Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 13-Μαϊ-2020 00:01

    Τα μέτρα στήριξης δεν επαρκούν, χρειάζεται και στρατηγική αναδιάρθρωσης της οικονομίας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Παπακωνσταντίνου 

    Στο "Κεφάλαιο" της περασμένης εβδομάδας δημοσιεύτηκε ένα ρεπορτάζ που απεικονίζει το μέγεθος της ζημιάς από το lockdown.

    Η έρευνα αποκάλυψε ότι η πραγματική "τρύπα" στην αγορά από τις συνέπειες της κατάρρευσης της οικονομικής δραστηριότητας, τα κατεβασμένα ρολά επιχειρήσεων και την υποτονική λειτουργία των υπολοίπων, είναι πολύ μεγαλύτερη από οποιαδήποτε προσπάθεια καταβάλλεται αυτή τη στιγμή για να καλυφθούν ζημιές και ανάγκες. Στα περίπου 23 δισ. στα οποία εκτιμήθηκε η "τρύπα" στην αγορά θα πρέπει να προστεθούν και τα αρκετά δισ. της "μαύρης" οικονομίας που έλειψαν από το σύστημα. Και όσοι γνωρίζουν κατανοούν ότι αυτή η απώλεια δεν είναι καθόλου ασήμαντη, γιατί καλώς ή κακώς η παραοικονομία στηρίζει σε ένα βαθμό και την οικονομία...

    Το πολύ ανησυχητικό μήνυμα από την έρευνα του περασμένου Σαββάτου, είναι ότι η ζημιά είτε έχει υποεκτιμηθεί -οι συνέπειες δηλαδή του lockdown-  είτε η αδυναμία λήψης ακόμη πιο επιθετικών μέτρων λόγω της ισχνής ελληνικής οικονομίας και της ελλιπούς στήριξης των πληττόμενων οικονομιών από την Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστά αδύνατη την επούλωση των βαθύτατων πληγών σε επιχειρηματικότητα και κοινωνία. Κάτι που ωστόσο δεν είναι ελληνικό φαινόμενο αλλά πανευρωπαϊκό. Και επειδή και τους αμέσως επόμενους μήνες, δεν θα μπορέσει η οικονομία σε καμιά περίπτωση να λειτουργήσει σε φουλ ρυθμούς, οι ανάγκες για κρατική συνδρομή αντί να μειώνονται με το  τέλος της επιβολής  των μέτρων, αντιθέτως θα αυξάνονται. Και δεν είναι τυχαίο που τα μεγαλύτερα δικηγορικά γραφεία που ασχολούνται με τις πτωχεύσεις προετοιμάζονται για ένα τσουνάμι αιτήσεων για πτώχευση μετά το τέλος του καλοκαιριού. 

    Βεβαίως, η κυβέρνηση έχει να σκεφτεί και για το ενδεχόμενο ύπαρξης ενός νέου πανδημικού κύματος από το φθινόπωρο και τις ανάγκες για οικονομική στήριξη που θα προκύψουν σε αυτή την περίπτωση. Κρατά λοιπόν πολεμοφόδια για να μην βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο. Η στρατηγική αυτή προφανώς και έχει βάση. Αλλά δεν εμπνέει. Και δεν συντελεί σε μία φυγή προς τα εμπρός. Και παρά τις αναμφισβήτητες προθέσεις, με τα μέτρα που μέχρι σήμερα έχουν ανακοινωθεί και εκείνα που έπονται, η εικόνα καταστροφής δεν ανατρέπεται παρά μόνο παρηγορητικά... Μακάρι να εξελιχθούν διαφορετικά τα πράγματα, να έχουμε εκπλήξεις από τον τουρισμό και να πάνε όλα καλύτερα από ό,τι σήμερα δείχνει. Όμως δεν είναι το επικρατέστερο σενάριο. 

    Και η λύση στο πρόβλημα δεν είναι ούτε ο δανεισμός, ούτε η αναβολή πληρωμής κάποιων υποχρεώσεων. Δηλαδή πιστεύει κανείς ότι όσοι δεν μπόρεσαν να πληρώσουν υποχρεώσεις σε εφορία και τράπεζες τον Απρίλιο ή τον Μάιο θα κατορθώσουν να τις πληρώσουν όλες αναδρομικά από τον Αύγουστο; Γιατί κάπου εκεί θα αρχίσει να φρακάρει το θέμα. Γιατί εκτός των άλλων υπάρχει και κάτι που σήμερα βολεύει προφανώς να λησμονούμε και να το καλύπτουμε κάτω από τη σκιά που σκόρπισε στις οικονομίες η πανδημία, αλλά η οικονομία δεν ήταν σε εκρηκτική άνθηση πριν από το lockdown. Προσδοκίες ασφαλώς υπήρχαν, τα πράγματα είχαν μπει σε έναν ρου, αλλά τα σύννεφα είχαν ήδη αρχίσει να φαίνονται στον ορίζοντα. Κυρίως γιατί το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί και η ελληνική οικονομία, το ευρωπαϊκό είχε ήδη εμφανίσει σαφή σημάδια επιβράδυνσης και πορείας υφεσιακής. 

    Τι μπορεί να γίνει άμεσα; Πολύ δύσκολη ερώτηση. Και φοβάμαι ότι η απάντηση δύσκολα μπορεί να δοθεί μεμονωμένα από κάθε χώρα. Την απάντηση πρέπει επιτέλους να αποφασίσει να την δώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι μέχρι σήμερα αποφάσεις για τη στήριξη των οικονομιών από την πανδημία είναι έως και ντροπιαστικές. Ανεπαρκείς, χωρίς στρατηγική εξόδου από την κρίση, χωρίς φαντασία στο οικονομικό μοντέλο, αντιαναπτυξιακές στο βάθος τους και με σαφή πρόταξη των διαφορών και του χάσματος μεταξύ -κυρίως- βορρά και νότου. Ψίχουλα - απαραίτητα μεν, αλλά ψίχουλα...- τα οποία δεν επαρκούν όχι για επανεκκίνηση των οικονομιών αλλά ούτε για την επούλωση -όπως όπως- των πληγών που ήδη υπάρχουν. Είναι προφανές ότι η μάχη που πρέπει να δοθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα πρέπει να είναι και σκληρή, αλλά και διαρκής. 

    Δεδομένου όμως ότι η Ευρώπη δεν ανταποκρίνεται μέχρι στιγμής και ακόμη και για όσα αποφασίζει η χρονοτριβή είναι μεγάλη, δυστυχώς  το βάρος της χάραξης μίας στρατηγικής εξόδου από την κρίση, πέφτει σε κάθε κυβέρνηση ξεχωριστά. Όμως το διακύβευμα για την οικονομία δεν τελειώνει στη λήψη κάποιων ανακουφιστικών μέτρων. Είτε δοθούν και άλλα μέτρα στήριξης τώρα, είτε προτιμηθεί να κρατηθούν δυνάμεις για το φθινόπωρο. Πρέπει να χαραχθεί μία νέα στρατηγική. Στρατηγική όμως επίθεσης, όχι μόνο άμυνας. Στρατηγική αναδιάρθρωσης της οικονομίας, ανασχεδιασμού της. Δεν είναι μόνο χρηματοδοτικό το πρόβλημα. Είναι και δομικό. Τι οικονομία θέλουμε και πώς μπορούμε να κινηθούμε τα επόμενα χρόνια. Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργηθεί μία νέα γενιά προβληματικών επιχειρήσεων. Ακόμα και η χρηματοδότηση θα πρέπει να γίνει στοχευμένα. Αλλιώς δεν θα μπορέσει να πάει παρακάτω η οικονομία. Βεβαίως και να στηριχθεί ο τουρισμός, αλλά δεν μπορεί να στηριζόμαστε μόνο στον τουρισμό. Η εμπειρία του κορονοϊού ανέδειξε την επισφάλεια αυτής της "βιομηχανίας". Και ουδείς μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε αντίστοιχα φαινόμενα στο μέλλον. Υπηρεσίες, σύγχρονη τεχνολογία, ενέργεια, αξιοποίηση του γεωπολιτικού πλεονεκτήματος, είναι πλευρές που μπορούν να προσελκύσουν επενδυτικά κεφάλαια και μπορούν να δώσουν νέο αίμα, νέα υπεραξία στην οικονομία. Το ζητούμενο αυτή την δύσκολη ώρα δεν είναι μόνο να δώσουμε ψάρια σε εκείνους που πεινούν, αλλά και να τους μάθουμε να ψαρεύουν από την αρχή...

    dimitris.papakonstantinou@capital.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ