Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 26-Σεπ-2019 00:02

    Η Γκρέτα, ο Ντόναλντ και η τοξικότητα της ανοησίας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    Όσο θλιβεροί είναι οι διάφοροι λαϊκιστές που προσεγγίζουν με τη χαρακτηριστική και αφελή απλοϊκότητα το περίπλοκο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής, άλλο τόσο θλιβερή είναι η εικόνα ενός παιδιού που οι περιβαλλοντιστές εκθέτουν σε ανεξέλεγκτη δημοσιότητα προκειμένου να προπαγανδίσουν τις θέσεις τους.

    Η υπερβολική δημοσιότητα είναι σαν μια εύκολη κληρονομιά που μπορεί να καταστρέψει ολοκληρωτικά οικονομικά κάποιον που θα μπορούσε να σωθεί και να διάγει μια φυσιολογική συναισθηματικά και οικονομικά ζωή.

    Δεν είμαι σε θέση τα τεκμηριώσω σε ποιον βαθμό  αυτό που ονομάζεται κλιματική αλλαγή οφείλεται αποκλειστικά στην ανθρώπινη δραστηριότητα ή σε ποιον βαθμό οφείλεται και σε γενικότερες μεταβολές των  μετεωρολογικών συνθηκών όπως έχουν παρατηρηθεί κατά διάφορες χρονικές περιόδους κατά τις οποίες το αποτύπωμα του ανθρώπινου παράγοντα ήταν μηδαμινό.

    Η άποψή μου συγκλίνει με αυτούς που υποστηρίζουν πως σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα.

    Τα δυο στρατόπεδα

    Τα τελευταία χρόνια διαμορφώνονται στη διεθνή κοινή γνώμη δύο ακραία στρατόπεδα.

    α) Το ένα υποστηρίζει πως η κλιματική αλλαγή, αν υπάρχει οφείλεται σε παράγοντες που δεν μπορεί να ελέγξει ο άνθρωπος, άρα μπορούμε να συνεχίσουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα για να μην χάσουμε το συγκριτικό οικονομικό πλεονέκτημα του φθηνού  κόστους που διατηρεί ή και βελτιώνει το υψηλό βιοτικό επίπεδο των δυτικών και αναπτυσσόμενων κοινωνιών.

    Χώρες, επιχειρήσεις που βασίζονται και κερδίζουν από τα ορυκτά καύσιμα είναι βέβαιο πως χρηματοδοτούν μελέτες που υποστηρίζουν εμμέσως τα συμφέροντά τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τους εργαζόμενους αυτών των τομέων και των πολιτικών που εξαρτώνται από τις ψήφους των...

    pin

    β) Η ακραία εκδοχή του άλλου στρατοπέδου υποστηρίζει πως πρέπει να παρθούν ριζικά μέτρα περιορισμού των ρύπων, χωρίς να εξετάζει το σοκ που θα επιφέρουν αυτά στο επίπεδο διαβίωσης και της πλούσιας Δύσης αλλά και των αναπτυσσόμενων χωρών αρκετές από τις οποίες θα αντιμετωπίσουν λιμούς...

    Αλήθεια είναι επίσης πως χιλιάδες οργανισμοί μη κερδοσκοπικοί επαγγελματικά αμειβόμενων εθελοντών, όπως και επιδοτούμενα επιστημονικά προγράμματα υποστηρίζουν τη μια ή την άλλη πλευρά για λόγους που έχουν να κάνουν αποκλειστικά με τη συνέχιση της χρηματοδότησής τους...

    Η δράση τους, ιδίως των περιβαλλοντιστών θολώνει  την εικόνα του προβλήματος για όσους είναι καχύποπτοι με τους εθελοντές "σωτήρες" γενικότερα.  Υπάρχουν πολλοί που κερδίζουν ή βιοπορίζονται από το επάγγελμα του "σωτήρα" είτε του κλίματος, είτε των οικονομικά αδυνάμων είτε των αμαρτωλών ψυχών, είτε όσων χάνουν στα χρηματιστήρια. Όλοι έχουν τον ίδιο κοινό παρανομαστή.

    Σε γενικές γραμμές ισχύει πως όταν κάποιος διαφημίζει πως μοναδικός σκοπός της ύπαρξής του είναι να σε σώσει, ...κοίτα μήπως έχει το χέρι του στην τσέπη σου ή κάποιο άλλο ευαίσθητο σημείο σου...

    Αλλά ακόμη και αν η κλιματική αλλαγή να μην οφείλεται κυρίως στην ανθρώπινη δραστηριότητα και να είχε να κάνει με μακροχρόνιους κλιματικούς κύκλους του πλανήτη, πάλι η ανθρώπινη κοινότητα θα έπρεπε να λάβει τα μέτρα που θα εξασφαλίσουν την επιβίωσή της σε έναν βιώσιμο πλανήτη.

    Το κράτος ή η αγορά...

    Η άποψη της στήλης για τη σχέση κράτους και οικονομίας έχει διατυπωθεί πολλές φορές: Η ελεύθερη αγορά δημιουργεί λιγότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει, ενώ το κράτος όταν ανακατεύεται με την οικονομία δημιουργεί περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει.

    Τούτο δεν σημαίνει πως η αγορά λύνει παντού και πάντα ό,τι πρόβλημα υπάρχει όπως πιστεύουν οι αριστεροί π.χ. για τον μαρξισμό και οι θρησκόληπτοι για τους θεούς τους...

    Η αγορά συνήθως προσαρμόζεται ταχύτερα στις εξελίξεις…

    Η τεχνολογική ανακάλυψη και διάδοση του usb sticks π.χ. που έγινε με σκοπό το κέρδος και μόνο, έχει σώσει περισσότερα δένδρα τα τελευταία χρόνια απ’ ό,τι θα μπορούσε να σώσει ένα περιβαλλοντικό κίνημα με εκατονταπλάσια ισχύ και αποτελεσματικότητα από το υπάρχον.

    Όσοι έχουν ασχοληθεί με τις αγορές όμως γνωρίζουν πως συχνά οι άνθρωποι δεν λειτουργούν με γνώμονα το προσωπικό όφελος αλλά κάποια βλάβη που νομίζουν όφελος. Ενίοτε κυνηγώντας το γρήγορο βραχυπρόθεσμο κέρδος κάνουν ζημιά στα μακροπρόθεσμα οφέλη.

    Συχνά επίσης  λειτουργούν με γνώμονα την απληστία, ή τους παραμορφωτικούς καθρέφτες θρησκευτικών ή πολιτικών δογμάτων που είναι αποδεδειγμένα καταστροφικά για τους ίδιους.

    Π.χ. ο μέσος άνθρωπος έχει συνηθίσει να ασχολείται  με το χρηματιστήριο όταν αυτό βρίσκεται σε κάποια κορυφή και έχει μοιράσει "τυφλά" κέρδη.

    Επίσης, προσέξτε  τους κομμουνιστές μετά το ’90. Παρά το γεγονός πως η κατάρρευση της σοβιετίας απεκάλυψε τον βαθμό εξαθλίωσης αυτών των κοινωνιών, δεν αλλάζουν πεποιθήσεις και συνεχίζουν να πιστεύουν πως ό,τι κάνουν το κάνουν για την ευημερία των αδυνάτων.

    Το ίδιο αυθαίρετη θα ήταν και η άποψη πως όπως και στην περίπτωση των usb sticks τη λύση θα δώσει το κυνήγι του κέρδους στην ελεύθερη αγορά. Μπορεί ναι αλλά μπορεί και όχι...

    Υπάρχουν τεράστια βήματα στην τεχνολογία της ηλεκτροκίνησης και της απόδοσης στην ηλιακή και αιολική ενέργεια αλλά τα φαινόμενα που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή εντείνονται επικίνδυνα ταχύτερα.

    Ακόμη και αν έχουν δίκιο αυτοί που υποστηρίζουν πως δεν οφείλονται στον άνθρωπο εμείς οφείλουμε ως οργανωμένες κοινωνίες να επιταχύνουμε τις εξελίξεις δίνοντας την ευκαιρία στις δυνάμεις της αγοράς εκείνες που μειώνουν το ανθρώπινο αποτύπωμα στο περιβάλλον.

    Είναι φυσικό οι μέτοχοι των επιχειρήσεων που έχουν εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα καθώς και οι εργαζόμενοι σ’ αυτούς τους τομείς να αντιδρούν στις εξελίξεις. Το ίδιο λογικό είναι να αντιδρούν και οι χώρες που παράγουν κυρίως ορυκτά καύσιμα.

    Φυσικά δεν θα επιστρέψουμε σε συνθήκες διαβίωσης εποχής των σπηλαίων προκειμένου να αποφύγουμε την οικολογική ερήμωση που θα επαναφέρει όσους επιβιώσουν σε συνθήκες εποχής των σπηλαίων...

    Τη μεγαλύτερη ελπίδα για την εκτόνωση των πιθανών αιτιών της κλιματικής αλλαγής, τη δημιουργεί η αφύπνιση της αγοράς και αρχέγονης τάσης του ανθρώπου να εξασφαλίσει το μέλλον μέσω της συσσώρευσης κέρδους(λίπους).

    Ήδη, η αγορά έχει αφυπνιστεί και στηρίζει οικονομικά τις επιχειρήσεις που μειώνουν το οικονομικό αποτύπωμα στο περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια στην Wall Street αναπτύσσονται αλματωδώς τα κεφάλαια που επενδύουν σε εταιρείες που προσπαθούν να μειώσουν τις συνέπειες των οικονομικών δραστηριοτήτων στο περιβάλλον. Τούτο συμβαίνει γιατί και οι αποταμιευτές και επενδυτές διαβλέπουν αποδόσεις σε τέτοιες εταιρείες.

    Τις τελευταίες μέρες λοιπόν οι μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου που διαχειρίζονται κοντά στα 50 τρισ. δολ. υπέγραψαν μια συμφωνία υπεύθυνης τραπεζικής "Principles for Responsible Banking". Κάθε δάνειο ή εγγύηση πέραν των άλλων θα έχει και κριτήρια που αφορούν το κλίμα.

    Τα τελευταία χρόνια στις αγορές οι μετοχές και τα αμοιβαία που επενδύουν σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες εταιρείες έχουν καλύτερη απόδοση από τον μέσο όρο. Τούτο από μόνο του αρκεί να βάλει εμπρός τη μηχανή της αγοράς για τη σωτηρία του περιβάλλοντος.

    Σε μια έκθεση η οποία δημοσιεύτηκε πριν μερικές εβδομάδες η Deutsche Bank έκανε μερικές ενδιαφέρουσες επισημάνσεις.

    Σύμφωνα με την έρευνά της, οι μετοχές των εταιρειών που ανέφεραν θετικά νέα για τις κλιματικές αλλαγές υπερέβησαν τον δείκτη MSCI World κατά 0,8% τον τελευταίο χρόνο. Οι εταιρείες με αρνητικές ειδήσεις για την αλλαγή του κλίματος, από την άλλη πλευρά, υστέρησαν κατά  0,3%.

    Στο ερώτημα τα κράτη ή οι αγορές η απάντηση είναι και τα κράτη και οι αγορές...

    kostas.stoupas@capital.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ