Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 25-Οκτ-2021 00:03

    Θα γίνει κάποιο θαύμα;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Η φήμη κυκλοφόρησε στην Ευρώπη, εδώ και περίπου μία εβδομάδα: οι συνομιλίες της Ιταλικής κυβέρνησης με την UniCredit, την δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, για την εξαγορά της τράπεζας Monte dei Paschi di Siena (MPS), έφτασαν σε αδιέξοδο.

    Απόγευμα Σαββάτου η φήμη επιβεβαιώθηκε ανεπίσημα κι από τις δυο πλευρές. Οι συνομιλίες διακόπηκαν κι αν δεν υπάρξει άμεσα κάποιο θαύμα (μάλλον μεγάλο) τις επόμενες ώρες πριν την επίσημη ανακοίνωση, η διακοπή θα είναι οριστική. Κάνοντας έτσι το μέλλον της αρχαιότερης τράπεζας στον κόσμο, να δείχνει ακόμη περισσότερο δυσοίωνο και ζοφερό.

    Η Monte dei Paschi di Siena ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1472, ως "φιλάνθρωπο ενεχυροδανειστήριο" (αντί τόκου κατά την επιστροφή του δανείου, παροτρύνεται ο δανειζόμενος να κάνει δωρεά στην Εκκλησία), κατά τα πρότυπα του αντίστοιχου Monte di Pietà που είχε ιδρύσει ο Φραγκισκανός Barnaba Manassei, στη γειτονική Perugia.

    Στο πέρασμα των αιώνων, το ενεχυροδανειστήριο γιγαντώθηκε και έφτασε να γίνει μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας (3η το 2012, μόλις), με περισσότερα από 1.400 υποκαταστήματα συνολικά. 

    Όπως με όλα τα πράγματα στη ζωή όμως, έτσι και για την MPS, μετά την άνοδο, ήρθε η πτώση. Πτώση η οποία, συγκριτικά με τον χρόνο που χρειάστηκε για να βρεθεί στην κορυφή του ιταλικού τραπεζικού συστήματος κάποτε, συνέβη αστραπιαία.

    Κακές διοικήσεις, εντελώς εξωθεσμικές πολιτικές παρεμβάσεις (κυρίως των τοπικών πολιτικών) και η λιμνάζουσα τις τελευταίες δεκαετίες ιταλική οικονομία, "ροκάνισαν" την ισχύ της και την έσπρωχναν συνεχώς, σε όλο και μεγαλύτερο κατήφορο. 

    Για να φτάσουμε στο 2013 όταν, λόγω της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, αποκαλύφθηκε ότι οι διοικήσεις είχαν χρησιμοποιήσει περίπλοκα παράγωγα προϊόντα (παρόμοια με τα swaps Σημίτη-Παπαντωνίου) για να αποκρύψουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ χρέους. Αυτή η αποκάλυψη, μεταξύ άλλων, στάθηκε και ο καταλύτης που γιγάντωσε τον λαϊκισμό στην Ιταλία...

    Όπως και να έχει, εξαιτίας αυτών των αποκαλύψεων, δεκατρείς Ιταλοί τραπεζίτες πήγαν φυλακή ενώ ακολούθησε bailout (το ξέρουμε σαν ανακεφαλαιοποίηση στα μέρη μας) με κρατικά κεφάλαια ύψους €3,9 δισ. Ας σημειωθεί πως η Monte dei Paschi είχε δεχθεί ήδη μία γενναία κρατική ενίσχυση, λόγω της έκθεσής της σε προϊόντα subprime, την προηγούμενη δεκαετία.

    Δυστυχώς οι ενισχύσεις αυτές δεν στάθηκαν ικανές να διασώσουν το ιστορικό πιστωτικό ίδρυμα και το 2017, απαιτήθηκε νέο bailout €5,4 δισ.! Γεγονός που έφερε την ιταλική κυβέρνηση να είναι ο κύριος μέτοχος με 68,25% των μετοχών και να έχει υποχρέωση πώλησης της συμμετοχής, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του 2021!

    Αρχικά υπήρξαν συζητήσεις με διάφορους υποψήφιους αγοραστές, αλλά κανείς δεν ήθελε πραγματικά να αναλάβει τα τεράστια ρίσκα που "έκρυβαν" τα βιβλία, στον αριθμό 3 της Piazza Salimbeni στην ειδυλλιακή  μεσαιωνική Siena της Τοσκάνης.

    Μέχρι που τον περασμένο Ιούλιο, ο νέος CEO της UniCredit του Μιλάνο Andrea Orcel, ανακοίνωσε πως η τράπεζά του μπαίνει σε αποκλειστικές συζητήσεις με την ιταλική κυβέρνηση για την εξαγορά ορισμένων στοιχείων ενεργητικού της MPS. 

    Αυτές οι συζητήσεις, όπως όλα δείχνουν κατέρρευσαν την προηγούμενη εβδομάδα και πλέον, οι τύχες της παλαιότερης εν λειτουργία τράπεζας του πλανήτη, είναι άγνωστες.

    Η πλέον εύκολη και πρακτική από οικονομικής πλευράς λύση, θα ήταν να υπάρξει εκκαθάριση εν λειτουργία. H Monte dei Paschi δεν αποτελεί δα και τον τεράστιο συστημικό κίνδυνο. Σίγουρα μία εκκαθάρισή της θα επηρέαζε δυσμενώς το ιταλικό τραπεζικό σύστημα και την (σχετικά αδύναμη) οικονομία αλλά, καθώς δεν θα επέλθει ξαφνικά αλλά με ενημέρωση και σταδιακά, δεν θα προκαλούσε κάτι περισσότερο από μερικούς κλυδωνισμούς. Κλυδωνισμούς έντονούς αλλά όχι καταστροφικούς.

    Πρόκειται όμως για λύση ανέφικτη πολιτικά, καθώς η MPS αποτελεί την απόλυτη ζωοδότρα πηγή για την οικονομία ολόκληρης της επαρχίας Siena και επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό ολόκληρη την Τοσκάνη. Καμία ιταλική κυβέρνηση δεν θα άντεχε σε μια σοβαρή πολιτική αναταραχή σε αυτή την περιοχή που, ανάμεσα στ’ άλλα, είναι και πατρίδα του πρώην πρωθυπουργού Matteo Renzi και νυν ισχυρότατου υποστηρικτή της οικουμενικής κυβέρνησης Draghi.

    Οπότε, σαν μοναδική διέξοδος, φαντάζει κατ’ αρχήν μια παράταση της προθεσμίας ιδιωτικοποίησης από τις Βρυξέλλες και κατόπιν η αναζήτηση αγοραστή υπό νέο πρίσμα και προϋποθέσεις, σαφώς πιο ευνοϊκά από τα τρέχοντα. Αν και εάν αληθεύουν οι πληροφορίες για ανάγκες νέων κεφαλαίων της τάξης των €7 δισ., ένα τέτοιο εγχείρημα, αγγίζει τα όρια του θαύματος…

    Σε κάθε περίπτωση, ας ελπίσουμε για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Διότι διαφορετικά, μια πολιτική κρίση στην Ιταλία θα είναι αναπόφευκτή. Και μια πολιτικά ασταθής Ιταλία, είναι κάτι που η Ευρώπη αδυνατεί να αντέξει. Υπό οποιεσδήποτε συνθήκες...

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ