Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 22-Απρ-2020 00:04

    Μύθοι και πραγματικότητες του πετρελαίου

    Μύθοι και πραγματικότητες του πετρελαίου
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Το ζήτημα που προέκυψε με τις εξαιρετικά χαμηλές τιμές ανά βαρέλι αμερικανικού αργού δεν είναι απλά "ένα τεχνικό θέμα", ούτε όμως και η συντέλεια του κόσμου για τις σύγχρονες οικονομίες.

    Στις αγορές προθεσμιακών συμβολαίων εμπορευμάτων (commodities futures), υπάρχουν συμβόλαια που αφορούν δύο διαφορετικούς τύπους αργού πετρελαίου (δηλ. πετρελαίου πριν την οποιαδήποτε επεξεργασία ή διύλιση). O πρώτος αφορά το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) και ο δεύτερος το Brent Crude (Brent), δηλ. μια εμπορευματική κατηγορία του Sweet Light Crude. Το τελευταίο είναι ο τύπος αργού που εξορύσσεται στο μεγαλύτερο μέρος της υδρογείου. Υπάρχουν και άλλες κατηγορίες αλλά διαχωρίζονται μεταξύ τους με βάση παράγοντες όπως η περιεκτικότητα του προϊόντος σε αρωματικούς υδρογονάνθρακες, η περιεκτικότητα σε θείο κ.ά.  

    Το συμβόλαιο του Brent αφορά κυρίως το αργό που "παράγεται" στη Βόρειο Θάλασσα, αλλά επηρεάζει τις τιμές λιανικής σε παγκόσμια κλίμακα (εκτός περιπτώσεων εντοπιότητας, π.χ. Βενεζουέλα ή Αραβικά Εμιράτα κ.ο.κ.),ενώ το WTI ρυθμίζει τις τιμές στο κύκλωμα εμπορίας πετρελαίου, κυρίως στη Βόρειο Αμερική.

    Όσα περίεργα και τρομακτικά, παρακολουθούμε στα ταμπλό των αγορών τις τελευταίες ημέρες, αφορούν αποκλειστικά το αμερικανικό αργό. Το "ευρωπαϊκό" Brent, δεν επηρεάζεται αντίστοιχα από δυνατότητες αποθήκευσης, μεταφορικά, κατανάλωση κ.λπ. Η τιμή του έχει μεν μειωθεί δραματικά και σε παράλληλη πορεία με το αμερικανικό έως πρόσφατα, αλλά δεν έχει φτάσει να διαπραγματεύεται σε αρνητικές τιμές, όπως το WTI. Και ούτε θα πρέπει ν’ αναμένεται μία αντίστοιχη κατάσταση καθώς, μια βασική διαφορά μεταξύ των δύο συμβολαίων είναι πως οι θέσεις σε Brent εκκαθαρίζονται με χρηματικές πληρωμές, ενώ αυτές σε WTI με "φυσική παράδοση". Δηλαδή οι πωλητές συμβολαίων αμερικανικού αργού έχουν την υποχρέωση να παραδώσουν 1.000 βαρέλια πετρέλαιο για κάθε συμβόλαιο που είχαν πουλήσει, στον αντίστοιχο αγοραστή, ενώ οι traders που συναλλάσσονται στα futures του InterContinental Exchange (ICE) ολοκληρώνουν την διαδικασία των συμβολαίων, με απλές πληρωμές σε χρήμα.

    Αυτή ακριβώς η διαφορά στους όρους που διέπουν τα 2 futures, προκάλεσε τον πανικό που είδαμε το απόγευμα της Δευτέρας, όταν η τιμή του West Texas έφτασε ακόμη και στα $-37,63/βαρέλι. Για να το θέσουμε απλοϊκά, οι αγοραστές βλέποντας ότι θα έπρεπε να παραλάβουν τεράστιες ποσότητες αργού, χωρίς ιδιαίτερες ελπίδες να το μεταπωλήσουν γρήγορα σε συμφέρουσα τιμή, με ελάχιστους διαθέσιμους και πανάκριβους χώρους αποθήκευσης (περί το 80% των διαθεσίμων είναι ήδη κατειλημμένοι) και τα μεταφορικά κόστη να έχουν ήδη εκτοξευτεί στην στρατόσφαιρα, "πετούσαν" από τα χέρια τους τα συμβόλαια-καυτές πατάτες όσο-όσο, για ν’ απαλλαγούν από τις υποχρεώσεις. Στα commodities markets, πέραν των πιθανών ποινικών προβλημάτων, εάν ένας συμμετέχων αθετήσει υποχρέωση, οι πιθανότητες να διατηρήσει το δικαίωμα διεξαγωγής συναλλαγών, είναι ανύπαρκτες…

    Αυτό, για τους Ευρωπαίους συναλλασσόμενους,  φαντάζει ίσως κάπως ακραία και παράξενη συμπεριφορά. Αλλά εάν κάποιος ρίξει μια ματιά στον χάρτη και εντοπίσει το Cushing (όπου υποχρεωτικά διεξάγεται η παράδοση/παραλαβή του αντικειμένου των συμβολαίων WTI), δεν θα έχει απορία. Πρόκειται για μια κωμόπολη με πληθυσμό μικρότερο των 8.000, στην επαρχία Payne της πολιτείας της Oklahoma, στην μέση του πουθενά των ΗΠΑ. Κυριολεκτικά, στη μέση του πουθενά, όχι σαν σχήμα λόγου...

    Εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι ουσιαστικά, μπροστά στον φόβο να υποστούν ακόμη και ολοκληρωτική απώλεια κεφαλαίων (π.χ. λόγω έλλειψης πόρων για μακροχρόνια αποθήκευση), οι traders προτίμησαν ακόμη και να πληρώσουν επιπλέον, για ν’ απαλλαγούν από το πρόβλημα.

    Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι μια ωραία ημέρα θα πάει κάποιος σ’ ένα πρατήριο βενζίνης και θα τον πληρώσουν για να γεμίσει το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του βενζίνη, όπως κάποιοι αδαείς προσπαθούσαν να πείσουν [άλλους αδαείς] την Τρίτη το πρωί. 

    Για κακή μας τύχη όμως, δεν σημαίνει επίσης ότι πρόκειται απλά για ένα τεχνικό συμβάν, το οποίο προκλήθηκε από τεχνικές λεπτομέρειες. Δεν είναι ένα γεγονός το οποίο θα πρέπει να μείνει μόνο σαν μία ιστορική ανάμνηση, χωρίς κάποια άλλη σημασία. Όπως φαίνεται και από την εξέλιξη της τιμής του συμβολαίου λήξεως Ιουνίου (κάτω από τα $7/βαρέλι την ώρα που γράφεται το κείμενο), η όλη κατάσταση των τιμών του πετρελαίου διαμορφώνεται από μία τρομακτική υποχώρηση της ζήτησης, η οποία προκαλείται επειδή οι χώρες που αποτελούν τους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας στον πλανήτη, βρίσκονται σε κατάσταση πλήρους ή μερικού lockdown.

    Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες (OPEC+), μετά από κάποιες διαφωνίες και κάποιες "αψιμαχίες" μεταξύ Ρωσίας και Σαουδικής Αραβίας, συμφώνησαν ήδη μία μείωση παραγωγής-ρεκόρ, στα 10.000.000 βαρέλια ημερησίως. Όταν όμως η μείωση  της ζήτησης, υπολογίζεται περίπου τριπλάσια από αυτό τον αριθμό (25-30.000.000 βαρέλια ημερησίως, για όσο διατηρείται το διεθνές lockdown), απαιτείται η λήψη πολύ πιο δραστικών μέτρων για να σταθεροποιηθούν οι τιμές σε λογικά επίπεδα.

    Για όσο καιρό λοιπόν δεν βλέπουμε είτε να λαμβάνονται τέτοιου είδους μέτρα ή με κάποιο τρόπο (θαυματουργό ή μη) ν’ ανακάμπτει σημαντικά η ζήτηση, η βαθιά ύφεση θα γίνεται βαθύτερη και θα παρατηρούνται αυτής της μορφής ακραίες διακυμάνσεις τιμών, συχνά-πυκνά. 

    Δυστυχώς, όχι μόνον στις τιμές του πετρελαίου, αλλά στα περισσότερα εμπορεύματα και αγαθά...

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
    Τίποτα από τα ανωτέρω, δεν αποτελεί προτροπή ή σύσταση για αγορά, πώληση ή οποιαδήποτε πράξη ή συμμετοχή σε πράξεις επί μετοχών, ομολόγων και λοιπών χρηματοοικονομικών προϊόντων και υπηρεσιών.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ