Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 16-Απρ-2021 00:17

    Έλα όμως που δεν ήταν μπλόφα...

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Η on camera κόντρα Δένδια-Τσαβούσογλου αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις. Πρόκειται για πρωτοφανές διπλωματικό επεισόδιο, μοναδικό στα ιστορικά χρονικά, το οποίο δημιουργεί μια νέα, εντελώς διαφορετική κατάσταση ανάμεσα στις δύο χώρες.

    Δύσκολο να πει κανείς εάν πρόκειται για θετική ή αρνητική εξέλιξη. Κανείς πάντως δεν μπορεί να κατηγορήσει την ελληνική πλευρά, ότι αυτή προκάλεσε το επεισόδιο. Από τη στιγμή που ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μιλώντας πρώτος, έκανε την παράθεση των τουρκικών θέσεων με τον τρόπο που την έκανε, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών δεν είχε άλλη επιλογή, από το ν’ αντιδράσει με τις λέξεις που αντέδρασε. Διαφορετικά θα είχαμε #sofagate No2. 

    Κάτι τέτοιο όμως, ήταν αδύνατο να συμβεί. Ο στόχος της επίσκεψης του Έλληνα ΥΠΕΞ στην Τουρκία ήταν εξ’ αρχής, ένας και ξεκάθαρος: να γίνουν αντιληπτές στο μέγιστο δυνατό οι ελληνικές θέσεις. Προφανώς η τουρκική πλευρά θεώρησε ότι η στάση της ελληνικής αντιπροσωπείας κατά τις συζητήσεις ήταν "μπλόφα" και, προσπαθώντας για μία ακόμη φορά να εμπλέξει τις διεθνείς σχέσεις στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι, θέλησε να την "ξεσκεπάσει". Πιθανότατα επειδή θεώρησαν ότι ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών δεν θ’ απαντούσε, προεξοφλώντας ότι η Ελλάδα θα επέλεγε να κρατήσει "χαμηλούς τόνους". Τουλάχιστον αυτό φάνηκε κατά την εξέλιξη του περιστατικού, όταν ο Τούρκος ΥΠΕΞ δεν μπόρεσε να κρύψει τον εκνευρισμό του, στη διάρκεια των απαντήσεων του Έλληνα ομολόγου του. Άλλα περίμενε και άλλα τον βρήκαν...

    Η ελληνική πλευρά προφανώς, ήταν απόλυτα προετοιμασμένη και αποφασισμένη, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να δοκιμάσουν μια μεγάλη και ιδιαίτερα δυσάρεστη έκπληξη. Γεγονός το οποίο, εκτός των άλλων, μας δείχνει ότι η κυβέρνηση θεωρεί πως έχει επιτύχει τους στόχους που προέβλεπε το σχέδιο διπλωματίας χαμηλών τόνων και αισθάνεται απόλυτα έτοιμη ν’ αντιδράσει πιο δυναμικά, εάν το κρίνει αναγκαίο. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι από εδώ και μπρος, στην ελληνική εξωτερική πολιτική θα επικρατήσουν ρυθμοί ροκ, όποιος προσπαθήσει να χορέψει πιο "σκληρά" κομμάτια, ξέρει ότι τώρα τον περιμένει παρτενέρ, έτοιμος για όλα…

    Η αντίδραση Δένδια δεν είναι ούτε έξυπνη, ούτε χαζή, δεν είναι ούτε καλή, ούτε κακή. Είναι αυτή που προέβλεπε το σχέδιο, εάν η Τουρκία προσπαθούσε να δημιουργήσει εντυπώσεις και είναι πλέον, ένα τετελεσμένο γεγονός. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Τετελεσμένο γεγονός, που όμως δεν δημιουργεί κανενός είδους εμπόδια σε περαιτέρω εξέλιξη των επαφών και των σχέσεων. Ο Νίκος Δένδιας αντέδρασε ψύχραιμα, με χιούμορ,  κάμποσο σαρκασμό αλλά και αυτοπεποίθηση. Δεν προσέβαλε κανέναν και δεν δημιούργησε καμία επιπλέον ένταση (θα μπορούσε εύκολα, αλλά θα ήταν λάθος). Άρα, εάν η Τουρκία θελήσει να χρησιμοποιήσει το περιστατικό ως αφορμή για διακοπή των επαφών, οι πάντες θα ξέρουν πως βρίσκει προφάσεις εν αμαρτίαις. Με ότι αυτό θα σημαίνει για την περαιτέρω στάση των χωρών της Δύσης, απέναντί της. 

    Τι μπορούμε να περιμένουμε, από εδώ και πέρα;

    Τα πιθανά σενάρια είναι δύο:

    Α: Η Τουρκία θα "καταπιεί" την έκπληξη Τσαβούσογλου και οι επαφές θα συνεχιστούν με το πεδίο των συνομιλιών, ξεκαθαρισμένο πια. Όσα διημείφθησαν δημόσια στην Άγκυρα, αποκλείουν τη δυνατότητα της Τουρκίας να προβάλλει ξανά προς ξένους ηγέτες επιχειρήματα περί "ελληνικής προκλητικότητας" κ.ο.κ. Θα το προσπαθήσει είναι βέβαιο, αλλά οι μάσκες έπεσαν στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου. Αυτό το χαρτί είναι πλέον καμένο για τις διαπραγματευτικές της θέσεις. Πράγμα που σημαίνει ότι χρειάζεται χρόνο για ανασχεδιασμό και ανασύνταξη επιχειρημάτων και θέσεων.

    Εάν υλοποιηθεί αυτό το σενάριο, θα έχουμε σύντομα κάποιες συμφωνίες σε ζητήματα  "χαμηλής πολιτικής" (οικονομικές σχέσεις, εμπόριο, θρησκευτικά ζητήματα κ.λπ.) και το μεταναστευτικό που "καίει" την Τουρκία (με την ΕΕ, όχι διμερώς), ενώ τα θέματα "υψηλής πολιτικής" (υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, Χάγη κ.ο.κ.) θα τοποθετηθούν σε περίοπτη θέση σε… κάποιο ράφι. Κι εκεί θα παραμείνουν, για κάμποσο καιρό! 

    Πόσος θα είναι αυτός; Άγνωστο! Κάποια χρόνια; Χλωμό, όσο δεν αλλάζουν οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες υπέρ του Ερντογάν. Κάποιους μήνες; Το πιθανότερο, με δεδομένο ότι η τουριστική σεζόν είναι προ των πυλών και η Τουρκική οικονομία την έχει ανάγκη, σχεδόν όσο και η Ελληνική, αν όχι παραπάνω. Κάποιες εβδομάδες, μόνο; Δύσκολο, με δεδομένη την κατάσταση που διαμορφώνεται στην Ουκρανία και την Μαύρη Θάλασσα, αλλά όχι αδύνατο.

    Β: Η Τουρκία άμεσα αρχίζει ξανά τις προκλήσεις, με "έρευνες" στην ελληνική (μη ανακηρυγμένη) υφαλοκρηπίδα, με παραβιάσεις εναερίου χώρου, με γιουρούσια προσφύγων κ.λπ. Αυτό το σενάριο έχει πολύ λίγες πιθανότητες, γιατί η όποια όξυνση των διεθνών σχέσεων, δεν συμφέρει τον Ερντογάν την δεδομένη στιγμή, παρά μόνο για εσωτερικά πολιτικά οφέλη. Διαφορετικά έχει πολύ περισσότερα να χάσει απ’ όσα θα κερδίσει. Και η εμπειρία διδάσκει ότι ο παμπόνηρος Σουλτάνος τέτοια λάθη, δεν κάνει.

    Ποιο από τα δύο σενάρια θα επικρατήσει; Ερώτημα πολύ δύσκολο ν’ απαντηθεί με σιγουριά. Το πρώτο σενάριο είναι το πιθανότερο, αλλά το δεύτερο δεν μπορεί ν’ αποκλεισθεί, σε καμία περίπτωση.

    Μοναδική βεβαιότητα ότι, μετά το απόγευμα της 15ης Απριλίου 2021, οι σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας δεν θα είναι ποτέ ξανά οι ίδιες. Η ιστορική πλέον συνέντευξη της Άγκυρας, άνοιξε ένα εντελώς καινούργιο κεφάλαιο, κλείνοντας ταυτόχρονα όλα τα παλιά. Ένα κεφάλαιο που έχει γραμμένη, μόνο την πρώτη του σελίδα.

    Ο τρόπος και η ταχύτητα με τα οποία θα γραφτούν και θα γεμίσουν οι υπόλοιπες, θα κρίνουν το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου και μένουν ν’ αποδειχθούν.

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
    Twitter: Petros Lazos
    Facebook: Peter Lazos
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ