Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 03-Μαρ-2021 00:03

    Ας μιλήσουμε για διαγραφή χρεών

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Οι συνέπειες της πανδημίας, σε κάθε χώρα του πλανήτη, δημιουργούν κάτι περισσότερο από επιβαρύνσεις στις οικονομίες, προκαλούν πραγματικές καταστροφές.

    Από τη διάλυση των παγκόσμιων γραμμών παραγωγής και της εφοδιαστικής αλυσίδας αρχικά στην Κίνα, μέχρι τις αλλεπάλληλες υποχρεωτικές διακοπές λειτουργίας της πραγματικής οικονομίας σε ολόκληρο τον πλανήτη, έδωσαν εξουθενωτικά κτυπήματα σε όλες τις οικονομίες.

    Η ταχύτητα και οι λάθος χειρισμοί παγκόσμια, στην αρχική φάση του προβλήματος, δεν άφησαν πολλά περιθώρια. Η μοναδική βιώσιμη αντιμετώπιση που είχαν πραγματική δυνατότητα να υλοποιήσουν τα κράτη, ήταν η παροχή επιδοτήσεων και επιχορηγήσεων προς το σύνολο του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Οποιαδήποτε άλλη στρατηγική θα είχε ως αποτέλεσμα την καταβαράθρωση της οικονομίας. Όποιος ισχυρίζεται κάτι διαφορετικό, καλό θα ήταν να ασχοληθεί σε κάποιο άλλο πεδίο, πλην της οικονομικής πολιτικής. Καλό τόσο για τον ίδιο, όσο και όλους τους υπόλοιπους...

    Από την άλλη βέβαια, δεν χρειάζεται να είναι κάποιος κάτοχος Νόμπελ Οικονομικών για να αντιληφθεί πως αυτή η στρατηγική, αφενός δημιουργεί τεράστια ελλείμματα και αφετέρου διογκώνει τα εθνικά χρέη. Και τα διογκώνει υπερβολικά και στον υπερθετικό βαθμό. Όταν επιτέλους τελειώσει η θεομηνία, είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν θα υπάρχει χώρα σε ολόκληρο τον πλανήτη που θα έχει λόγο χρέους προς ΑΕΠ, μικρότερο του 120%.

    Μοναδικές φωτεινές εξαιρέσεις  πιθανότατα θα είναι χώρες όπως η Ταϊβάν, η Ν. Κορέα η Νέα Ζηλανδία κ.λπ. Χώρες δηλαδή, που ακολούθησαν ορθολογική και πειθαρχημένη αντιμετώπιση της CoViD-19 και την περιόρισαν δραστικά από τις πρώτες εβδομάδες. 

    Οι εξαιρέσεις υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα, όμως. Οι οικονομίες όλου του υπόλοιπου πλανήτη, θα βρεθούν με τεράστιο πρόβλημα χρέους το οποίο, λόγω μεγέθους, είναι αδύνατον να επιλυθεί με συμβατικές μεθόδους και σκεπτικά. 

    Αντίστοιχο σε μέγεθος και ένταση φυσικά, θα προκύψει επίσης το χρέος του ιδιωτικού τομέα. Όμοια με το "αδερφάκι" του, θα πρέπει να αντιμετωπισθεί και αυτό ρηξικέλευθα, όμως η ουσιαστική αντιμετώπιση θα πρέπει να είναι πολύ διαφορετική.  

    Τα χρέη κρατών, ειδικά όταν έχουμε μια γενικευμένη κρίση χρέους, είναι σχετικά εύκολο να διαγραφούν. Παρά τα όσα λέγονται και γράφονται από τους Κεντρικούς τραπεζίτες, ορισμένους γραφειοκράτες ή κάποιους αδαείς πολιτικούς, δεν χρειάζεται ούτε να αλλάξουν οι Ευρωπαϊκές Συνθήκες, ούτε να υπάρξει καμία ζημία που να μεταφερθεί στους ισολογισμούς των μελών του Ευρωσυστήματος, ούτε να πραγματοποιήσει αύξηση μετοχικού κεφαλαίου το Ευρωσύστημα, ούτε να συμβεί η οποιαδήποτε, βιβλικών διαστάσεων καταστροφή, λόγω της όποιας "διαγραφής". Και φυσικά, επειδή το χρέος αυτό δημιουργήθηκε λόγω παντελώς απρόβλεπτης θεομηνίας, δεν τίθενται κανένα απολύτως ζήτημα ηθικού κινδύνου, επανάληψης, παραδείγματος, κακοδιαχείρισης κ.ο.κ.  Desperate times, call for desperate measures, έλεγε o Ιπποκράτης...

    Υπάρχει ένα μικρό θέμα ίσης μεταχείρισης μεταξύ των κρατών της Ευρωζώνης, ως προς τα διαφορετικά ποσοστά χρέους ου καθενός, που κατέχει το Ευρωσύστημα στα πλαίσια του ΡΕΡΡ, αλλά μπορεί εύκολα να διορθωθεί. Σε κάθε περίπτωση, το οικονομικό επιτελείο και ο ΟΔΔΗΧ, οφείλουν να είναι ενήμεροι και να λάβουν τα μέτρα τους. Διότι μην γελιέστε, θα συμβεί...

    Το μόνο που απαιτείται για να υλοποιηθεί απροβλημάτιστα ελάφρυνση του δημοσίου χρέους πανευρωπαϊκά, είναι μια ανταλλαγή (μπορεί να ονομασθεί και αποπληρωμή) των κρατικών ομολόγων που θα βρίσκονται τότε στην κατοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με άλλα ομόλογα του αρχικού εκδότη, μακροχρόνιας λήξης (>30 ετών), αυτόματης ανανέωσης (για να δικαιωθεί και ο Γιάνης) και μηδενικού κουπονιού.

    Η λύση αυτή δεν κοστίζει τίποτα, δεν παραβιάζει καμία Συνθήκη και δεν δημιουργεί κανένα ουσιαστικό πρόβλημα. Ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει στα μέλη της Ευρωζώνης να επανέλθουν ανταγωνιστικά στην παγκόσμια αγορά γρήγορα, εύκολα και χωρίς ουσιαστικά εμπόδια. 

    Φυσικά, τίποτε δεν πρόκειται να συμβεί πριν δούμε το τέλος της πανδημίας. Αλλά θα συμβεί, κάποια στιγμή.  Ακόμη και εάν δεν το αποφασίσει η Ευρωζώνη με δική της  βούληση, θα υποχρεωθεί να το κάνει υπό την πίεση του αθέμιτου ανταγωνισμού από χώρες άλλων περιοχών του πλανήτη, που είναι βέβαιο ότι θα προσπαθήσουν να επωφεληθούν από την διαμορφούμενη κατάσταση και να κερδίσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

    Τα πράγματα είναι σαφώς πιο δύσκολα, όσον αφορά το ιδιωτικό χρέος. Τρόποι υπάρχουν για να υλοποιηθεί και αυτή η κίνηση αλλά, αφενός είναι σαφώς πιο περίπλοκοι, δυσκίνητοι και κοστοβόροι συγκριτικά, αφετέρου ενέχουν τεράστια πολιτικά προβλήματα. 

    Ποιων τα χρέη, με ποια κριτήρια, σε ποια ποσοστά θα χαριστούν κ.ο.κ. Πολλή δύσκολη εξίσωση, με πολλές απρόβλεπτες μεταβλητές και άπειρες τοπικές επιρροές που δυσκολεύουν μια κεντροποιημένη λύση αλλά και, ταυτόχρονα, την καθιστούν την μοναδική εφικτή επιλογή στρατηγικής. 

    Σε κάθε περίπτωση όμως, και η ελάφρυνση του ιδιωτικού χρέους είναι απαραίτητη για μια γρήγορη, ορθολογική και αποτελεσματική ανάκαμψη από το tsunami της πανδημίας. Ο τρόπος με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί τελικά, ίσως δεν είναι τόσο σημαντικός, όσο είναι το να συμβεί. 

    Το σημαντικό εδώ είναι, να μην υπάρχουν ψευδαισθήσεις. Ούτε εύκολα θα δοθεί λύση, ούτε χωρίς κάποιο (σοβαρό και επίπονο) αντάλλαγμα. Δωρεάν γεύματα στην οικονομία δεν υπάρχουν. 

    Αλλά παραφράζοντας, όπου υπάρχει ανάγκη και θέληση απ' όλους, τρόπος βρίσκεται!

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ