Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 14-Απρ-2021 00:03

    Τον τραμπούκο κι αν τον πλένεις…

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Η στάση που κρατά κάθε χώρα στις διεθνείς σχέσεις αλλάζει και αναπροσαρμόζεται αδιάκοπα. Ταυτόχρονα όμως, αυτή η στάση πρέπει να στηρίζεται πάνω σε κάποιους σταθερούς κανόνες, οι οποίοι και να υπαγορεύουν την γενικότερη κατεύθυνση αυτής της στάσης. Διαφορετικά μιλάμε για εξωτερική πολιτική, "όπου φυσά ο άνεμος".

    Τον Μάρτιο του 2003, όταν ο Recep Tayyip Erdogan ανελάμβανε την πρωθυπουργία στη γείτονα, ο πλανήτης ολόκληρος έβλεπε σε αυτόν, ένα νέο και σύγχρονο πολιτικό με μεταρρυθμιστικό προφίλ. Ο οποίος, παρά την έντονη προσωπική του θρησκευτική πίστη, είχε σοβαρές πιθανότητες να εκσυγχρονίσει τη χώρα και να ενισχύσει τον κοσμικό της (τότε) χαρακτήρα, ακόμη περισσότερο.

    Οι αμφιβολίες που υπήρχαν, εδράζονταν κυρίως στο πανίσχυρο "βαθύ κράτος της Τουρκίας, ένα κατεστημένο που έλεγχε την πορεία της χώρας με σιδερένιο χέρι, επί δεκαετίες. Ένα κατεστημένο στο οποίο συμμετείχαν και οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις.

    Ο παμπόνηρος Κωνσταντινουπολίτης ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Όχι μόνο έλεγξε το βαθύ κράτος αλλά και το χειραγώγησε σε τέτοιο βαθμό, ώστε αυτό να έχει πλέον μεταβληθεί σε όργανο επίτευξης των δικών του επιδιώξεων. 

    Οι οποίες όμως, όπως απέδειξε ο χρόνος, κάθε άλλο παρά περιελάμβαναν εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις. Τουλάχιστον όχι τέτοιες που να βελτιώνουν τον (όποιο) δυτικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους. Ακριβώς το αντίθετο!

    Με εξαίρεση κάποια οικονομικά μέτρα, όλες οι μεταρρυθμίσεις είχαν χρώμα ανατολίτικο και μουσουλμανικό χαρακτήρα. Τα τελευταία χρόνια δε, στον βωμό του λαϊκισμού για τη διατήρηση στην εξουσία, μεταστρέφει προς το Ισλάμ ακόμη και αυτές τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, που αρχικά άλλαξαν την τουρκική οικονομία, την αποσυνέδεσαν ταχύτερα από το ΔΝΤ και έδωσαν στον ίδιο τον απαιτούμενο  "λαϊκό αέρα" για να κυβερνά σχεδόν δύο δεκαετίες.

    Δεν θα μάθουμε ποτέ εάν αυτή η πορεία ήταν το πραγματικό αρχικό του σχέδιο ή αν υπαγορεύτηκε από την πολιτική φθορά που υπέστη στον χρόνο και την ανάγκη να διατηρηθεί στην εξουσία, πάση θυσία. Το μόνο βέβαιο είναι ότι αν δεν είχε ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο, σήμερα η γείτων θα ήταν πολύ διαφορετική αλλά και η δική του τύχη, εξαιρετικά αμφίβολη. 

    Ούτως ή άλλως, ελάχιστη σημασία έχει. Ο Ερντογάν και η Τουρκία είναι αυτοί που είναι. Μια χώρα που απέκτησε (όπως την απέκτησε) σημαντική δύναμη και επιρροή. Χαρακτηριστικά τα οποία χρησιμοποιεί όμως, για να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε φίλους και συμμάχους, ενώ ταυτόχρονα χαριεντίζεται και φλερτάρει με παραδοσιακούς εχθρούς αυτών ακριβώς των φίλων.

    Με απλές κουβέντες, ο Ερντογάν μετέτρεψε την Τουρκία σε χώρα-τραμπούκο, η οποία προσπαθεί να πείσει τους πάντες (με πρώτον απ’ όλους τον ίδιο της τον εαυτό), ότι μπορεί να κινείται κατά βούληση και χωρίς περιορισμό από κανέναν και τίποτα. Ας μην ξεχνάμε ότι έχει φτάσει ν’ απειλήσει δημόσια την πυρηνική δύναμη Γαλλία και αλλά και αυτήν ακόμη την υπερδύναμη των ΗΠΑ. 

    Θα ήταν μια συμπεριφορά ιδιαίτερα κωμική, αν δεν ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη, όπως φάνηκε π.χ. και στο πρόσφατο "επεισόδιο του καναπέ" (#sofagate) στην Άγκυρα. Όποιος διαφωνεί ας προσπαθήσει να φανταστεί πού θα βρισκόμασταν όλοι σήμερα, εάν ο Charles Michel είχε αντιδράσει σύμφωνα με τον χαρακτήρα της τουρκικής προσβολής και του μεγέθους που εκπροσωπεί, εάν δηλαδή είχε πάρει την κυρία von der Leyen από το χέρι και είχαν αποχωρήσει...

    Αυτού του τύπου οι συμπεριφορές όμως, μόνο με αυτόν τον τρόπο αντιμετωπίζονται. Ο τραμπούκος πάντα θα τραμπουκίζει! Μέχρι τη στιγμή που θα καταλάβει ότι ο απέναντι δεν έχει διάθεση για ευγένειες και φιλοφρονήσεις, ούτε είναι διατεθειμένος να κάνει υποχωρήσεις. Και πως ο τραμπουκισμός θα του κοστίσει και θα του κοστίσει πολύ περισσότερο απ’ όσο μπορεί ν’ αντέξει.

    Αυτό το γνωρίζει πολύ καλά π.χ.  ο Mario Draghi, εξ ου και πήρε την θέση που πήρε. Αυτό γνωρίζει πολύ καλά η ελληνική κυβέρνηση και, εδώ και 2χρόνια, χτίζει μία διεθνή θέση σχέσεων και συμμαχιών που θα της επιτρέψουν να αντιδράσει όμοια ή και πιο δυναμικά, αν παρουσιαστεί η ανάγκη.

    Αυτό δεν θέλει να καταλάβει η Γερμανία που όμως, για να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς, έχει και εσωτερικό "τουρκικό" πολιτικό μέτωπο λόγω των εκατομμυρίων Τούρκων μεταναστών με δικαίωμα ψήφου, και συμπαρασύρει πολλές χώρες μέλη της ΕΕ, στην λανθασμένη πολιτική του κατευνασμού.

    Όπως όλα δείχνουν όμως, η Τουρκία κάνει τα αδύνατα δυνατά για να πείσει τους πάντες για την αναγκαιότητα μιας σκληρότερης στάσης από πλευράς Δύσης συνολικά. Σύντομα λοιπόν θα δούμε σημαντικές διαφοροποιήσεις και στην συνολική στάση της Ευρώπης. 

    Σ’ εκείνο ακριβώς το χρονικό σημείο, το οποίο πιθανότατα βρίσκεται πολύ πιο νωρίς χρονικά απ’ ότι νομίζουμε, θα φανεί καθαρά "πόσα απίδια πιάνει ο σάκος" για το καθένα από τα μέρη αυτής της διαμάχης και εάν ισχύει στην περίπτωση Ερντογάν, η γνωστή, ρατσιστική παροιμία για το πλύσιμο και την σπατάλη του σαπουνιού, παραφρασμένη.
    Ίδωμεν…

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
    Twitter: Petros Lazos
    Facebook: Peter Lazos
     

     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ