Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 22-Νοε-2022 00:01

    Τα χειρότερα έπονται, αλλά ίσως όχι...

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    Τα χειρότερα έπονται, αλλά ίσως όχι για την Ελλάδα...

    Όσοι πέρυσι τέτοιο καιρό πίστευαν πως ο πληθωρισμός μέχρι τις αρχές του ’22 θα είχε τεθεί υπό έλεγχο, αποδείχτηκαν αφελείς. Από 4,9% πέρυσι, στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός φέτος έχει εκτιναχθεί πάνω από 10%.

    Το ίδιο αφελείς μοιάζουν όσοι πιστεύουν και προβλέπουν πως με τα επιτόκια στο 3-4% σε μερικούς μήνες ο διψήφιος πληθωρισμός θα προσγειωθεί στο 2%.

    Ο πληθωρισμός είναι πολυπαραγοντικός και αυτό σημαίνει πως υπάρχουν πολλές αιτίες που τον τροφοδοτούν. Κάποιες από αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν.

    Μια από τις αιτίες που μπορούν να αντιμετωπιστούν δύσκολα είναι η δημογραφική γήρανση. Αν κοιτάξετε γύρω σας ακόμη και στην Ελλάδα με την υψηλότερη ανεργία, θα διαπιστώσετε πως δύσκολα οι επιχειρήσεις μπορούν να βρουν προσωπικό τόσο χαμηλής ειδίκευσης όσο και υψηλής...

    Τούτο συμβαίνει γιατί οι θέσεις εργασίας που αδειάζουν λόγω συνταξιοδότησης είναι περισσότερες από αυτές που μπορεί να καλύψει η προσφορά εργασίας. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Όταν η ζήτηση υπερκαλύπτει την προσφορά, το μισθολογικό κόστος έχει λόγους να ανέβει...

    Το μισθολογικό κόστος είναι από τις βασικές παραμέτρους που ωθούν τον πληθωρισμό.

    Μια άλλη αιτία είναι η ενεργειακή μετάβαση που ήδη έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας. Μια τρίτη είναι η αποπαγκοσμιοποίηση. Πολλές επιχειρήσεις της Δύσης αναδιατάσσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες μεταφέροντας μέρος της παραγωγής εγγύτερα. Όλα αυτά αυξάνουν το κόστος παραγωγής...

    Το πιθανότερο σενάριο λοιπόν είναι πως ο πληθωρισμός θα επιμείνει τουλάχιστον για ολόκληρη την παρούσα δεκαετία.

    Τούτο σημαίνει πως τα επιτόκια θα αυξηθούν κι άλλο και θα αναγκαστούν να παραμείνουν ψηλά για πολύ...

    Κατά συνέπεια η παγίδα στην οποία βρίσκονται οι κεντρικές τράπεζες και η παγκόσμια οικονομία είναι από αυτές που δημιουργούνται μια φορά κάθε έναν με  δυο αιώνες.

    Η αύξηση των επιτοκίων οδηγεί σε αύξηση της εξυπηρέτησης του χρέους. Σε μια περίοδο της ιστορίας που το παγκόσμιο χρέος είναι πάνω από 220 τρισ. δολάρια ή στο 256% του παγκόσμιου ΑΕΠ, το υψηλότερο μετά τον πόλεμο, είναι θέμα χρόνου να δούμε τις χρεοκοπίες να "σκάνε" η μία μετά την άλλη...

    pin

     

    Όταν "σκάσει" η πρώτη το πιθανότερο είναι πώς κεντρικές τράπεζες και κυβερνήσεις θα πανικοβληθούν και θα ανακρούσουν πρύμναν, εκτοξεύοντας τον πληθωρισμό εν μέσω ύφεσης...

    Όλα αυτά τα εξηγεί πολύ καλά ο Nouriel Roubini στην τελευταία του συνέντευξη: "Οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται τόσο σε παγίδα στασιμοπληθωρισμού όσο και σε παγίδα χρέους. Εν μέσω αρνητικών διαταραχών της συνολικής προσφοράς που μειώνουν την ανάπτυξη και αυξάνουν τον πληθωρισμό, είναι καταραμένες αν το κάνουν (αύξηση επιτοκίων) και καταδικασμένες  αν δεν το κάνουν.

    Εάν αυξήσουν τα επιτόκια αρκετά για να μειώσουν τον πληθωρισμό στο 2%, θα προκαλέσουν σοβαρή οικονομική σκληρή προσγείωση..."

    ...Οι πολύ υψηλοί δείκτες χρέους (τόσο ιδιωτικό όσο και δημόσιο) περιπλέκουν περαιτέρω το δίλημμα. Η αύξηση των επιτοκίων, αρκετή για να συντρίψει τον πληθωρισμό, προκαλεί όχι μόνο ένα οικονομικό κραχ, αλλά και ένα χρηματοπιστωτικό κραχ, με τους ιδιώτες και δημόσιους οφειλέτες υψηλής μόχλευσης να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες..."

     Βλέπε:  Nouriel Roubini Says More…

    Σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα μοιάζει σχετικά ασφαλής. Το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους της είναι παρκαρισμένο στους θεσμούς με επιτόκιο περί το 1,5%. Βέβαια υπάρχει ιδιωτικό χρέος που κατέχουν οι τράπεζες και το οποίο πρέπει να ακολουθήσει την άνοδο των επιτοκίων γιατί αλλιώς το κόστος θα το πληρώσουν οι τράπεζες.

    Επιπλέον, η Ελλάδα, την περασμένη δεκαετία, πέρασε καταστάσεις αναδιάρθρωσης του χρέους με τα PSI, κλείσιμο τραπεζών, Capital Controls κλπ. Κάποιες χώρες αρκετά πιο ευυπόληπτες από την Ελλάδα δύσκολα θα αποφύγουν παρόμοιες καταστάσεις...

    Διάβαζα προχθές τις εκτιμήσεις της ιταλικής Unicredit η οποία υποβάθμισε τις προβλέψεις της για την ελληνική οικονομία το 2023.

    Η ιταλική τράπεζα εκτιμά πως η ανάπτυξη το ’23 θα πέσει στο +0,6% έναντι προηγούμενης εκτίμησης για ανάπτυξη +1,1%. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός αναμένεται να εκτιναχθεί στο 6,2% το 2023. Το δημοσιονομικό έλλειμμα  αναμένεται να μειωθεί από το -4,2% το 2022 σε -2,5% το 2023 και στο -1,9% το 2024.

    Όπως μπορεί καλά να καταλάβει κάποιος που ξέρει έστω και λίγη αριθμητική το ελληνικό χρέος σε αυτές τις συνθήκες θα μειώνεται. Κατά την ίδια έκθεση λοιπόν το  ελληνικό χρέος από 169,5% του ΑΕΠ φέτος, το 2023 θα υποχωρήσει στο 162,5% και το 2024 στο 159,1%.

    Βλέπε:UniCredit: Υποβαθμίζει την εκτίμηση για την ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2023

    Αν συνδυάσει κάποιος τις εξελίξεις αυτές, οι οποίες σηματοδοτούν αναδιανομή εισοδημάτων εντός των χωρών και οικονομικής ισχύος μεταξύ των χωρών, υπάρχουν πολλές πιθανότητες η  επόμενη δεκαετία να βρει τη χώρα μας σε καλύτερη θέση...

    Τα χειρότερα έπονται αλλά ίσως όχι για την Ελλάδα επειδή τα πέρασε την περασμένη δεκαετία...

    Υ.Γ.: Βέβαια σε συνθήκες πληθωρισμού και ύφεσης δεν θα ήθελα να είμαι συνταξιούχος, κάτι που δεν μπορώ να αποφύγω... Τούτο γιατί σε συνθήκες πληθωρισμού όποιος βρίσκεται στην αγορά εργασίας μπορεί εύκολα να αναπροσαρμόσει το εισόδημά του... Το αντίθετο ισχύει για όποιον δεν βρίσκεται στην αγορά εργασίας. 

    kostas.stoupas@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ