Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 25-Νοε-2019 00:02

    Στο μυαλό του Κυριάκου...

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    Η κυβέρνηση Μητσοτάκη 5 μήνες μετά τις εκλογές σε επίπεδο πολιτικής επιρροής τα πάει καλύτερα απ’ ό,τι αναμενόταν ενώ παράλληλα το κλίμα στην οικονομία παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης.

    Το ελληνικό χρηματιστήριο  από την αρχή του χρόνου ηγείται παγκοσμίως των αποδόσεων με πάνω από 40% ενώ πρόσφατα το ελληνικό δημόσιο κατάφερε να δανειστεί με αρνητικά επιτόκια.

    Στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης ζητήματα όπως η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου και ο αντικαπνιστικός που προωθεί η κυβέρνηση τυγχάνουν ευρείας αποδοχής ακόμη και από το 30-40% αυτών που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές.

    Ο ΣΥΡΙΖΑ  πριν τις εκλογές κινδυνολογούσε πως η κυβέρνηση  Μητσοτάκη θα καταργήσει κατακτήσεις  όπως η 5ήμερη εργασία ή το 8ωρο ή θα προχωρήσει σε απολύσεις στο δημόσιο και τις ΔΕΚΟ κλπ.

    Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν συμβαίνει. Αντιθέτως η κυβέρνηση ούτε συντάξεις πειράζει ούτε επιδόματα (αντιθέτως φαίνεται να πλειοδοτεί), ενώ παράλληλα βρήκε κάποια μικρά περιθώρια μείωσης φόρων...

    Όσοι όμως γνωρίζουν την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας αντιλαμβάνονται πως το συνταξιοδοτικό δεν είναι βιώσιμο και πως κάποιες τράπεζες θα χρειαστούν εκ νέου κεφαλαιακές ενισχύσεις. Το σημαντικότερο όλων η χώρα παραμένει μη ανταγωνιστική στην προσέλκυση επενδύσεων.

    Οι ίδιοι αντιλαμβάνονται ακόμη πως η ΔΕΗ με το ύψος των υποχρεώσεων, το υπεράριθμο προσωπικό και την πελατειακή-κομματική δομή λειτουργίας  είναι μια περίπτωση που δύσκολα θα αποφύγει την εκκαθάριση εν λειτουργία. Πόσο μάλλον αν πρέπει να κάνει επενδύσεις απολιγνιτοποίησης και προσαρμοστεί με ένα μερίδιο αγοράς όχι μεγαλύτερο του 50%...

    Η κυβέρνηση Μητσοτάκη όμως φαίνεται πως έχει επιλέξει να μην προβεί στις δομικές αλλαγές που θα προκαλέσουν εντάσεις, πόλωση και πολιτικό διχασμό.

    Προχωράει μόνο σε μεταρρυθμίσεις που έχουν ευρεία αποδοχή.

    Με τη στρατηγική αυτή όμως η κυβέρνηση διακινδυνεύει σε κρατήσει την οικονομία στο "ρελαντί" ενός αναπτυξιακού ρυθμού περί το 2%, ποσοστό που είναι ιδιαίτερα χαμηλό μετά από μια δεκαετία που το ΑΕΠ έχασε περί το 25%.

    Από την άλλη πλευρά αν η κυβέρνηση Μητσοτάκη το 2019 προχωρούσε στην εφαρμογή ενός προγράμματος ριζικών μεταρρυθμίσεων με στόχο τον 2-3 χρόνο της θητείας να ανταμειφθεί με ρυθμούς ανάπτυξης 4-5% ενδεχομένως θα ρίσκαρε να βρεθεί προ εκπλήξεων καθώς ο κύκλος της ελληνικής οικονομίας κινείται σχεδόν αντίστροφα από τον διεθνή οικονομικό κύκλο…

    Αν η διεθνής οικονομία περάσει σε φάση ύφεσης η ελληνική οικονομία καθώς και άλλες περιφερειακές θα "κατεβάσουν ρολά".

    Η αντιπολίτευση θα ισχυριζόταν πως φταίει το μείγμα της οικονομικής πολιτικής και η πολιτική αντιπαράθεση θα έβαινε για άλλη μια φορά σε άγνωστες ολισθηρές ατραπούς.

    Η ελληνική "φάση"...

    Η ελληνική οικονομία μοιάζει να βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο αντιστροφής της κατάστασης που ενδεχομένως θα βρισκόταν το 2014-5 αν δεν είχε προηγηθεί η περιπέτεια ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ με το καταστροφικό εξάμηνο του 2015.

    Η Ελλάδα μεταξύ 2014-2017 έχασε την ευκαιρία να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις και να επιστρέψει σε δυναμικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Για την ακρίβεια τις χρονιές δυναμικής ανάπτυξης για την ευρωπαϊκή οικονομία όπως ήταν το 2016-17 η Ελλάδα ακολουθούσε ασθμαίνοντας...

    Η Ελλάδα μόλις τώρα αρχίζει να ξεπερνάει τους μέσους ρυθμούς ανάπτυξης των οικονομιών της Ε.Ε.

    Η ελληνική κυβέρνηση με βάση τον προϋπολογισμού του 2020 που κατέθεσε πρόσφατα περιμένει το 2019 να κλείσει με ανάπτυξη περί το 2% και το 2020 με 2,8%.

    H ελληνική οικονομία ενώ έκλεισε το 2014 με οριακή ανάπτυξη το 2015 και 2016 ξαναβυθίστηκε σε ύφεση. Το 2016 παρουσίασε ύφεση 0,2% και το 2017 και 18 ανάπτυξη 1,5% και 1,9%.

    Υπό κανονικές συνθήκες η Ελλάδα μετά το 2015 θα παρουσίαζε υπερδιπλάσιους ρυθμούς ανάπτυξης από την Ε.Ε.

    Η επιβράδυνση

    Η γερμανική οικονομία το 2016 παρουσίασε ανάπτυξη 2,2%, το 2017 2,5% και το 2018 1,5%. Το τελευταίο τρίμηνο του 2019 η ανάπτυξη είχε περιοριστεί στο 0,5% σε ετήσια βάση.

    Η οικονομία των ΗΠΑ το 2016 αναπτύχθηκε με 2%, το 2017 με 3,6% και το 2018 με 4,8%. Το τρίτο τρίμηνο του 2019 ο ρυθμός ανάπτυξης έχει πέσει στο 2% καθώς εξαντλείται ο αντίκτυπος των φορολογικών περικοπών.

    pin

    Τα στοιχεία αυτά δείχνουν πως υπάρχουν σημάδια επιβράδυνσης στις μεγαλύτερες οικονομίες από τις οποίες εξαρτάται σημαντικά η ελληνική οικονομία.

    Οι κεντρικές τράπεζες υπόσχονται πως θα εφαρμόσουν νέα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης, αλλά μένει να δούμε ποια θα είναι η επίδραση αυτών και κυρίως ποιες θα είναι οι παρενέργειες...

    Ο οικονομικός κύκλος σε γενικές γραμμές χωρίζεται σε τέσσερις φάσεις. Την Ανάκαμψη που η οικονομία επεκτείνεται δυναμικά. Την Επιβράδυνση όπου οι ρυθμοί ανάπτυξης μειώνονται. Την φάση της Ύφεσης που το ΑΕΠ συρρικνώνεται και την Αντιστροφή που η οικονομία αρχίζει να παρουσιάζει θετικά πρόσημα.

    Αν η Ελλάδα σήμερα με βάση την έκθεση της Moody’s (Σχήμα 1)  βρίσκεται στην φάση της πρώιμης αντιστροφής οι μεγάλες οικονομίες από τις οποίες εξαρτάται βρίσκονται κοντά στο τελευταίο στάδιο της επιβράδυνσης και ένα βήμα πριν από μια πιθανή φάση ύφεσης.

    pin


    Όπως αναφέραμε αν  η παγκόσμια οικονομία ( κυρίως Ε.Ε., Κίνα και ΗΠΑ) εισέλθουν σε ύφεση περιφερειακές και δορυφορικές οικονομίες όπως της Ελλάδας παθαίνουν ασφυξία.

    Αν η Ελλάδα είχε ολοκληρώσει τις περισσότερες από τις μεταρρυθμίσεις των μνημονίων το 2014-15 η επόμενη ύφεση θα την έβρισκε με το ΑΕΠ περί τα 230 δισ. Ευρώ και οι συνέπειες αυτής θα ήταν ελαφρύτερες. Επενδύσεις που έχουν ξεκινήσει να υλοποιούνται σπάνια σταματάνε κατά την περίοδο της ύφεσης. Αυτό ομαλοποιεί τον αρνητικό της αντίκτυπο.

    Οι αισιόδοξοι υποστηρίζουν πως ο πρόεδρος Τράμπ θα αναγκάσει την Κεντρική Τράπεζα (Fed) να κάνει ό,τι πρέπει για να μην εισέλθει η οικονομία σε ύφεση προκειμένου να κερδίσει τις εκλογές. Θα τα καταφέρει. Και αν  ναι τι θα ακολουθήσει μετά τις εκλογές;

    Στα καθ’ ημάς το αισιόδοξο σενάριο θέλει τις τράπεζες το 2021 να έχουν μειώσει τα "κόκκινα" δάνεια από πάνω από το 50% του συνόλου κάτω του 20%.

    Αν στο διάστημα αυτό προκύψει ύφεση στις ευρωπαϊκές οικονομίες η οποία θα συμπαρασύρει και την ελληνική, το στοίχημα θα αφορά το ύψος των νέων "κόκκινων δανείων”  τα οποία θα δημιουργηθούν...

    Τα τελευταία 100 χρόνια στις ΗΠΑ που είναι και η μεγαλύτερη οικονομία και δίνει τον ρυθμό στις υπόλοιπες είχαμε 14 περιόδους ύφεσης. Τούτο σημαίνει πως είχαμε μια κάθε 7 χρόνια περίπου...

    Η τελευταία ύφεση ήταν πριν 10 χρόνια και η μεγάλη διάρκεια κατά ένα μέρος οφείλεται στη χειραγώγηση του οικονομικού κύκλου με τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης και τις φορολογικές ελαφρύνσεις της προεδρίας Τραμπ στο τέλος του κύκλου.

    Η εμπειρία διδάσκει πως όταν ο οικονομικός ή και ο χρηματιστηριακός κύκλος παρατείνονται μέσω χειραγώγησης η ύφεση και το κραχ που ακολουθούν έχουν μεγαλύτερη ένταση.

    pin


    Ενώ λοιπόν η Ελλάδα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο αντιστροφής η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε επιβράδυνση και πριν την ύφεση. Είναι πολύ πιθανό η ύφεση να προκύψει πριν η ελληνική οικονομία περάσει καν σε φάση δυναμικής ανάπτυξης.

    Υπό το πρίσμα αυτών των δεδομένων είναι φανερό ποια είναι η στρατηγική που ακολουθούν οι πολιτικοί και οικονομικοί σχεδιασμοί της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Η στρατηγική της αποσκοπεί την επόμενη μέρα να βρίσκεται από θέση ισχύος στην πολιτική αντιπαράθεση.

    Ούτως ή άλλως στην κοινή γνώμη αυτό που μένει την επόμενη μέρα  είναι μια θολή συναισθηματική εικόνα των... εμπειριών που βίωσε η  "τσέπη" κατά την περίοδο μιας διακυβέρνησης.

    Υ.Γ: Υπό το πρίσμα αυτών των πιθανών εξελίξεων ίσως θα πρέπει να δούμε και την  αδυναμία του Γενικού Δείκτη του χρηματιστηρίου, κυρίως λόγω των τραπεζών να κινηθεί πάνω από τις 1.000 μονάδες.

    Βλέπε:  Τι έχουν τα έρημα και ψοφάνε…

    kostas.stoupas@capital.gr

     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων