Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 21-Οκτ-2020 00:04

    It takes two to tango

    It takes two to tango
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Όταν ο Al Hoffman με τον Dick Manning, έγραφαν το ομώνυμο με τον τίτλο τραγούδι, ούτε που φαντάζονταν τις διαστάσεις και την καθιέρωση που θα αποκτούσε η φράση.

    Σίγουρα, ούτε καν πέρασε τότε από το μυαλό τους, η σκέψη πως το πόνημά τους θα αποτελούσε μια από τις βασικότερες εκφράσεις-κλισέ, για να περιγραφούν καταστάσεις... αναγκαστικής "συμβίωσης".

    Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η αναγγελθείσα χθες συμφωνία με την Αλβανία για προσφυγή στη Χάγη για το θέμα της υφαλοκρηπίδας. Καθώς η προϋπάρχουσα κατάσταση (συνταγματικά εμπόδια από την αλβανική πλευρά) δεν άφηνε περιθώρια για οποιαδήποτε κοινά αποδεκτή συνεννόηση, επικράτησε η λογική ότι θα υπογραφεί το απαραίτητο συνυποσχετικό (κοινή δήλωση για την εκ προοιμίου αποδοχής της όποιας απόφασης) και θα ξεκινήσει η διαδικασία για την επίλυση του προβλήματος. Θα χρειαστεί αρκετός καιρός! Οι υποθέσεις τέτοιων διαφορών μεταξύ δύο κρατών, χρειάζονται χρόνια για να περαιωθούν στο International Court of Justice (ICJ) της Χάγης. Αλλά το δεύτερο πιο σημαντικό αγκάθι στις σχέσεις των δύο χωρών, κάποια στιγμή θα εξαφανισθεί εντελώς "από τον χάρτη". Ενώ οι σχέσεις μεταξύ τους, πιθανότατα θ’ αρχίσουν να βελτιώνονται σημαντικά, αρκετά νωρίτερα. Αυτό διδάσκει η εμπειρία, τουλάχιστον…

    Δυστυχώς, μια αντίστοιχη εκτίμηση, δεν μπορεί να γίνει και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι κινήσεις των Τούρκων κάθε άλλο παρά αισιοδοξία επιτρέπουν, ενώ οι συνεχείς κλιμακώσεις και ακροβασίες στα όρια του Διεθνούς Δικαίου (ας μην ξεχνάμε ότι απέναντι στην Ελλάδα δεν το έχει παραβιάσει) από τον Ερντογάν, μόνο για θετικές εξελίξεις δεν προδιαθέτουν. Ενώ το ατύχημα, καραδοκεί κάθε στιγμή. Το χειρότερο όλων όμως είναι το γεγονός ότι η συνεχώς αυξανόμενα προκλητική και αδιάλλακτη τουρκική στάση, κάνει μια ειρηνική λύση, να μοιάζει αδύνατη.

    Η απορία φυσικά, γεννιέται αυθόρμητα: "Τρελάθηκε ξαφνικά ο Recep Tayyip Erdogan και αποφάσισε να τα βάλει με τους πάντες και τα πάντα; Καβάλησε το καλάμι εν μια νυκτί και τα βάζει ακόμη και με παραδοσιακούς συμμάχους της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή;" 

    Η απάντηση είναι πως όχι. Ούτε ψυχασθενής έγινε ξαφνικά ο κάποτε Σουλτάνος, ούτε άρχισε να υποφέρει από "αυταπάτες μεγαλείου". Η πολιτική σε αυτά τα επίπεδα, δεν ασκείται με τέτοιες λογικές. 

    Απλά, έχασε τον έλεγχο σε πολλούς τομείς στο εσωτερικό της χώρας του. Υπερβολικά πολλούς. Από την ποσότητα… της μαρμελάδας και του… μελιού στα δάκτυλα μελών της οικογένειας και τα δικά του, έως τη διατήρηση της οικονομίας σε πραγματικά αναπτυξιακή πορεία. Τα συνεχόμενα λάθη και οι αντιδράσεις, του έδωσαν να καταλάβει ότι κινδυνεύει να έχει την τύχη ενός από τους προκατόχους του, του Adnan Menderes, ο οποίος καταδικάστηκε σε θάνατο και απαγχονίστηκε το 1961 (για εγκλήματα κατά των Ελλήνων της Πόλης ανάμεσα στ’ άλλα αδικήματα, τι ειρωνεία αλήθεια!), μόλις έχανε την εξουσία. Μια πιθανότητα η οποία άγγιζε τα όρια της βεβαιότητας, μετά την ακραία και εντελώς απερίσκεπτη αντίδραση του, στο πραξικόπημα (ή "πραξικόπημα") του 2016. 

    Αντίδραση η οποία ουσιαστικά διέλυσε το πλέον παραγωγικό και αποτελεσματικό κομμάτι του τουρκικού κράτους. Από τους ευσυνείδητους εκπαιδευτικούς, μέχρι τους πλέον έμπειρους πιλότους μαχητικών αεροσκαφών.

    Μοναδική διέξοδο που είδε σε αυτή την πιθανότητα ο RTE, ήταν να αποκτήσει στην Τουρκική Ιστορία και Κοινωνία ο ίδιος, μέγεθος αντίστοιχο ή μεγαλύτερο αυτού του Κεμάλ Ατατούρκ. Το επόμενο βήμα, ήταν αυτονόητο: ανατροπή του έργου του Κεμάλ και δημιουργία νέου status quo στην περιοχή, με αναγόρευση της χώρας του σε τοπική υπερδύναμη. Πρώτο εμπόδιο και στόχος σε μια τέτοια "φιλοδοξία", η αλλαγή/τροποποίηση/ακύρωση της Συνθήκης της Λωζάνης η οποία, με υπογραφή Ατατούρκ, ορίζει τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας, από το 1923 και εντεύθεν.

    Όσο λοιπόν η Ελλάδα  και η ΕΕ (μετά τη Σύνοδο των αρχών Οκτωβρίου), συζητούν μόνο για τις διαφορές σε θαλάσσιες ζώνες, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ (δηλ. όχι γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο, βραχονησίδες ή οτιδήποτε άλλο θα άλλαζε, έστω και οριακά, τις προβλέψεις της Λωζάνης), οι στόχοι του πάλαι ποτέ "κουμπάρου", δεν εξυπηρετούνται στο ελάχιστο.

    Άρα, όσο αυτός ο όρος για την εκκίνηση διαπραγματεύσεων δεν αλλάζει, πρόοδος δεν μπορεί να υπάρξει και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν θα δεχθεί ποτέ να χορέψει στο τραπέζι των συζητήσεων.

    Φυσικά, όλο αυτό το σκεπτικό προκαλεί πολλά ερωτηματικά ως προς τον αποτελεσματικότερο τρόπο αντιμετώπισης της τουρκικής προκλητικότητας. Αυτό όμως είναι αντικείμενο μιας άλλης ανάλυσης. 

    Πάντως υπάρχουν δύο σημεία που δεν πρέπει να ξεχαστούν:

    Α. ότι ο Ερντογάν, υπό της παρούσες συνθήκες, δεν έχει κανέναν λόγο να δεχθεί να συζητήσει και 

    Β. ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να εμφανισθεί ως το μέρος εκείνο το οποίο προκάλεσε την οποιαδήποτε σύρραξη. Σε καμία περίπτωση και για κανένα λόγο.

    Προσθέστε σε αυτά τα δύο και την πραγματικότητα ότι κανείς από τους "μεγάλους παίκτες" του ξένου παράγοντα, δεν επιθυμεί αλλαγές ισορροπιών στην περιοχή, την συγκεκριμένη περίοδο και οι πιθανές στρατηγικές αντιμετώπισης του "Τρελού Σουλτάνου", γίνονται λίγες και σαφείς...

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ