Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 14-Ιουν-2019 00:02

    Ο μεγάλος διχασμός…

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    Τις τελευταίες εβδομάδες μια σειρά Πολιτείες των ΗΠΑ απαγόρευσαν τις αμβλώσεις. Σε πολιτείες όπως η Αλαμπάμα ο νόμος κατά των αμβλώσεων δεν προβλέπει εξαιρέσεις ούτε καν στις περιπτώσεις αιμομιξίας ή βιασμού.

    Οι  δε γιατροί που κάνουν παράνομα αμβλώσεις κινδυνεύουν με ποινές κάθειρξης από 10 ως 99 χρόνια...

    Πρόκειται αναμφίβολα για μια συντηρητική στροφή που παραβιάζει ευθέως βασικά ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες όπως αυτό των γυναικών να ορίζουν το σώμα τους και των ζευγαριών να έχουν λόγο στον οικογενειακό προγραμματισμό.

    Την ώρα που  ανατέλλει ένας νέος  "μεσαίωνας" σε πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ, στο Σικάγο εξελέγη δήμαρχος με 74% η  Λόρι Λάιτφουτ, 56 ετών, πρώην ομοσπονδιακή εισαγγελέας και δηλωμένη ομοφυλόφιλη.  Δεν δίστασε μάλιστα να φιλήσει τη σύντροφό της στο στόμα μπροστά στο πλήθος που πανηγύριζε τη νίκη.

    Αυτό που συμβαίνει στις δυτικές κοινωνίες είναι η ενίσχυση των άκρων και η αποδυνάμωση της συναίνεσης περί το Κέντρο. Μιλάμε για έναν μεγάλο ριζικό διχασμό πολλών δυτικών κοινωνιών. Οι υπόλοιπες ακολουθούν αρκεί να προσέξετε την εξέγερση των γυναικών στο Ιράν εναντίον της μαντίλας.

    Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως στις τελευταίες εκλογές στις ΗΠΑ ο αριστεριστής  Μπέρνι  Σάντερς διεκδίκησε στα ίσα την υποψηφιότητα εκ μέρους του Δημοκρατικού Κόμματος από τη Χίλαρι Κλίντον η οποία έχασε τελικά  από τον λαϊκιστή αλλά και παντελώς "ασυνάρτητο" Ντόναλντ Τραμπ.

    Παντού στη Δύση ενισχύονται πολιτικά ρεύματα με μετα-νεωτερικά ακροδεξιά και ακροαριστερά χαρακτηριστικά.  Στο Η.Β. το Εργατικό Κόμμα του Κόρμπιν δεν έχει καμιά σχέση με αυτό του Τόνι Μπλερ όπως οι συντηρητικοί του Τζόνσον και του Φάρατζ με αυτούς της Θάτσερ.

    Τα παραπάνω αν συνδυαστούν με:

    - Την ανάδυση της Κίνας ως ανταγωνίστριας της Δύσης παγκόσμιας δύναμης,

    - Το τεράστιο παγκόσμιο  χρέος που σε παγκόσμιο επίπεδο ξεπερνά το 300% του ΑΕΠ,

    -Την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης που απειλεί να εξαφανίσει την εργασία ως βασική παράμετρο της κοινωνικοποίησης αλλά και της  κοινωνικής, πολιτικής  και οικονομικής προόδου,

    δημιουργούν  μια σύνθετη εξίσωση, η λύση της οποίας δεν προμηνύεται εύκολη.

    Πολλοί υποστηρίζουν  πως διανύουμε μια περίοδο σαν εκείνη της δεκαετίας του ’30 όταν η κρίση οδήγησε στην ενίσχυση των δυο άκρων με κατάληξη  στον δεύτερο μεγάλο πόλεμο.

    Ο παραλληλισμός αυτός είναι μάλλον  απλοϊκός.

    Η εποχή της ανόδου του κομμουνισμού και του φασισμού ήταν η εποχή όπου τεχνολογίες αιχμής ήταν ο τηλέγραφος και η μηχανή εσωτερικής καύσης. Σήμερα τις εξελίξεις οδηγούν οι αλγόριθμοι, τα "big data" και οι παρεμβάσεις στη δομή του DNA.

    Ένα κομμάτι της κοινωνίας δραστηριοποιείται, παρακολουθεί και διαμορφώνει την αντιληπτική του ικανότητα με βάση αυτές τις εξελίξεις. Ένα άλλο κομμάτι της κοινωνίας που  έχει μείνει πίσω, αρνείται να παρακολουθήσει τις εξελίξεις και αντιδρά  στρεφόμενο  σε κάποιες παραδοσιακές αξίες, όπως η θρησκεία και το έθνος.

    Το πολιτικό μας σύστημα ακόμη και στις πιο προχωρημένες μορφές της αστικής δημοκρατίας είναι ένα σύστημα που διαμορφώθηκε τον περασμένο αιώνα, με βάση τις ανάγκες της βιομηχανική εποχής. Ο όγκος των πληροφοριών που χρειάζονταν για να λειτουργήσει τότε το πολιτικό μας μοντέλο χωρούσε στις πληροφορίες που παρείχαν μια εγκυκλοπαίδεια και η παρακολούθηση μιας καθημερινής εφημερίδας.

    Τα τελευταία χρόνια ο όγκος των πληροφοριών με τον οποίο λειτουργεί η μηχανή της σύγχρονης οικονομίας και κοινωνίας είναι τεράστιος. Τα πάντα έχουν γίνει ιδιαίτερα περίπλοκα σε σημείο που ούτε και ειδικοί δεν μπορούν να βγάλουν ασφαλή συμπεράσματα. Πώς να αποφασίσει ο μέσος ψηφοφόρος ποιο είναι το συμφέρον του;

    Μοιραία ο μέσος άνθρωπος νιώθει προδομένος από τις ελίτ και ψηφίζει διάφορα "νούμερα" που του "πουλάνε" απλοϊκές εξηγήσεις,  θεωρίες συνωμοσίας και χειρόγραφες επιστολές του Ιησού ή αυτόγραφα  του Μαρξ.

    Όλο και περισσότερος κόσμος λοιπόν αμφισβητεί το Σύστημα με αποτέλεσμα να έχουν αυξηθεί τα άκρα του πολιτικού φάσματος. Συγκριτικά με παλιότερα όμως οι σημερινοί "ακραίοι" είναι "συστημικοί" και λιγότερο επικίνδυνοι από τους παλιότερους.

    Η εποχή της αμφισβήτησης

    Κατά τη δεκαετία του ’70 είχαμε επίσης ισχυρά ρεύματα αμφισβήτησης του καπιταλισμού και της δημοκρατίας στη Δύση.

    Τη δεκαετία του ’70 όπως και σήμερα στη Ελλάδα (μόνο σε αυτή σε ολόκληρη τη Δύση), δεν μπορούσε κάποιος να δηλώσει φιλελεύθερος στα πανεπιστήμια της Δύσης καθώς αυτά  έβριθαν από Μαοϊκούς, Λενινιστές και Γκεβαρικούς.

    Τα "μολυβένια χρόνια"...

    Το 1978 οι Ερυθρές Ταξιαρχίες κατάφεραν να απαγάγουν τον πρωθυπουργό της Ιταλίας Άλντο Μόρο και μετά από 54 μέρες αιχμαλωσίας  τον δολοφόνησαν.

    Οι Ερυθρές Ταξιαρχίες είχαν σχηματιστεί το 1970 και είχαν ως στόχο τη δημιουργία ενός "επαναστατικού" κράτους μέσα από τον ένοπλο αγώνα και την έξοδο της Ιταλίας από το ΝΑΤΟ.  Το 1976 το ΚΚ Ιταλίας είχε έρθει πρώτο κόμμα με 34,4%.

    Το ’77 η γερμανική αριστερίστικη τρομοκρατική οργάνωση RAF είχε απαγάγει τον πρόεδρο των Γερμανών βιομηχάνων, απαιτώντας την απελευθέρωση φυλακισμένων τρομοκρατών.

    Τον Οκτώβριο του ιδίου χρόνου παλαιστίνιοι σύντροφοι των Γερμανών τρομοκρατών κατέλαβαν αεροσκάφος της Lufthansa  με συνολικά 86 επιβάτες, με στόχο να αυξήσουν την πίεση στη γερμανική κυβέρνηση. Όμως η κυβέρνηση δεν υποχώρησε και στις 18 Οκτωβρίου έστειλε τη μονάδα  ειδικών δυνάμεων να πραγματοποιήσει  έφοδο στο αεροσκάφος, που μετά από ενδιάμεσους σταθμούς είχε προσγειωθεί στο αεροδρόμιο του Μογκαντίσου.

    Μια μέρα μετά την απελευθέρωση των επιβατών στην πρωτεύουσα της Σομαλίας οι γερμανικές αρχές βρήκαν  δολοφονημένο τον Χανς Μάρτιν Σλάιερ (πρόεδρο των βιομηχάνων) στο πορτμπαγκάζ ενός αυτοκινήτου.

    Τη δεκαετία του ’70 οι δυτικές δημοκρατίες δέχονταν πολύ ισχυρότερες προκλήσεις και αμφισβητήσεις τόσο στο εσωτερικό τους όσο και στο εξωτερικό καθώς υπήρχε το αντίπαλο δέος της ΕΣΣΔ.

    Το 1975, το φιλελεύθερο στρατόπεδο υπέστη την πιο ταπεινωτική ήττα του, με αποχώρηση των Αμερικάνων από το  Βιετνάμ.

    Πολύ σύντομα ο κομουνισμός επικράτησε στο νότιο Βιετνάμ, το Λάος, την Καμπότζη ενώ στις 17 Απριλίου 1975 η πρωτεύουσα της Καμπότζης έπεφτε στα χέρια των Ερυθρών Χμερ.

    Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 οι δημοκρατίες στον κόσμο ήταν περί τις 30 και  όλες  ήταν μαζεμένες κυρίως στη Δυτική Ευρώπη και τη Β. Αμερική. Την ίδια περίοδο οι ολιγαρχίες ήταν περί τις 120.

    Σήμερα οι δημοκρατίες είναι περί τις 100 και τα ολιγαρχικά καθεστώτα περί τα 80.

    Οι αριστεριστές τη δεκαετία του ’70 αμφισβητούσαν το δημοκρατικό πολίτευμα και την ελεύθερη αγορά. Σήμερα κανένα δεν αμφισβητεί το δημοκρατικό πολίτευμα και την ελεύθερη αγορά υπέρ της δικτατορίας του προλεταριάτου και της κολεκτιβοποίησης. Η δημοκρατία δεν αμφισβητείται αλλά μοιάζει ανεπαρκής πλέον να απαντήσει στα ερωτήματα  που θέτουν οι εξελίξεις.

    Ο Κόρμπιν, ο Σάντερς και η Οκάσιο Σάντσεζ μιλάνε για υψηλότερη φορολογία, περισσότερα επιδόματα και δωρεάν υγεία και παιδεία. Ούτε οι ακροδεξιοί αμφισβητούν τις εκλογές και το δημοκρατικό πολίτευμα ευθέως και αυτό υποδηλώνει μια σαρωτική επικράτηση του φιλελευθερισμού. Εξαίρεση αποτελούν οι κυβερνήσεις της Ουγγαρίας, της Πολωνίας και της Τουρκίας που παρεμβαίνουν στη δικαιοσύνη και στον τύπο.

    Εν αντιθέσει με την ΕΣΣΔ πριν το ’90 η Κίνα που αναδύεται σαν υπερδύναμη δεν προβάλει κάποια ιδεολογία με θρησκευτικό φανατισμό όπως Η ΕΣΣΔ.

    Θρησκείες και ιδεολογίες όπως Windows...

    Οι πολιτικές και οικονομικές ιδεολογίες μοιάζουν με το λειτουργικό ενός υπολογιστή, πάνω στο οποίο τρέχουν όλα τα απαραίτητα προγράμματα.

    Οι πολιτικές και οικονομικές ιδεολογίες λειτουργούν σαν συνεκτικός ιστός μιας κοινωνίας καθώς υποδεικνύουν κάποιους στόχους οι οποίοι οριοθετούν μια κατεύθυνση. Δεν μπορεί κάποιος να υποστηρίξει σήμερα πως οι Κινέζοι πιστεύουν στον κομμουνισμό καίτοι διοικούνται από το ΚΚ και τους μηχανισμούς του. Η Κίνα πρέπει να επινοήσει μια ιδεολογία που θα της επιτρέψει να αποκτήσει συνοχή και αντεπεξέλθει.

    Υπό αυτή την έννοια το φιλελεύθερο μοντέλο της ανοιχτής κοινωνίας και της ελεύθερης οικονομίας, παρά τις υπαρξιακές προκλήσεις παραμένει κυρίαρχο χωρίς ανταγωνισμό αλλά όπως είπαμε  αδύναμο να δώσει απαντήσεις...

    Το Ισλάμ προβάλει ένα θεμελιακό διαφορετικό μοντέλο ζωής αλλά είναι αστείο να υποστηρίξουμε πως η Δύση κινδυνεύει από κάποιες κοινωνίες που βρίσκονται στον μεσαίωνα.

    Ο "Νταταϊσμός"...

    Ο Γιουβάλ Νώε Χαράρι στο βιβλίο του Homo Deus πιστεύει πως κάθε εποχή έχει τις θρησκείες που τις ορίζει η τεχνολογία της. Οι αρχαίοι αγροτικοί πολιτισμοί είχαν τις πολυθεϊστικές θρησκείες, η εποχή των αυτοκρατοριών έφερε τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ ενώ η βιομηχανική εποχή έφερε τον Φιλελευθερισμό, τον Σοσιαλισμό και τον Εθνικισμό. Περί τα τέλη του αιώνα μετά μια αναμέτρηση που κράτησε δεκαετίες επιβίωσε μόνο ο πρώτος.

    Η νέα εποχή των αλγόριθμών και της τεχνητής νοημοσύνη φέρνει τις τεχνο-θρησκείες  όπως ο  Νταταϊσμός(dataism).

    pin


    Ο ίδιος θεωρεί την Κίνα λόγω απουσίας κυρίαρχης ιδεολογίας σαν εύφορο έδαφος για την ανάπτυξη των τεχνο-θρησκειών.

    Ο Χαράρι θεωρεί τον "νταταϊσμό"  σαν μια αναδυόμενη ιδεολογία ή ακόμα και μια νέα μορφή θρησκείας για την οποία η  ροή πληροφοριών είναι και η "ανώτατη αξία".

    Στο "νταταϊσμό" κάθε άνθρωπος υπολογίζεται σαν κόμβος που λαμβάνει, επεξεργάζεται και αναμεταδίδει πληροφορίες-δεδομένα (data). Η αξία του είναι ανάλογη με το μέγεθος της δικτύωσής του.

    Με απλά λόγια, το πρόβλημα της εποχής ανάγεται στην αδυναμία των ανθρώπων να διαχειριστούν τον αυξανόμενο όγκο των πληροφοριών  κάτι που τους καθιστά ακόμη περισσότερο  επιρρεπείς σε "βλακείες" όπως αυτές που κυκλοφορούν για τα εμβόλια, τις τράπεζες, τον Σόρρος και τις Βρυξέλλες. Μια μεσαία ιδιωτική εταιρεία διαθέτει περισσότερες πληροφορίες για τα 300 εκατ. Ευρωπαίων απ’ ό,τι η Κομισιόν και άρα έχει περισσότερη εξουσία πάνω τους σε σχέση με τους γραφειοκράτες της Ε.Ε.

    Ο μέσος άνθρωπος όμως νιώθει πως δεν ελέγχει όπως παλιά τις κυβερνήσεις που εκλέγει και νομίζει πως γι’ αυτό φταίνε οι Βρυξέλλες, η Ε.Ε., το ΔΝΤ ή Λέσχη Μπίλντεμπεργκ.

    Οι πολιτικές εξελίξεις και οι ανατροπές που λαμβάνουν χώρα στον πλανήτη τα τελευταία χρόνια έχουν να κάνουν περισσότερο με τις εξελίξεις στην τεχνολογία οι οποίες  αλλάζουν ριζικά τους κανόνες του παιγνιδιού.

    Τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό οφείλουμε να τις αναλύουμε με γνώμονα τις διεθνείς και τις διεθνείς με γνώμονα τις τεχνολογικές εξελίξεις.

    Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα είναι ο κόσμος σε δέκα χρόνια και άρα και πώς θα είναι η Ελλάδα μέσα σ’ αυτόν.

    kostas.stoupas@capital.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων