Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 29-Οκτ-2020 00:04

    Οικονομία και πανδημία

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Τον Μάιο όταν άρχισε να αίρεται το τότε lock down, ολόκληρη η χώρα ένοιωθε κι έδειχνε υπεραισιόδοξη, ενώ διακατεχόταν από μια άπλετη ευφορία. Οι όποιες φωνές λογικής, οι οποίες προειδοποιούσαν πως τίποτα δεν είχε τελειώσει και πως τα πιο δύσκολα ήταν μπροστά μας, είτε λοιδορούνταν είτε αγνοούνταν. 

    Τα όσα επακολουθήσαν, ήταν μια φυσιολογικότατη εξέλιξη...

    Ποια είναι η κατάσταση σήμερα;

    Χρειάστηκαν μόλις 45 ημέρες (4 Μαΐου-19 Ιουνίου) για να επανεμφανισθεί ο ιός στα λύματα των δύο μεγαλύτερων αστικών κέντρων της χώρας και από το σημείο εκείνο και ύστερα, η διαδρομή είναι σταθερά κατηφορική, από το κακό προς το χειρότερο. Με αποτέλεσμα, να υπάρχει η εικόνα που βλέπουμε τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Μόνο τις τελευταίες 10 ημέρες είχαμε τετραπλασιασμό των κρουσμάτων ενώ το κρισιμότερο μέγεθος της κρίσης, ο αριθμός των διασωληνωμένων, εκτινάχθηκε από τους 84 στους 108 με σε 4 εικοσιτετράωρα. Και τα χειρότερα δεν έχουν καν αρχίσει ακόμη...

    Είναι κάτι παραπάνω από προφανές, ότι οι δυνατότητες του Εθνικού Συστήματος υγείας είτε θα εξαντληθούν εντελώς, είτε θα περιοριστούν δραματικά, μέσα στις επόμενες, λίγες ημέρες. Δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο από πληροφόρηση περί των πραγματικών μεγεθών και απλές γνώσεις άλγεβρας για να το συμπεράνει κάποιος.

    Φυσικά η οικονομία της οποιαδήποτε χώρας υπό αυτές τις συνθήκες, είναι καταδικασμένη να υποστεί σημαντικότατα πλήγματα. Πολύ περισσότερο όταν η χώρα αυτή προέρχεται από μία υπερδεκαετή (και) οικονομική κρίση, η οποία έχει αφήσει βαθιά τα σημάδια της στο οικονομικό περιβάλλον...

    Προφανώς είναι πολύ νωρίς για να γίνουν ακριβείς εκτιμήσεις, εκφρασμένες με ακριβή μεγέθη και αριθμούς σε οποιονδήποτε χρονικό ορίζοντα. Αλλά δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο, ούτε απαιτείται υψηλή ευφυΐα για να προσδιοριστεί η γενική πορεία της οικονομίας στα επόμενα τρίμηνα και μέχρι τη δημιουργία ικανοποιητικού εύρους ουσιαστικής ανοσολογικής προστασίας (π.χ.  50-60% του πληθυσμού). Μικρότερη κάλυψη, δύσκολα θα επιτρέψει την ύπαρξη αισθημάτων εμπιστοσύνης και ασφάλειας, ώστε να λειτουργήσει  κανονική οικονομική δραστηριότητα.

    Η υποχώρηση του ΑΕΠ, την οποία γνωρίσαμε στα δύο πρώτα τρίμηνα του 2020, παρότι μεγάλη, πιθανότατα θα βαθύνει, ενώ η πολυαναμενόμενη ανάκαμψη (από τα μνημονιακά χρόνια) και η επαναφορά σε άξια λόγου αναπτυξιακή πορεία, θα καθυστερήσει! Σημαντικά! Ίσως και να μην ξεκινήσει καν, εντός της επόμενης χρονιάς. Όσο βαρύτερο είναι το τραύμα, τόσο περισσότερο χρόνο χρειάζεται για να επουλωθεί η πληγή πλήρως ώστε μετά, αργά και κοπιαστικά, ν’ αρχίσει η ανάρρωση του τραυματισμένου οργανισμού.

    Η συγκεκριμένη βραχυχρόνια πορεία της οικονομίας, είναι αναπόφευκτη πλέον. Επί της ουσίας ήταν αναπόφευκτη, από τη στιγμή που έγιναν επιλογές προς την κατεύθυνση της χαλαρότητας και της "συναινετικής" τήρησης των μέτρων...

    Το ζητούμενο τώρα είναι, να γίνουν όλα εκείνα που πρέπει να γίνουν, ώστε ν’ αποφευχθούν οι μακροχρόνιες βλάβες. Τόσο στην οικονομία, όσο και στην κοινωνία ευρύτερα. Τουλάχιστον, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό. Πριν είναι αργά και ο "λογαριασμός" ξεπεράσει τις αντοχές οικονομίας και κοινωνίας...

    Δεδομένα που δεν μπορούν ν’ αγνοηθούν

    Στις 23 Οκτωβρίου, ο θεωρούμενος ως κορυφαίος επεμβατικός καρδιολόγος στον κόσμο καθηγητής Eric Topol και η ομάδα του, δημοσίευσαν μια έρευνα στο εγκυρότατο περιοδικό Science (εδώ, για τους έχοντες την υπομονή και τις γνώσεις). Σε αυτήν περιγράφονται οι επιπτώσεις της CoViD-19 στην καρδιά, αναφορικά με  νεαρά άτομα τα οποία αναρρώνουν από αυτήν. Επιπτώσεις που ξεκινούν από σοβαρότατες καρδιακές ανεπάρκειες που δεν υπήρχαν πριν τη νόσηση και μπορούν να φτάσουν έως και τον θάνατο (αναφέρονται συγκεκριμένα παραδείγματα). Οι επιπτώσεις αυτές παρατηρήθηκαν ακόμη και σε υγιέστατους αθλητές, ακόμη και σε ασυμπτωματικούς ασθενείς. 

    Επιπλέον η έρευνα είναι μία από τις πρώτες που υποδεικνύει συγκριμένα τη λεγόμενη long-COVID. Μία κατάσταση όπου παρατηρούνται μεγάλες δυσκολίες στην αναπνοή, πόνοι στο στήθος, εξάντληση κ.λπ. επί μεγάλα χρονικά διαστήματα. Με κάποιες περιπτώσεις να πιθανολογούνται ως μη ιάσιμες-χρόνιες...

    Επίσης, στο τέλος Σεπτέμβριου, δημοσιεύτηκε έρευνα στη Νότιο Κορέα (εδώ, μια σύντομη αναφορά), της οποίας τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι περί το 90% των ασθενών CoViD-19, παρουσιάζουν σοβαρότατες επιπλοκές/παρενέργειες, με χρόνους αποκατάστασης, οι οποίοι κυμαίνονται από μερικούς μήνες έως το… άπειρο.

    Τέλος, ενώ είχαμε ήδη τον πρώτο νεκρό από δεύτερη νόσηση μετά την αποθεραπεία  (εδώ), μία έρευνα που έγινε στο ground zero της πανδημίας (εξαιρετικά σημαντικό), την κινεζική πόλη Wuhan και μία δεύτερη που έγινε στη Μεγ. Βρετανία επί εκατοντάδων χιλιάδων ασθενών που ανάρρωσαν (εδώ και εδώ, αντίστοιχα), έδειξαν στους διάφορους θιασώτες της "φυσικής ανοσίας αγέλης", πως αυτή είναι πιθανότατα ανέφικτη, εάν δεν υπάρξουν εμβόλια συγκεκριμένων τεχνολογιών. 

    Τι χρειάζεται να γίνει;  

    Η οπτική με την οποία ο οποιοσδήποτε εξετάζει, κρίνει και εφαρμόζει κάθε μέτρο με οικονομικό αντίκτυπο, οφείλει να έχει ορίζοντα ετών. Όχι ημερών, εβδομάδων ή, έστω, μηνών. Ετών! Η παρούσα κατάσταση σε ολόκληρη την ΕΕ, το επιβεβαιώνει ακράδαντα. Δυστυχώς κάποιοι δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να καταλάβουν αυτό το απλό (και δεν μιλώ μόνο για τις κυβερνήσεις αλλά και για μεγάλο μέρος των "πολιτών"). Τώρα, αναπόφευκτα, βιώνουμε τις συνέπειες  αυτής της συμπεριφοράς.     

    Τα δεδομένα πλέον, δεν αφήνουν περιθώρια για αμφιβολίες. Τα ζητούμενα οφείλουν να είναι δύο:

    Α. Να μην υπάρξουν σημαντικού βαθμού (ήδη πρέπει υπάρχουν κάποιες και στην Ελλάδα) μη αναστρέψιμες μακροχρόνιες συνέπειες, λόγω των επιπλοκών της λοίμωξης, διότι το οικονομικό κόστος θα είναι αδύνατον ν’ αντιμετωπιστεί (φανταστείτε π.χ. τι ποσά θα μπορούσαν να χρειαστούν για την περίθαλψη μερικών δεκάδων χιλιάδων ημιανίκανων ή εντελώς ανίκανων προς εργασία, σημερινής ηλικίας 25-40 ετών και για πόσα χρόνια)

    Β. Ο περιορισμός της εξάπλωσης της νόσου τώρα, όσο τα υπάρχοντα μεγέθη και το ιικό φορτίο είναι ακόμη διαχειρίσιμα (ειδικά για το τελευταίο ο καθηγητής Τσιόδρας διαφωνεί και μάλλον έχει δίκιο, αλλά τότε αυτό είναι επιπλέον λόγος για αποτελεσματικότερες, άμεσες δράσεις). Από τη στιγμή που η κοινωνία δεν κατόρθωσε να επιτύχει αυτόν τον περιορισμό μόνη της, μοναδική λύση είναι τα ειδικά lockdown. Όχι απλά τοπικά, ειδικά και στοχευμένα! 

    Με ευρύτατα πεδία, αυστηρότατα εφαρμοσμένα και  στηριγμένα αποκλειστικά στις αποφάσεις των ειδικών, χωρίς τον συνυπολογισμό των όποιων πολιτικών παραμέτρων. Διότι τότε χάνεται η εμπιστοσύνη στην σκοπιμότητα των μέτρων και έτσι π.χ. η επιλογή κλεισίματος μεμονωμένων κλάδων ενώ οι "συγγενείς" τους παραμένουν "ανοικτοί" δημιουργεί πολύ μεγαλύτερα προβλήματα απ’ όσα λύνει.

    Πιθανότατα όμως, για να επιτευχθεί ο παραπάνω περιορισμός της εξάπλωσης, θα χρειαστεί να υπάρξει και κάποιας μορφής και (σχετικά) μικρής διάρκειας γενικό lockdown. 

    Οι οικονομικές συνέπειες θα είναι σημαντικές αλλά σαφώς μικρότερες και ευκολότερα αντιμετωπίσιμες από την Ελληνική οικονομία, από εκείνες που θα μπορούσαν να της προκαλέσουν 3-4.000 νεκροί και 100-150 χιλ. ιαθέντες ασθενείς CoViD, με σοβαρά κατάλοιπα-προβλήματα υγείας, για αρκετές από τις επόμενες δεκαετίες.

    Αν, ως κοινωνία, δεν μπορέσουμε ή δεν θελήσουμε να κατανοήσουμε ούτε αυτό, τότε θα είμαστε άξιοι της τύχης μας. Είναι δικαίωμα μας ως επιλογή, σαφέστατα! 
    Αλλά θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το τίμημα της "επανάστασης" αυτήν την φορά, θα κάνει τα "δέκα χρόνια Μνημόνια", να μοιάζουν με περίοδο μεγάλης ευημερίας και αφθονίας. 

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ