Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 11-Δεκ-2019 00:04

    Τα σύννεφα πυκνώνουν

    Τα σύννεφα πυκνώνουν
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Εδώ και αρκετό καιρό, η γειτονική χώρα καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες να πείσει διεθνώς πως έχει σημαντικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και (ευρύτερα) στην Ανατολική Μεσόγειο. 

    Χρησιμοποιεί ως πρόσχημα δήθεν την επιθυμία να επιβληθεί ως η χώρα-τοπική υπερδύναμη, αλλά στην πραγματικότητα ο στόχος του Recep Tayyip Erdogan είναι ένας και μοναδικός: να δώσει διεξόδους στα εσωτερικά οικονομικά (κυρίως, αλλά όχι μόνο) και πολιτικά προβλήματά του. 

    Με τους ακροδεξιούς "συμμάχους" του Εθνικιστικού Μετώπου (Milliyetçi Hareket Partisi -ΜΗΡ, γνωστοί και ως Γκρίζοι Λύκοι) να τον πιέζουν πολιτικά από τα δεξιά (με συνεχείς εθνικιστικές κορώνες) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να είναι (εδώ και περισσότερο από 18 μήνες) προ των πυλών, ο Σουλτάνος δεν έχει και πολλές επιλογές. 

    Από την μία προσπαθεί ν’ αποσπάσει από την ΕΕ περισσότερα χρήματα για τα εκατομμύρια των προσφύγων (και μεταναστών) που φιλοξενεί στην χώρα του και από την άλλη προσπαθεί να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη της από τις (σοβαρότατες) οικονομικές δυσχέρειες και να εξασφαλίσει μελλοντικά έσοδα μέσω της εκμετάλλευσης κοιτασμάτων. 

    Το τελευταίο σκέλος της τουρκικής στρατηγικής αποτελεί μια συνήθη πρακτική επί δεκαετίες. Το πρόβλημα είναι ότι αυτήν την φορά οι γείτονες δείχνουν σοβαρή διάθεση για να φτάσουν τα πράγματα πολύ πιο μακριά από τους συνηθισμένους παλικαρισμούς και μια εκτόνωση μέσω μερικών δεκάδων παραβιάσεων ή κάποιων φλογερών ανακοινώσεων. Παρά τα όσα προσπαθούν να υποστηρίξουν οι ειδικοί, είναι προφανές ότι η Τουρκία, αυτήν την φορά έχει σκοπό τραβήξει το σκοινί. 

    Η στάση της μετά την υπογραφή της "συμφωνίας" με την Λιβύη, παρά τις συνολικές και ολοκληρωτικές διεθνείς αποδοκιμασίες για την κίνηση, το αποδεικνύει περίτρανα. Ο Ταγίπ Ερντογάν έχει συγκεκριμένο σχέδιο. Σχέδιο με αρχή, μέση και τέλος. Σχέδιο με συγκεκριμένες στοχεύσεις, το οποίο εφαρμόζει πιστά και προσεκτικά.

    Το ζητούμενο είναι, εάν έχουν επίσης σχέδιο Ελλάδα και Κύπρος. Μέχρι σήμερα τα γεγονότα έχουν εξελιχθεί καλά, όμως αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο για το μέλλον.

    Πριν δοθούν όμως οι όποιες απαντήσεις μπορούν να δοθούν (τουλάχιστον σε δημόσιο βήμα) για το συγκεκριμένο θέμα, καλό είναι να υπάρχουν ξεκάθαρα στην εικόνα ορισμένα από τα βασικά και κρίσιμα δεδομένα της κατάστασης.

    Αρχικά, είναι απολύτως απαραίτητο να κατανοήσουμε ότι η Τουρκία έχει πράγματι νόμιμα δικαιώματα στην Αν. Μεσόγειο. Ναι, ακόμη και στο Αιγαίο. Σε καμία περίπτωση αυτά τα δικαιώματα δεν φτάνουν τα μεγέθη που εδώ και χρόνια προσπαθεί να παρουσιάσει η ίδια, αλλά είναι δικαιώματα υπαρκτά και νόμιμα.

    Το μέγεθος, η έκταση, η χωροθέτησή τους κ.λπ. είναι συζητήσιμα και οπωσδήποτε δεν αφορούν την παρούσα συγκυρία. Οι προσδιορισμοί αυτοί θα πρέπει να γίνουν με συνδρομή διεθνών ειδικών και μετά από (μακρόχρονη) διαπραγμάτευση. Είναι όμως βέβαιο πως εάν η Ελλάδα (κυρίως) και η Κύπρος (δευτερευόντως) έχουν σκοπό να εκμεταλλευτούν τον ορυκτό πλούτο της Αν. Μεσογείου, θα πρέπει να δεχθούν παράλληλα, κάποιον βαθμό συνεκμετάλλευσης με την Τουρκία και το ψευδοκράτος (ή μια λύση του Κυπριακού, με την οποία συμφωνεί η Τουρκία). Διαφορετικά πρόοδος δεν θα υπάρξει.

    Δεύτερη παραδοχή η οποία είναι απολύτως αναγκαία είναι η αντίληψη της μεγάλης στρατιωτικής ισχύος της Τουρκίας. Δυστυχώς πρόκειται για απτή πραγματικότητα. Η γείτων είναι πλέον (από πέρυσι) η 8η στρατιωτική δύναμη στον πλανήτη, με δύναμη πυρός τέτοια, που ελάχιστες χώρες μπορούν ν’ αντιμετωπίσουν. Το γεγονός και μόνο ότι διαθέτει δεκάδες πολεμικά drones (από μεταφορά Βρετανικής τεχνογνωσίας), όπως πρόσφατα αποκαλύφθηκε ενώ π.χ. η Ελλάδα δεν έχει καν συστήματα αντιμετώπισής τους, μιλά από μόνο του…

    Τέλος, η τρίτη παραδοχή που οφείλουν να κάνουν οι χώρες της περιοχής, εάν δεν θέλουν να βρεθούν προ εξαιρετικά δυσάρεστων εκπλήξεων, είναι να συνειδητοποιήσουν ότι, ανεξάρτητα των όσων ισχυρίζεται φραστικά, η Τουρκία πλέον δεν έχει λόγους για να συνεχίσει την προσπάθεια εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ή να δεχθεί μια απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, που δεν της αποδίδει όλα όσα ζητά και ακόμη περισσότερα.

    Ξέρει ότι για το πρώτο είναι  πολιτικά αδύνατον να πράξει στο εσωτερικό η ηγεσία της όσα απαιτούνται. Ακόμη και με σχετική "βοήθεια" και "σπρώξιμο" στην ερμηνεία των κανόνων, απέχει δραματικά πολύ από μία αποδεκτή υλοποίησή των προαπαιτουμένων εισόδου. Ενώ γνωρίζει πως το δεύτερο είναι αδύνατον να συμβεί. Η Χάγη είναι περιβόητη για τις "σολομώντειες" αποφάσεις της. Αυτές εξάλλου, είναι και ο κύριος (αλλά όχι μοναδικός) λόγος που δεν έχει προσφύγει η Ελληνική πλευρά ήδη (δόγμα Μολυβιάτη).

    Η ερώτηση που προκύπτει αμέσως μετά βέβαια, αφορά το πως θα μπορούσαν οι άλλες χώρες να σταματήσουν τον Τουρκικό επεκτατισμό. Τι θα μπορούσαν άραγε να κάνουν, εφόσον η Τουρκία και δικαιώματα έχει και εξαιρετικά ισχυρή είναι στρατιωτικά και δεν αποδέχεται το Διεθνές Δίκαιο; Θα είχε κανένα νόημα π.χ. ν’ αποδυθούν σ’ ένα νέο ανταγωνισμό εξοπλισμών απέναντί της; 

    Φυσικά όχι! Η απάντηση είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και ξεφεύγει κατά πολύ από τις γνώσεις και τις δυνατότητες της στήλης αλλά και των περισσότερων πολιτών. Πρόκειται για θέμα εξαιρετικά ειδικό, ευαίσθητο αλλά και επικίνδυνο, στο οποίο κρίνεται το μέλλον πολλών εκατομμυρίων ψυχών.

    Είναι όμως βέβαιο ότι, με κάποιον τρόπο, θα πρέπει η Τουρκία να λάβει μήνυμα ότι τα παιχνίδια τελείωσαν και πως για οτιδήποτε προσπαθήσει να κάνει από εδώ και εμπρός, θα πληρώσει βαρύ και δυσβάσταχτο κόστος. Κόστος το οποίο δεν θα μπορεί ν’ αντιμετωπίσει τελικά. 

    Ο τρόπος με τον οποίο θα δοθεί το μήνυμα, έχει σημασία αλλά δεν είναι το κρίσιμο στοιχείο. Π.χ. η άφιξη της Ιταλικής φρεγάτας Federico Martinengo στην Λάρνακα χτες, θα μπορούσε ν’ αποτελεί μέρος του μηνύματος. Ο πρώην κουμπάρος, δεν είναι χαζός ή τρελός να τα βάλει με Ιταλία, Γαλλία, Ελλάδα κ.λπ. ταυτόχρονα. Εφόσον αυτές δώσουν ξεκάθαρο σήμα πως στοχεύουν να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους, θ’ αναγκαστεί ν’ ανακρούσει πρύμνα. Δεν αντέχει πολιτικά μία στρατιωτική ήττα. Ακόμη και μικρής έκτασης.

    Σε κάθε περίπτωση, το κρίσιμο και το σημαντικό είναι να μεταδοθεί το "κατάλληλο μήνυμα". Διαφορετικά, η Τουρκική πολιτική ηγεσία θα συνεχίσει να πιέζει και να εξωθεί την κατάσταση στα άκρα. 

    Και όπως όλοι ξέρουμε, η περιοχή σε τέτοιες καταστάσεις μόνο με ηρεμία, σύνεση και αυτοσυγκράτηση, δεν συνηθίζει ν’ αντιδρά...

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων