Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 09-Σεπ-2019 00:04

    Το πρώτο πλαίσιο

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Κατά παράδοση, ο εκάστοτε πρωθυπουργός της Ελλάδας, ανεβαίνει στην έκθεση Θεσσαλονίκης για να δώσει το στίγμα με το οποίο θα κινηθεί η κυβέρνησή του, το επόμενο διάστημα. Συνήθως, δίνει τις πρώτες ενδείξεις για τη μορφή που θα έχει ο προϋπολογισμός του επόμενου έτους. Δηλαδή προσδιορίζει τους άξονες της οικονομικής πορείας της χώρας, για το επόμενο δωδεκάμηνο...

    Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς φέτος είναι η πρώτη του χρονιά ως εκλεγμένος επικεφαλής της χώρας, θέλησε να σκιαγραφήσει ένα γενικότερο πλαίσιο, εντός του οποίου θα κινηθούν οι πολιτικές του, γενικότερα. Εάν το κατάφερε ή όχι, είναι αδύνατον να το γνωρίζει κανείς από τώρα, καθώς οι πράξεις θα πρέπει να επιβεβαιώσουν τα λόγια.

    Είναι όμως αδύνατον να ισχυριστεί κάποιος, πως το στίγμα που έδωσε δεν είναι πεντακάθαρο. Όπως είχε φανεί και από τις προεκλογικές του προτάσεις-δηλώσεις,  πρωταρχική και κύρια στόχευση των πολιτικών που σκοπεύει να εφαρμόσει, είναι η μείωση των φόρων σε όλα τα επίπεδα και με όλες τις μορφές, όπου αυτό είναι δυνατόν.

    Η μείωση φόρων όμως, στα σοβαρά κράτη, οφείλει να συνοδεύεται από ίσα μέτρα εξοικονόμησης των αναγκαίων πόρων. Συνήθως αυτά τα μέτρα αφορούν αντίστοιχες περικοπές (περιττών) δαπανών. 

    Σε αυτό το σημείο, η νέα κυβέρνηση πρωτοτυπεί. Αντί να ανακοινώσει τις απαραίτητες μειώσεις στα έξοδα, ευαγγελίζεται αύξηση εσόδων. Κάτι που, αν και απόλυτα παράδοξο (πώς αυξάνεις έσοδα όταν μειώνεις τα εισπρακτέα;), στην περίπτωση της Ελλάδας είναι και απόλυτα εφικτό. Αυτή η "ασυμμετρία" οφείλεται στη μείωση του ύψους των πρωτογενών πλεονασμάτων, στο οποίο έχει δεσμεύσει μέχρι και το 2022 τη χώρα, η προηγούμενη κυβέρνηση.

    Πρόκειται για στόχο ο οποίος έχει υψηλότατες πιθανότητες επίτευξης, αλλά όχι άμεσα! Σε καμία περίπτωση! Κάτι που παραδέχθηκε ξεκάθαρα και ο ίδιος ο πρωθυπουργός στη  συνέντευξη Τύπου. 

    Η συζήτηση για τη μείωση του ποσοστού 3,5% των ετήσιων πρωτογενών πλεονασμάτων έχει ανοίξει από την κυβέρνηση διερευνητικά, αλλά δεν προβλέπεται κανένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα μέχρι το 2021. Δηλαδή μέχρι να έχει αποδειχτεί αφενός η σοβαρότητα και η δέσμευσή της στις διαρθρωτικές-αναπτυξιακές μεταρρυθμίσεις, αφετέρου να υπάρχουν απτές αποδείξεις της αποτελεσματικότητας των μέτρων που θα έχει εφαρμόσει μέχρι τότε. 

    Διότι, όπως έχει τονίσει παλαιότερα η νέα πρόεδρος της ΕΚΤ κυρία Christine Lagarde, μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι νομίζει, αρκεί οι αριθμοί να βγάζουν νόημα και να επαληθεύονται ("να είμαστε όλοι ενήλικες στο δωμάτιο" ήταν η ακριβής φράση της, για να είμαστε και στο πνεύμα της εποχής). 

    Αυτή η αδιαμφισβήτητη και αδιαπραγμάτευτη πραγματικότητα, γεννά δύο ερωτήματα:

    Α. Αξίζει τον κόπο να μπαίνει η κυβέρνηση στη διαδικασία (και την φθορά) ν’ αλλάξει τα πλεονάσματα, για τόσο μικρό χρονικό διάστημα (δύο έτη, 2021 και 2022, maximum); 

    Β. Πώς θα καλυφθούν τα δημοσιονομικά κενά των ελαφρύνσεων για τα έτη 2019 και 2020; Πιθανόν και 2021, αν κάτι "στραβώσει" στη διαπραγμάτευση (δεν θα είναι δα και η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο);

    Οι απαντήσεις και στα δύο, ευτυχώς, είναι εύκολες. 

    Στο πρώτο χρειάζεται να καταλάβουμε ότι, κατά τα φαινόμενα έως τώρα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη στοχεύει οι πολιτικές της, να "βλέπουν" μακροπρόθεσμα. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τη στρατηγική της στο συγκεκριμένο ζήτημα. Διότι, ναι μεν μια μείωση π.χ. στο 2% για 2 χρόνια δεν έχει τρομακτική σημασία (χωρίς να είναι αμελητέα ποσότητα) αλλά ταυτόχρονα, μειώνει το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων για τα επόμενα 37 χρόνια. Όταν και είναι ήδη συμφωνημένο, να επιτυγχάνεται μεσοσταθμικά το 2%. Δεν μπορει να υπάρχει στόχος 2% τώρα και 2% κατόπιν. Ο ύστερος θα πρέπει να είναι μικρότερος. Αλλιώς δεν έχει νόημα, η όποια συζήτηση.

    Ας μην ξεχνάμε δε, ότι η κυρία Λαγκάρντ έχει μιλήσει για ανάγκη ορισμού των ελληνικών πρωτογενών πλεονασμάτων στο 1,5% το πολύ! Σε ανύποπτο χρόνο! Μισό τοις εκατό λιγότερο, για τα επόμενα 40 χρόνια (κάποια από τα οποία, θα κυβερνά σίγουρα η Νέα Δημοκρατία σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα) είναι ένα μέγεθος, κάτι παραπάνω από σημαντικό...

    Στη δεύτερη ερώτηση, η απάντηση είναι λίγο πιο δύσκολη, αλλά υπαρκτή και αβίαστη: αφενός υπάρχει σιωπηρή αποδοχή διάφορων "δημιουργικών κινήσεων" (π.χ. εγγραφή των SMP & ANFAs) στον προϋπολογισμό από τους εταίρους, ως "κίνητρο" για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (οι οποίες πρέπει επιτέλους, κάποια στιγμή να γίνουν ενώ ορισμένες εξοικονομούν ταυτόχρονα πόρους), αφετέρου θα υπάρξουν κάποιες περικοπές δαπανών οι οποίες είτε δεν έχουν εντοπισθεί ακόμη, είτε απλά δεν ανακοινώνονται, με στόχο αυτό να γίνει στον κατάλληλο πολιτικά χρόνο

    Για αριθμούς που οφείλουν να ισορροπούν πρόκειται, όχι για Πυρηνική Φυσική...

    Με αυτές τις προϋποθέσεις και υπό το πρίσμα της οικονομικής φύσης της έκθεσης, η παρουσία Μητσοτάκη στη συμπρωτεύουσα, υπήρξε εξαιρετική. Με δεδομένο πως δεν φαίνεται να έχει κάποιο λόγο ο ίδιος να μην προχωρήσει σε όσα  ανακοίνωσε, η μόνη πιθανότητα  να μην υλοποιηθούν βρίσκεται στα εμπόδια που θα μπορούσαν (και πιθανότατα θα προσπαθήσουν) να θέσουν διάφοροι άλλοι παράγοντες (παλαιοκομματικά στελέχη, μεγάλα ή/και ειδικά συμφέροντα κ.λπ.).

    Για το καλό της χώρας, ας ευχηθούμε να κατορθώσει να τα ξεπεράσει. Κάτι όμως, που δεν πρόκειται να είναι καθόλου, μα καθόλου, εύκολο...

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων