Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 17-Μαρ-2020 00:01

    Θα διδαχθούμε από τα λάθη μας; Θα αλλάξουμε μοντέλο;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Παπακωνσταντίνου 

    Να λοιπόν που φτάνουμε σε μία κατάσταση που -τουλάχιστον ο δυτικός κόσμος- έχει βιώσει μόνο μέσα από ταινίες τρόμου και φαντασίας. 

    Της πανδημίας, του εγκλεισμού και των συνεπειών, υγειονομικών, κοινωνικών και πρωτίστως οικονομικών. 'Αδειοι δρόμοι, κλειστά καταστήματα, μηδενική κοινωνική δραστηριότητα, υποχρεωτική απομόνωση ή απομόνωση λόγω φόβου, εργασία από το σπίτι, όσο αυτό είναι εφικτό, και υποχρεωτική αργία  ενδεχομένως για κάποιους, νοσοκομεία και συστήματα υγείας που φτάνουν στα όριά τους και είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να αντέξουν στην πίεση, επιχειρήσεις που κλείνουν, δραστηριότητες που αναστέλλονται, απαγορεύσεις μετακινήσεων σε κάποιες περιοχές, απαγόρευση στη μετακίνηση πολιτών και ευτυχώς δεν έχει εκλείψει το αίσθημα αλληλεγγύης. Και όλα αυτά μέσα σε σχεδόν ένα μήνα... Και λιγότερο, σε ό,τι αφορά τον δυτικό κόσμο. Και ακόμα ουδείς γνωρίζει αν είμαστε στην αρχή. Πραγματικά, ποιος θα μπορούσε να το φανταστεί πριν από ένα - ενάμιση μήνα όταν παρακολουθούσε ο κόσμος στις τηλεοράσεις τα όσα συνέβαιναν στη μακρινή Κίνα. Γιατί κακά τα ψέματα, ο ιός μας φαινόταν τότε πολύ μακρινός. Και επίσης κακά τα ψέματα, δεν τον πήραμε όσο σοβαρά χρειαζόταν μόλις έκανε την εμφάνισή του.

    Σε ό,τι αφορά την ιατρική διάσταση της υπόθεσης είναι σαφές ότι η παγκόσμια ιατρική κοινότητα και οι φαρμακευτικές εταιρίες κάνουν τα πάντα για να συντμηθεί ο χρόνος ανακάλυψης του κατάλληλου φαρμάκου και της παραγωγής του ενδεδειγμένου εμβολίου που θα αναχαιτίσει τον ιό. Δυστυχώς, στην επιστήμη υπάρχει ένα δεδομένο. Όταν υπάρχουν πολλά... πειραματόζωα ή δυνατότητες υπέρβασης απαγορεύσεων ως προς την ανάληψη ρίσκου, η πρόοδος έρχεται γρηγορότερα και με άλματα. Η ανθρώπινη ιστορία είναι δυστυχώς γεμάτη με περιόδους φρίκης αλλά και λόγω αυτής, προώθησης της επιστήμης. Είναι λοιπόν θέμα χρόνου να ανακαλυφθεί η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή που θα ανακόψει τη νόσο. Ακόμα και αν χρειαστούν μήνες...

    Χειρότερα είναι τα πράγματα στο άλλο μέτωπο που συνδέεται με την πανδημία. Την οικονομία. Εκεί μετρώνται τα πολλά θύματα. Καθώς η ζημιά που έχουν υποστεί οικονομία, επιχειρηματικότητα και αγορές, είναι πολλαπλάσιου μεγέθους της υγειονομικής και ανθρώπινης καταστροφής. Ίσως και χωρίς προηγούμενο. Όμως η αλήθεια είναι ότι η πανδημία έχει προκαλέσει τόσο μεγάλη ζημιά στις αγορές γιατί δεν αποτελεί την αιτία. Δεν ευθύνεται ο κορονοϊός για την αποτυχία των οικονομικών μοντέλων, για την πορεία ύφεσης της Ευρώπης, για την αστάθεια του τραπεζικού συστήματος, για την αποτυχία των κεντρικών τραπεζών να γιατρέψουν την κρίση εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Για την φούσκα των επισφαλών τοποθετήσεων που πριμοδότησαν τα αρνητικά και μηδενικά επιτόκια. Για την περιοριστική και ασφυκτική δημοσιονομική πολιτική στην Ευρώπη που διέλυσε κοινωνίες και επιχειρήσεις, που απέτυχε να συμβάλει στην ανάπτυξη, στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην παραγωγή νέου πλούτου. Επιτυγχάνοντας το ακριβώς αντίθετο. Εξαντλώντας τις κοινωνίες με αιματηρή φοροδιαφυγή, καταστρέφοντας τις υποδομές -και τα συστήματα υγείας...- μέσω των ασφυκτικών δημοσιονομικών προγραμμάτων και κάθε είδους μνημονίων. 

    Και το ερώτημα που προκύπτει, σε ό,τι αφορά την οικονομική διάσταση της πανδημίας και της πρωτοφανούς καταστροφής κεφαλαίου που ήδη συντελείται, είναι αν τα μέτρα που εφαρμόζονται ως αντίδοτο είναι επαρκή αλλά και αν είναι τελικά τα ενδεδειγμένα. Αν η ρευστότητα που διοχετεύουν οι κεντρικές τράπεζες επαρκεί, αν είναι αποτελεσματική ή διοχετεύεται σε μία "μαύρη τρύπα", αν η πολιτική των μηδενικών και αρνητικών επιτοκίων, που στηρίζει την παροχή ρευστότητας και  που είχε χρησιμοποιηθεί ως μέτρο ενίσχυσης της ανάκαμψης και αποτροπής της ύφεσης, μπορεί να δώσει ουσιαστικά αποτελέσματα. Γιατί μέχρι την εμφάνιση του κορονοϊού δεν είχε λειτουργήσει επιτυχημένα ούτε είχε αποτρέψει την πορεία προς τη νέα ύφεση. Ο κορονοϊός αργά ή γρήγορα θα αποτελέσει παρελθόν, τουλάχιστον ως προς την ευρεία διασπορά και επικινδυνότητα. Όμως οι βαθιές πληγές που θα έχει προκαλέσει η βίαιη καταστροφή κεφαλαίου θα αργήσουν πολύ να επουλωθούν. Και αν αυτή η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα δεν αποτελέσει αφορμή για αλλαγή πολιτικών και οικονομικών μοντέλων με έμφαση πλέον στην ανάπτυξη, οι πληγές αυτές δεν θα επουλωθούν ποτέ. Απλά θα δοθεί η ευκαιρία σε κάποιους να κερδοσκοπήσουν στην αντίδραση και να συγκεντρωθεί ο έλεγχος της οικονομικής ισχύος την επόμενη ημέρα σε ακόμα λιγότερα χέρια. Μέχρι την επόμενη κρίση δηλαδή, γιατί οι συνθήκες θα παραμείνουν προβληματικές. Η πανδημία δίνει και μία πραγματική ευκαιρία. Να διορθώσουμε και να αλλάξουμε με το βλέμμα στην επόμενη ημέρα ότι ήταν λάθος, αναποτελεσματικό ή ασταθές. Θα την αξιοποιήσουμε; Θα διδαχθούμε από τα λάθη μας;

    dimitris.papakonstantinou@capital.gr
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ