Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 27-Φεβ-2020 00:04

    Ο τυφώνας μπορεί ν' αποφευχθεί;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Από το μεσημέρι της Τετάρτης, όταν και επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα του κοροναϊού εντός ελληνικής επικράτειας στην Θεσσαλονίκη, η Ελλάδα έγινε πλέον και αυτή μία από τις χώρες που θα πρέπει ν’ αντιμετωπίσουν μια διαφορετική πραγματικότητα, απ’ ότι μέχρι σήμερα. Η ζωή όλων θ’ αλλάξει, υποχρεωτικά! Πολλές κινήσεις της καθημερινότητας, θα πρέπει να γίνονται διαφορετικά από όλους και χωρίς τη δυνατότητα πολλών επιλογών.

    Όπως είναι ευνόητο, τόσο μεγάλες αλλαγές θα έχουν και σημαντικότατες οικονομικές επιπτώσεις στην χώρα. Όταν ο πληθυσμός μιας χώρας υποχρεώνεται (όχι απαραίτητα από κανόνες της Πολιτείας αλλά από το ίδιο το κοινωνικό περιβάλλον του και για λόγους υγιεινής) να απέχει από π.χ. συγκεντρώσεις μεγαλύτερες των 4 ατόμων ή αποφεύγει να βγει να διασκεδάσει κ.ο.κ., το κόστος για την οικονομία είναι μεγάλο και θα έχει πολλαπλασιαστική μορφή. Τόσο ανάλογα με τον χρόνο που διαρκεί η ιδιάζουσα κατάσταση, όσο και σχετικά με τον τρόπο αντίδρασης των κατοίκων. 

    Ιστορικά έχει αποδειχθεί πως ο πανικός για λόγους υγείας, συνήθως προκαλεί μεγαλύτερο κόστος από την ίδια την αιτία του πανικού. Στην Ελλάδα όμως, όπου πέραν του (κατά το πλείστο αδικαιολόγητου αλλά υπαρκτού) πανικού υπάρχουν και  δύο επιπλέον λόγοι αύξησης της έντασης του προβλήματος, θα πρέπει ν’ αναμένεται οι "πολλαπλασιαστές" το κόστους να είναι ιδιαίτερα υψηλοί. Οπωσδήποτε σημαντικά υψηλότεροι από’ ότι σε άλλες χώρες που θα πληγούν από την ίωση. Πολλοί το ξεχνούν αλλά η Ελλάδα αφενός είναι μια χώρα που βρίσκεται ακόμη σε κρίση, ή έστω έχει εξέλθει οριακά από αυτήν και αφετέρου διαβιούν σε αυτήν συγκεντρωμένες μεγάλες ομάδες ατόμων υπό μειωμένες (τουλάχιστον) συνθήκες υγιεινής, εντός των οποίων είναι πολύ δύσκολο να τηρηθούν οι οδηγίες πρόληψης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και των υπολοίπων ειδικών.

    Επομένως, έχουμε έναν παράγοντα (συγκρατημένοι οικονομικοί πόροι) που δημιουργεί σοβαρούς περιορισμούς στις επιλογές και την δυνατότητα άσκησης πολιτικών αντιμετώπισης του προβλήματος και έναν δεύτερο (κέντρα μεταναστών, προσφύγων κ.λπ.) που ευνοεί την ευρεία και γρήγορη διάδοσή του. Αμφότεροι  πέρα από τις υπόλοιπες παραμέτρους, οι οποίες είναι κοινές σε όλες τις χώρες που πλήττει ο κοροναϊός.

    Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια, έστω και μέρος,  του τελικού κόστους από τώρα. Είναι πολύ νωρίς. Όμως είναι αδήριτη ανάγκη, ν’ αναγνωριστούν όλοι εκείνοι οι τομείς που θα υποστούν οικονομικές επιπτώσεις πρωτογενώς, ώστε ότι είναι δυνατόν να γίνει για να περιοριστεί ο αντίκτυπος της ασθένειας, να γίνει. Μεθοδικά,  οργανωμένα και στοχευμένα.

    Οι τομείς που θα πληγούν σε ολόκληρο τον κόσμο είναι το διεθνές εμπόριο, οι τουριστικές και οι ταξιδιωτικές επιχειρήσεις. Θ’ ακολουθήσουν η βιομηχανία και ο πρωτογενής τομέας, καθώς από την πτώση της ιδιωτικής κατανάλωσης, δεν θα ξεφύγει καμία οικονομική δραστηριότητα. Αυτήν την πτώση θα έχει σαν αφετηρία η αντίστοιχη πτώση για τα κρατικά έσοδα, και πάει λέγοντας. 

    Το μέγεθος του πλήγματος θα εξαρτηθεί από πάρα πολλούς παράγοντες. Κυρίως τον χρόνο που θα διαρκέσει το φαινόμενο και την σφοδρότητα που τελικά θα έχει. Αλλά όχι μόνο. 

    Ειδικά χαρακτηριστικά που θα διαφανούν μόνο κατά την εξέλιξη της κατάστασης, θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τα δεδομένα, έως και να τ’ αλλάξουν ριζικά. Εάν π.χ., όπως υποθέτουμε ότι συμβαίνει μέχρι τώρα, εξακολουθήσει να χτυπά περισσότερο τους άντρες δηλαδή την μερίδα εκείνη του πληθυσμού της Γης που λαμβάνει μεγαλύτερες αμοιβές και καταλαμβάνει τις περισσότερες θέσεις εργασίας στην παραγωγή, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι το πλήγμα θα πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις από την πιθανή περίπτωση ο ιός να μόλυνε τα δυο φύλα με ισόποσα κ.ο.κ. 

    Πέρα από τα παραπάνω, τα οποία θα πρέπει να θεωρούνται κοινές συνέπειες για όλον τον πλανήτη (λογικά θα υπάρξουν χώρες-εξαιρέσεις αλλά θα είναι ελάχιστες), η Ελλάδα θα υποστεί κάποιες επιπλέον επιπτώσεις, λόγω των ιδιομορφιών που χαρακτηρίζουν την οικονομία της. 

    Οι δυο παράγοντες που προαναφέρθηκαν (περιορισμένοι οικονομικοί πόροι, φιλοξενία μεταναστών και προσφύγων), θα προσδώσουν αναμφισβήτητα μια αυξημένη ένταση στην ασθένεια. Άρα θα προκαλέσουν αύξηση του κόστους τοπικά (πιθανότατα όχι μόνο εντός συνόρων αλλά και περιφερειακά). Επιπλέον αυτών των παραγόντων όμως, υπάρχει η εξαιρετικά μεγάλη εξάρτηση της Ελληνικής οικονομίας από τις τουριστικές και ταξιδιωτικές υπηρεσίες. 

    Είτε αρέσει, είτε όχι, καλώς ή κακώς, την δεδομένη χρονική στιγμή, η Ελλάδα είναι μια χώρα κατ’ εξοχήν τουριστική. Ένα (πραγματικό) ποσοστό της τάξης του 20% του ΑΕΠ της, προέρχεται από τον τουρισμό. Και ο τουρισμός είναι ένας τομέας δραστηριοτήτων, ο οποίος (πιθανότατα και με βάση την λογική) θα πληγεί πιο βάναυσα από τους περισσότερους άλλους, διεθνώς.

    Στην Ελλάδα όπου αυτός αποτελεί την "εθνική βιομηχανία" και την "ατμομηχανή της οικονομίας", οι συνέπειες θα είναι αυτονόητα, αρκετά μεγαλύτερες. Σημαντικά μεγαλύτερες…

    Δεν είναι στους σκοπούς του άρθρου και δεν θα ήταν ποτέ δυνατόν να προταθούν και να περιγραφούν διεξοδικά και αναλυτικά λύσεις, μέσα από μερικές εκατοντάδες λέξεις. Αλλά οι λύσεις αυτές υπάρχουν, είναι γνωστές (π.χ. άμεση και γρήγορη επένδυση σε απαραίτητες υποδομές και με ταυτόχρονη αποχή από άσκοπες δαπάνες σε βραχυπρόθεσμα μέτρα προσωρινής αύξησης της κατανάλωσης) και το μόνο που χρειάζεται είναι να σχεδιαστούν σωστά, να εφαρμοσθούν μεθοδικά και να υπάρχει απόλυτη προσήλωση στον στόχο.

    Με δυο λόγια, απαιτούνται στρατηγική, υλοποιήσιμο σχέδιο και (πολιτική) βούληση εφαρμογής του. Υπάρχουν άραγε; Ή η νταλίκα θα μετατραπεί σε οδοστρωτήρα;

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων