Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 07-Αυγ-2019 00:02

    Μας τα πήραν τα χαρτιά, πατριώτες…

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα

    Μας τα πήραν τα χαρτιά, πατριώτες…
    Οι καθηγητές των οικονομικών πιστεύουν και διδάσκουν  πως είναι τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη που καθοδηγούν τις τιμές των μετοχών και τους δείκτες των χρηματιστηρίων.

    Οι κερδοσκόποι πιστεύουν το αντίθετο και οι πλέον "φιλοσοφημένοι" εξ αυτών όπως ο Αντρέ Κοστολάνι (επί δεκαετίες αρθρογράφος του γερμανικού Capital και του Κεφαλαίου που αποτελεί το σημείο εκκίνησης του Capital.gr) πίστευε  πως αυτό που έχει καίρια σημασία είναι, σε ποια χέρια βρίσκονται τα χαρτιά (οι μετοχές).

    Αν βρίσκονται στα "δυνατά χέρια" (βασικοί μέτοχοι, θεσμικοί επενδυτές κλπ) οι τιμές θα ανεβαίνουν ή αν έχουν ανέβει θα κρατιούνται ψηλά μέχρι να αλλάξουν χέρια. Αν τα χαρτιά βρεθούν στα χέρια του πλήθους (τα "αδύναμα ή τρεμουλιάρικα χέρια") κάθε αρνητική είδηση μπορεί να λειτουργήσει σαν αφορμή για κραχ…

    Ο οικονομικός κύκλος που ξεκίνησε το 2009 ήταν ο ασθενέστερος των τελευταίων δεκαετιών παρά το γεγονός πως κατανάλωσε μεγάλη ποσότητα "καυσίμων" μέσω των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης…

    Αυτό αποτέλεσε τον βασικότερο λόγο που ο χρηματιστηριακός κύκλος που ξεκίνησε το 2009 να τελεί συνέχεια υπό αμφισβήτηση και επειδή είναι γνωστό πως οι "ταύροι" σκαρφαλώνουν τον τοίχο της αγωνίας οι χρηματιστηριακοί δείκτες έφτασαν τόσο ψηλά.
     

    sp1sm
    Ο αμερικάνικος, ο κινέζικος και ο παγκόσμιος χρημ. δείκτης από το 2005 μέχρι σήμερα.


    Ενώ τα "καύσιμα" του κύκλου που ξεκίνησε το 2009 φαίνονταν πως θα τελείωναν περί το 2015 -16 η εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ άλλαξε τα δεδομένα. Αν θυμάστε η εκλογή Τραμπ αποτέλεσε έκπληξη και στις πρώτες μέρες οι αγορές αντέδρασαν αρνητικά φοβούμενες τις συνέπειες ενός εμπορικού πολέμου.

    Τα μέτρα απορρύθμισης και οι φορολογικές ελαφρύνσεις κατάφεραν να δώσουν σημαντική ώθηση στα κέρδη ανά μετοχή και τα μερίσματα. Οι αγορές τάχιστα κινήθηκαν υψηλότερα καταρρίπτοντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.

    Μια άλλη σημαντική παράμετρος που στήριξε την παγκόσμια οικονομία τα τελευταία χρόνια είναι η αύξηση του κινέζικου χρέους προκειμένου μέσω της αύξησης της εσωτερικής ζήτησης να διατηρηθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης και η κοινωνική ηρεμία στην αχανή χώρα που η ολοκληρωτική φύση του καθεστώτος δεν επιτρέπει κοινωνικές εντάσεις και άρα εκτόνωση των λαϊκών συναισθημάτων…

    Αν και οι συνέπειες των φορολογικών ελαφρύνσεων της προεδρίας Τραμπ υπολογίζονταν πως θα είχαν θετικό αντίκτυπο στους ισολογισμούς μέχρι το 2020, οι δείκτες των αμερικάνικων  χρηματιστηρίων μετά τις αρχές του 2018 έδειξαν πως έχουν εισέλθει σε περίοδο νευρικών απότομων διακυμάνσεων, εικόνα που συνήθως παρουσιάζουν κοντά σε μακροπρόθεσμες καμπές και αντιστροφές της τάσης.

    Στον κύκλο που ξεκίνησε το 2009 οι ρυθμοί ανάπτυξης ήταν χαμηλοί και ως εκ τούτου δεν επέτρεψαν ποτέ να δημιουργηθεί ο ανάλογος ενθουσιασμός που θα οδηγήσει τα πλήθη (τα αδύναμα χέρια) στις αγορές γεγονός που θα τις καθιστούσε και εύθραυστες. 

    Παρά ταύτα, τα "δυνατά χέρια" είχαν την ευκαιρία να πουλήσουν σε υψηλές τιμές μετοχές που είχαν αγοράσει χαμηλά. Τούτο έγινε μέσω των προγραμμάτων ιδίων μετοχών που εφάρμοσαν οι επιχειρήσεις…

    Το  2018 οι επαναγορές ιδίων μετοχών (stock buybacks) ανήλθαν σε 1 τρισ. δολάρια. Ουσιαστικά τούτο σημαίνει πως οι εταιρίες ξόδεψαν  1 τρισ. δολάρια από τα ταμεία τους για επαναγορές ιδίων μετοχών.

    Εάν απαγορευτούν οι επαναγορές ιδίων μετοχών θα καταρρεύσουν τα χρηματιστήρια και ειδικά η Wall Street προειδοποιούσε πριν λίγο καιρό η αμερικανική επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs.

    Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Μάρκ Ρούμπιο τον περασμένο Μάρτιο  παρουσίασε ένα σχέδιο μείωσης των κινήτρων επαναγοράς μετοχών.

    Ο δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν πρότεινε να θεσπιστεί νόμος που θα περιορίζει τις πωλήσεις μετοχών μετά από ανακοινώσεις επαναγοράς μετοχών.

    Η Γερουσία των ΗΠΑ θέσπισε νόμο με στόχο να απαγορεύσει στις δημόσιες επιχειρήσεις να επαναγοράζουν τις μετοχές τους στην ελεύθερη αγορά.

    Κατά την Goldman Sachs εάν οι ΗΠΑ απαγορεύσουν ή περιορίσουν τις επαναγορές ιδίων μετοχών από τις εταιρίες θα επέλθει συντριβή της χρηματιστηριακής αγοράς….

    Συνδυάστε όλα αυτά με όσα κατά καιρούς γράφουμε για τις "φούσκες" που έχουν δημιουργήσει παγκοσμίως  τα ύψους 13-14 τρισ. δολαρίων  προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης στους ισολογισμούς των εταιρειών, τις τιμές των μετοχών, τις τιμές ακινήτων και τα ενοίκια…

    Μια άλλη παρενέργεια με πολιτικές συνέπειες των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης είναι η διεύρυνση της ανισότητας αφού ο "πληθωρισμός" στις τιμές των ακινήτων και των μετοχών κάνει τους έχοντες και κατέχοντες (το 10%) πλουσιότερους και αφήνει το υπόλοιπο 90% στάσιμο.

    Το 90% δεν νοιάζεται που ζει καλύτερα σε σχέση με το παρελθόν αλλά  ενοχλείται που  κάποιοι κερδίζουν συνεχώς περισσότερα. Κάποιος που είχε 1 κατσίκα και απέκτησε και άλλη 1 νιώθει χειρότερα αν ο γείτονας  είχε 3 και τις έκανε 6. Αν και δεν είναι λογικό, θα ένιωθε πιο ευτυχής αν ο ίδιος είχε μείνει με 1 κατσίκα και ο γείτονας με καμία…  Ο φθόνος και ο ανορθολογισμός είναι χαρακτηριστικό του είδους των πρωτευόντων θηλαστικών σ’ αυτό το στάδιο εξέλιξης.

    sp2sm

    Αυτό το  συναίσθημα είναι ένα από τα βασικά συστατικά που δημιουργούν μια γενικευμένη δυσαρέσκεια η οποία τροφοδοτεί το ρεύμα του λαϊκισμού σε πολλές χώρες τις Δύσης.

    Το 2008 όταν ξέσπασε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση οι ηγέτες όλων των μεγάλων οικονομιών κάθισαν κάτω και έλαβαν συντονισμένα μερικά μέτρα που εκτόνωσαν την κρίση( ή έστω την μετέθεταν για αργότερα).

    Σήμερα αντί της σύμπνοιας αναδύεται ένα πνεύμα ανταγωνισμού. Αντί συντονισμένων μέτρων προς την ίδια κατεύθυνση η κάθε χώρα προσπαθεί να λύσει το πρόβλημα σε βάρος των γειτόνων της. Βρισκόμαστε στις αρχές ενός εμπορικού και νομισματικού πολέμου. Η άνοδος των "λαϊκιστών" στην εξουσία επιταχύνει αυτές τις καταστροφικές επιλογές.

    Αυτός είναι ένας λόγος που το επόμενο κραχ στις αγορές και η επόμενη ύφεση ενδέχεται μην μοιάζει καθόλου με όσες προηγήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες.

    pinakas3

    Η συγκυρία..

    Οι αγορές μετά την μείωση των επιτοκίων από τη Fed πριν λίγες μέρες διόρθωσαν απότομα. Αυτό ήταν αναμενόμενο. Το πιθανότερο είναι πως θα υπάρξει ανοδική αντίδραση στη συνέχεια χωρίς όμως νέα υψηλά σε σχέση με την προηγούμενη  κορυφή  τις 3.027 μονάδες του S&P 500 και με διόρθωση μέχρι τέλος του χρόνου χαμηλότερα από τις 2.728 μονάδες του α εξαμήνου.

    Ο πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να πιέσει αφόρητα τη Fed για επιθετικότερες κινήσεις ενόψει των αμερικάνικων εκλογών του Οκτωβρίου του 2020 και η Fed, όπως και οι άλλες κεντρικές τράπεζες θα ανταποκριθούν.  Στην εποχή μας τόσο οι πολιτικοί, όσο και οι τραπεζίτες λειτουργούν σαν δημόσιοι υπάλληλοι και όχι σαν ηγέτες. Δεν λύνουν προβλήματα με αντιδημοφιλείς τρόπους, τα σπρώχνουν κάτω από το χαλί για να σκάσουν στα χέρια κάποιου επόμενου.

    Μια επιθετική τακτική από τις κεντρικές τράπεζες θα δημιουργήσει ανοδική αντίδραση στις αγορές, οι οποίες εθισμένες αναζητούν όλο και μεγαλύτερες δόσεις "ναρκωτικού".

    Σε κάποιο σημείο το "φάρμακο" δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα και θα ακολουθήσει ο πανικός των πανικών… Με βάση όσα γνωρίζαμε και μάθαμε στα σχολεία αυτό θα έπρεπε ήδη να έχει γίνει. Δεν έγινε όμως και ίσως κάποια βιβλία θα πρέπει να ξαναγραφτούν.

    Η άνοδος το 2019 μαζί με τους δείκτες των χρηματιστηρίων και την ισοτιμία του δολαρίου και της τιμής του χρυσού είναι ένα στοιχείο  που χρήζει προσοχής…

    Το παλιό κακό καιρό η έκφραση "Μας τα πήραν τα χαρτιά πατριώτες σήμαινε.." πως τα "δυνατά χέρια" κοντά στον πυθμένα του πτωτικού κύκλου τρομοκρατούσαν "τα αδύναμα χέρια" να πουλήσουν με ζημιές…

    Αυτός ο κύκλος όμως διαφέρει καθώς δεν ορίζουν οι μικροί ιδιώτες το κλίμα των αγορών αλλά οι κεντρικοί τραπεζίτες. Στις αγορές ένας κύκλος όμως δεν τελειώνει αν κάποιος δεν μείνει με το μουτζούρη στο χέρι…

    Ένας παλιός χειραγωγός μετοχών στο ελληνικό χρηματιστήριο μου είχε εξηγήσει κάποτε πως αν θέλεις να πουλήσεις μια μετοχή που έχει τώρα 1 Ευρώ στα 5 Ευρώ, πρώτα θα την πας στα 10 Ευρώ και όταν πέσει στα 5 όλοι θα την θεωρούν φθηνή και θα την αγοράζουν όπως τα ζεστά κουλούρια κάτω από το Λευκό Πύργο.

    Αν ο χειραγωγός αυτός πριν 30 χρόνια που μου είχε πει την ιστορία δεν ήταν υπέργηρος, είμαι βέβαιος ότι τώρα θα ήταν κατάλληλος για κάποια Κεντρική Τράπεζα...

    kostas.stoupas@capital.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων