Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 05-Μαϊ-2020 03:53

    Μάσκας το ανάγνωσμα

    Μάσκας το ανάγνωσμα
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Στην προσπάθεια επανεκκίνησης της χώρας, μία από τις κυριότερες παραμέτρους που θα κρίνουν την επιτυχία ή την αποτυχία, αφορά τις μάσκες προστασίας. Δυστυχώς αλλά όχι άδικα, υπάρχει μεγάλη σύγχυση ως προς τα είδη τους, τη χρήση, την προστασία που προσφέρουν, τις τιμές τους κ.λπ. 

    Οι μάσκες, στον βαθμό που επικεντρωνόμαστε στην αντιμετώπιση της πανδημίας, χωρίζονται σε μόλις δυο μεγάλες κατηγορίες:

    Α. Αυτές που προστατεύουν τους άλλους από παθογόνα που πιθανόν να φέρει ο χρήστης της μάσκας και 
    Β. Αυτές που προστατεύουν πρώτιστα τον χρήστη και δευτερευόντως όσους βρίσκονται σ’ επαφή μαζί του. 

    Οι περισσότερες των δεύτερων, λέγονται και "αναπνευστήρες" (respirators).

    Υπάρχουν πολλών άλλων ειδών μάσκες, για εξειδικευμένες χρήσεις (π.χ.  βιομηχανικές μάσκες με ειδικά φίλτρα για βαρέα μέταλλα, για χημικά, για αέρια, μεικτού ή μεικτών τύπων κ.ά.). Πρόκειται για ένα εξαιρετικά πολύπλοκο προϊόν. Οι περισσότερες λεπτομέρειες όμως, πέρα από τις αναγκαίες στο φλέγον ζήτημα της υγείας, δεν έχουν να προσφέρουν κάτι σε όποιον δεν αναζητά συγκεκριμένου, ειδικού τύπου προστασία από συγκεκριμένου, ειδικού τύπου αιτίες. 

    Μοναδικό χρήσιμο στοιχείο, το οποίο προκύπτει από τα πολλά διαφορετικά είδη μασκών προστασίας: εάν δεν μπορείτε να βρείτε την υγειονομική που θέλετε/ψάχνετε, αλλά βρίσκετε βιομηχανική, που να φέρει τα χαρακτηριστικά Ν95 ή Ν99 ή Ν100 ή ffp2 ή ffp3 (δείτε παρακάτω), χρησιμοποιήστε τις. Ίσως δείχνετε σαν να δραπετεύσατε από ταινία επιστημονικής φαντασίας και να ζεσταίνεστε λίγο παραπάνω, αλλά θα είστε το ίδιο καλά προστατευμένοι, σαν να φορούσατε την αντίστοιχη ιατρική.

    Πριν προχωρήσουμε στην παρουσίαση των διαφορετικών τύπων, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως ο SARS-COV-2 δεν επιζεί, δεν παραμένει και δεν μολύνει μέσω του αέρα, αυτοτελώς. "Μετακινείται" από το ένα άτομο στο άλλο, μέσω σταγονιδίων που "εκτοξεύονται" όταν ένα μολυσμένο άτομο, άσχετα αν ασθενεί ή είναι ασυμπτωματικό, βήξει ή φταρνιστεί κ.λπ. 

    Τα σταγονίδια μπορούν να μολύνουν με 2 τρόπους: 

    Α. Είτε φτάνοντας κατευθείαν στο πρόσωπο του υποψήφιου θύματος και βρίσκοντας "διάδρομο" προς το στόμα, τη μύτη ή το εσωτερικό των ματιών του
    Β. Είτε πέφτοντας σε κάποιο άλλο σημείο του σώματός του ή άλλη επιφάνεια πέριξ και το υποψήφιο θύμα του ιού, κατόπιν ακουμπά πρώτα εκεί και στη συνέχεια στο στόμα, στην μύτη ή στα μάτια του, πριν απολυμάνει τα χέρια του…

    Το δεύτερο, όπως είναι προφανές, αποτελεί τον λόγο που οι ειδικοί επιμένουν τόσο πολύ στη σχολαστική και συχνότατη υγιεινή των χεριών. 

    Ο στόχος λοιπόν είναι το σταμάτημα των σταγονιδίων, πριν φθάσουν σ’ ένα από τα τρία σημεία "εισόδου". Οι μάσκες είναι ένα από τα εργαλεία που διαθέτουμε, για να τον επιτύχουμε. Ο αποκλεισμός, λόγω της αναπνοής του χρήστη, δεν είναι εφικτός σε ποσοστό 100% αλλά μπορεί να επιτευχθεί μερικά σε διάφορες διαβαθμίσεις, έως και 99,7%, ανάλογα το υλικό που χρησιμοποιείται και τον τρόπο κατασκευής της μάσκας.

    Οι απλούστερες, φτηνότερες και ευκολότερες στην κατασκευή μάσκες είναι οι χειροποίητες. Ανήκουν στην κατηγορία εκείνων που προστατεύουν το εκάστοτε περιβάλλον του χρήστη της μάσκας, από τον ίδιο και υπάρχουν σε πάμπολλες εκδοχές/μορφές. Μπορεί δε κανείς να βρει δεκάδες (αν όχι εκατοντάδες) βίντεο με οδηγίες για την κατασκευή, με το κόστος να ποικίλει ανάλογα τη διάθεση τις απαιτήσεις και την οικονομική δυνατότητα του "κατασκευαστή". Υπάρχουν μάσκες πασίγνωστων ξένων σχεδιαστών, με υψηλότατες προδιαγραφές, οι οποίες κοστίζουν περισσότερα από €100/τεμάχιο. Ο κάθε χρήστης χρειάζεται περισσότερες από 2 και συνήθως χρειάζονται αλλαγή κάθε λίγες εβδομάδες.

    Στις περισσότερες των περιπτώσεων πάντως, είναι πολλαπλών χρήσεων και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή καθώς αφενός δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές, αφετέρου εγκυμονούν πολλούς κινδύνους απρόσεκτης ή κακής χρήσης. Οπωσδήποτε πάντως, είναι καλύτερες από το τίποτα…

    Κατόπιν ακολουθούν οι απλές μάσκες, αυτές που πολλές φορές λέμε "χειρουργικές" επειδή μοιάζουν με εκείνες, που φορούν στα νοσοκομειακά χειρουργεία (και όχι μόνο) γιατροί και νοσοκόμοι. Και αυτές ανήκουν στην κατηγορία εκείνων που προστατεύουν το περιβάλλον του χρήστη και όχι τον ίδιο, είναι συνήθως μιας χρήσεως και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή τόσο κατά την επιλογή τους, όσο και κατά την χρήση τους. Το κόστος τους αυτή την εποχή, έχει φτάσει αυτό των "κανονικών" χειρουργικών (> 0.60-0.65€) και δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος αγοράς τους, πέραν της έλλειψης άλλου τρόπου προστασίας… 

    Ανάμεσα στις παραπάνω απλές και τις χειρουργικές, έχει πρόσφατα δημιουργηθεί μία νέα κατηγορία, αυτή των επαναχρησιμοποιούμενων υφασμάτινων. 
    Υπάρχουν σε δύο μορφές: 
    Α. Χωρίς πρόβλεψη για την χρήση φίλτρου και
    Β. Με δυνατότητα χρήσης του.

    Οι πρώτες προσφέρουν ελάχιστα καλύτερη προστασία από τις συνηθισμένες χειροποίητες, ενώ αυτή των δεύτερων εξαρτάται κυρίως από το φίλτρο, που θα τοποθετήσει ο χρήστης. Κοστίζουν από 1-3 ευρώ, συν το πιθανό κόστος του φίλτρου. Τα φίλτρα έχουν χαμηλά κόστη (από 0,2€ έως και €1) και χρειάζεται προσοχή να έχουν πιστοποίηση ΡΜ2.5, τουλάχιστον. 

    Η συγκεκριμένη κατηγορία και ειδικά αυτές που δέχονται φίλτρα, αποτελούν μια πολύ καλή λύση, αλλά στην Ελλάδα υπάρχουν κάποια θέματα θερμοκρασιών, ειδικά το καλοκαίρι. Απαιτούν επίσης ιδιαίτερη προσοχή στη συνεχή αλλαγή, το πλύσιμο, την αποστείρωση τους και την αλλαγή του φίλτρου. Κανείς δεν θέλει να γλυτώσει από τον κορονοϊό αλλά να βρεθεί π.χ.  με πνευμονία από κάποιο βακτήριο που συσσωρεύτηκε στο ύφασμα ή στο φίλτρο μιας πολυχρησιμοποιημένης ή πλημμελώς απολυμασμένης μάσκας…  

    Οι απλές χειρουργικές μάσκες, αυτές που κατηγοριοποιούνται ως Level I,ΙΙ &ΙΙΙ στις ΗΠΑ (ASTM F2100) και Type I,ΙΙ & ΙΙΙ στην ΕΕ (EN 14683), προσφέρουν υψηλό βαθμό προστασίας στο περιβάλλον του χρήστη, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις-εκδόσεις-μορφές τους, προστατεύουν και τον ίδιο. Είναι πάντα μίας χρήσεως και αποτελούν την ιδανικότερη λύση για την Ελλάδα καθώς και επιτρέπουν "εύκολη" αναπνοή, χωρίς την "παραγωγή" υψηλών θερμοκρασιών και το επίπεδο προστασίας που προσφέρουν είναι εξαιρετικό. Το κόστος τους ξεκινά από τα 0,65€ και μπορεί να φτάσει πάνω από τα 2€/τεμάχιο. Υπάρχουν όμως προσφορές για αγορές άνω των 100 τεμαχίων και, καθώς πλέον φτιάχνονται και στην Ελλάδα, αναμένεται οι τιμές να μειωθούν ραγδαία στο ορατό μέλλον. Η ζήτηση αυξάνει πάντα την προσφορά, αργά ή γρήγορα…

    Τέλος υπάρχουν οι μάσκες-αναπνευστήρες. Αυτές κατηγοριοποιούνται ως Ν95 ή Ν99 ή Ν100 σε ΗΠΑ και Κίνα (ΝIOSH-42 CFR 84 στις μεν, GB 2626 στην δε) και ffp1, ffp2 και ffp3 στην ΕΕ (ΕΝ 149: 2001), ανάλογα με το μέγεθος και το ποσοστό των μικροσωματιδίων, που μπορεί να τους διαπεράσει. Όλοι οι τύποι, πλην του ffp1, είναι κατάλληλοι για την προστασία ενός χρήστη και του περιβάλλοντός του, από τον συγκεκριμένο κορονοϊό, δηλαδή προσφέρουν την μέγιστη δυνατή προστασία. Υπάρχουν τόσο σε εκδόσεις μιας χρήσεως, όσο και επαναλαμβανόμενης.

    Δυστυχώς δεν είναι ευρέως διαθέσιμοι. Υπάρχουν, αλλά σε περιορισμένους αριθμούς ακόμη. Πρωτ’ απ’ όλα διότι, λόγω της κατασκευής τους που είναι περίπλοκη και χρονοβόρα (συγκριτικά με τις άλλες κατηγορίες), έχουν προκληθεί ελλείψεις από την τεράστια, παγκόσμια ζήτηση. 

    Κατόπιν επειδή στη χρήση των αναπνευστήρων, έχει προτεραιότητα το υγειονομικό προσωπικό. Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε. Όχι μόνο για μια σειρά από ειδικούς λόγους (π.χ.  πίεση που απαιτείται για να φορεθούν σωστά οι περισσότεροι), αλλά και επειδή, εάν δεν προστατευτούν γιατροί και νοσηλευτές επαρκώς, κάποια στιγμή δεν θα υπάρχει εξειδικευμένο προσωπικό, να περιθάλψει τους ασθενείς. Όλους τους ασθενείς. Όχι μόνο εκείνους που προσβάλλονται από τον SARS-COV-2...

    Ακόμη έχει παρατηρηθεί πως οι αναπνευστήρες δημιουργούν υπερβολικά υψηλό αίσθημα ασφάλειας, με αποτέλεσμα να παραμελούνται τα υπόλοιπα μέτρα προστασίας και να δημιουργούνται καταστροφικές συνέπειες!

    Τελευταίο αλλά ιδιαίτερα σημαντικό εμπόδιο για την ευρεία ή/και συνεχή χρήση των αναπνευστήρων, αποτελεί το υψηλό τους κόστος. Σαφώς δικαιολογημένο, αλλά υψηλό. 

    Μια απλή Ν95 ή ffp2 μιας χρήσεως ξεκινά από τα 1,20-1,7€ και φτάνει ακόμη και τα 19 έως 20€. Ενώ οι αντίστοιχες πολλαπλών χρήσεων (με φίλτρα που αλλάζουν ή/και πλενόμενες) ξεκινούν από τα 2,5-3€ και φτάνουν έως και τα 15-16€. 

    Τις Ν99, Ν100 και ffp3, θα τις βρείτε σπάνια σ’ εκδόσεις μιας χρήσεως. Εάν σταθείτε "τυχεροί", θα χρειαστεί να πληρώσετε το λιγότερο 3,4€ για να αποκτήσετε μία, ενώ υπάρχουν ακριβότερες μέχρι και 25€! Θα βρείτε σαφώς περισσότερες πολλαπλών χρήσεων, με τις τιμές τους να βρίσκονται στα 11-12€ και φθάνουν έως και τα 40€!.

    Μερικές γενικές παρατηρήσεις. 

    α. Αν αναρωτιέστε πώς είναι δυνατόν να κοστίζουν "μάσκες" μιας χρήσεως, περισσότερο από άλλες πολλαπλών χρήσεων, πολύ σωστά αναρωτιέστε. Αλλά και δυνατόν είναι και συμβαίνει. Δυστυχώς δε η Πολιτεία δεν έχει τρόπο να επέμβει, από ένα σημείο και πέρα. Από τη στιγμή που ο κάθε έμπορος "στηρίζει" τις τιμές του σε τιμολόγια, βρισκόμαστε όλοι στο κομμάτι εκείνο του ελεύθερου ανταγωνισμού, όπου καλείται ο καταναλωτής να παίξει το ρόλο του στην λειτουργία της αγοράς. Τόσο απλό είναι..

    Όλοι βλέπουμε ότι η αγορά είναι άναρχη. Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Μιας και διαπιστωμένα το Υπουργείο Ανάπτυξης διενεργεί ελέγχους και επιβάλλει συγκεκριμένα πρόστιμα, είναι προφανές ότι ορισμένοι δεν φοβούνται τους ελέγχους. Πιθανότατα διότι έχουν αντίστοιχα τιμολόγια, από το εξωτερικό (πλην ίσως ελαχίστων εξαιρέσεων εσωτερικού, τις τελευταίες λίγες ημέρες) με υψηλά… "κόστη". Πρόκειται για γεγονός. Αλλά γεγονός επίσης είναι πως οι υψηλές τιμές παραμένουν. Εφόσον λοιπόν οι ακριβές τιμές παραμένουν, σημαίνει επίσης ότι υπάρχουν αγοραστές, σε αυτές τις τιμές. Άρα θα πρέπει να είμαστε όλοι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις επιλογές μας και εξαιρετικά επίμονοι και ενδελεχείς στην έρευνα πριν την αγορά. Μόνο έτσι μπορούν να εξορθολογιστούν οι τιμές και να έρθουν σε ισορροπία αντίστοιχη της προσφοράς και της ζήτησης!

    β. Δεν υπάρχει κανένα λόγος να χρησιμοποιεί κανείς μάσκα σε ανοικτό χώρο, εφόσον φροντίζει να τηρεί απόσταση μεγαλύτερη των 2 μέτρων απόν πλησιέστερο διπλανό του.

    γ. Ποτέ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μάσκα μίας χρήσεως ή ένα φίλτρο (μ’ την εξαίρεση κάποιων βιομηχανικών ffp2 & ffp3), για περισσότερο από 3-4 ώρες. Εγκυμονούνται σοβαρότατοι κίνδυνοι συγκέντρωσης βακτηριδίων και άλλων παθογόνων πλην κορονοϊού, με συνέπεια διάφορες άλλες λοιμώξεις κ.λπ.

    δ. Ποτέ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μια μάσκα πολλαπλών χρήσεων, δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, χωρίς να έχει πριν καθαρισθεί (πλύσιμο κ.ά.) και αποστειρωθεί (ατμός, άχρωμα και άοσμα αντισηπτικά κ.λπ.).

    Τέλος, ένα στοιχείο που φανερώνει τη χρησιμότητα και την αναγκαιότητα της χρήσης μάσκας ΑΠΟ ΟΛΟΥΣ, ώστε να μην προκύψουν δυσάρεστες εκπλήξεις στην διαδικασία της επανεκκίνησης: 

    Εάν συναντηθούν δύο άνθρωποι και ο ένας είναι ήδη μολυσμένος από τον SARS-CoV-2, εφόσον δεν φορούν και οι δύο μάσκα προστασίας, οι πιθανότητες μόλυνσης του υγιούς φθάνουν το 99%! Αλλά, εάν φορούν και οι δύο, δεν ξεπερνούν το 5%! Στη χειρότερη περίπτωση! Ενώ, ανάλογα τα είδη και τους συνδυασμούς προστασίας που δυνητικά φέρουν, μπορεί και να μην ξεπερνούν το 1,5%...

    Αν αυτοί οι αριθμοί δεν αποτελούν απόλυτη απόδειξη της αναγκαιότητας για την χρήση μάσκας, δεν ξέρω τι άλλο θα μπορούσε ν’ αποτελεί μια τέτοια απόδειξη…  

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ