Του Άγη Βερούτη

Η Κομισιόν άνοιξε μια πόρτα που στην Ελλάδα παραμένει ερμητικά κλειστή εδώ και δεκαετίες: ΦΠΑ στο ρεύμα 5% και καθαρός λογαριασμός από κάθε άσχετη με την παροχή της ενέργειας επιβάρυνση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά από τις κυβερνήσεις των χωρών μελών να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τον λογαριασμό ηλεκτρικού ως φοροεισπρακτικό πολυεργαλείο. 

Στην ελληνική εκδοχή, ο λογαριασμός έχει εξελιχθεί σε δημοσιονομικό Δούρειο Ίππο, και οι δήμοι κρατούν το κλειδί.

Η τοπική αυτοδιοίκηση ανακάλυψε εδώ και χρόνια το τέλειο σύστημα είσπραξης: χρεώσεις ενσωματωμένες στον λογαριασμό ρεύματος. Δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, τέλη ακίνητης περιουσίας, ειδικοί συντελεστές για περιοχές, πχ την λεωφόρο Κηφισίας που οι συντελεστές τετραγωνικών αυξάνονται x3,5 με μια απλή απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, και περνούν σχεδόν αθόρυβα από τους δημότες. 

Η είσπραξη από τους δημότες εξασφαλίζεται 100% υπό την απειλή διακοπής ρεύματος. Πειθαρχία 100%. Πολιτικό κόστος μηδέν. Ο δημότης βλέπει ένα συνολικό ποσό και θεωρεί ότι "ακρίβυνε το ρεύμα"! Κούνια που τον κούναγε!

Έτσι, ένα καθαρό ενεργειακό κόστος των €35 ευρώ τον μήνα μετατρέπεται σε €100. 

Μέσα στο πακέτο είσπραξης του λογαριασμού ρεύματος εμπεριέχονται δημοτικά τέλη που σε αρκετές περιοχές εκτοξεύτηκαν τα τελευταία χρόνια ως και 80% με το επιχείρημα του ενεργειακού κόστους των δήμων, ενώ οι δήμοι εισπράττουν ανενόχλητοι και την κρατική επιδότηση από το υπουργείο εσωτερικών, ξεχωριστά. 

Η διαφθορά στους δήμους, που είναι παροιμιώδης αλλά κανείς δεν την ψάχνει καθώς φαίνεται ότι τα λεφτά τους οι δήμοι τα παίρνουν από την κεντρική κυβέρνηση, την Ευρώπη και τους παρόχους του ρεύματος. 

Οι κλεφτοδήμαρχοι μαζεύουν χρήματα από παντού ανεξέλεγκτα γιατί οι πολίτες δεν καταλαβαίνουν πόσοι από τους φόρους τους και πόσο από το λογαριασμό του ρεύματος τους πάει στο δήμο. Αυτά μετά τα ξοδεύουν σε έργα με €600 ευρώ το τετραγωνικό το λαστιχένιο δάπεδο στις παιδικές χαρές και €350 ευρώ το τετραγωνικό την τοποθέτηση από πλάκες πεζοδρομίου, τηλεφωνικά κέντρα με €60.000 το χρόνο για 20 τηλεφωνήματα τη μέρα και αν, και συμβουλευτικές υπηρεσίες απευθείας ανάθεση στον αδερφό τους ή στον κουνιάδο τους. Ξέρουμε όλοι πάνω-κάτω ποιοι είναι αυτοί οι κλεφτοδήμαρχοι. 

Όσο κανείς δεν ξέρει όμως πόσα μαζεύει ο δήμος και πώς, τόσο θα γίνεται σπατάλη και θα ανθεί η διαφθορά, ενώ κανείς δεν θα εισπράττει το πολιτικό κόστος. Μόνο οι εταιρείες πάροχοι ηλεκτρικού.

Το 2026 που πλέον η εφορία έχει πλήρη διασύνδεση με τους φορολογούμενους, είναι ανεξήγητο γιατί τα δημοτικά τέλη δεν χρεώνονται ως ξεχωριστός λογαριασμός, απευθείας στους φορολογούμενους για να ξέρουν και τί πληρώνουν κάθε χρόνο και με κάθε δήμαρχο, αλλά κρύβονται μέσα στους λογαριασμούς ρεύματος.
 
Η ενεργειακή κρίση έγινε το τέλειο άλλοθι για τις άσχετες χρεώσεις. Ο φωτισμός ακριβαίνει, άρα αυξάνονται τα τέλη φωτισμού. Η καθαριότητα επιβαρύνεται, άρα αναπροσαρμόζονται οι συντελεστές. 

Οι αυξήσεις ενσωματώνονται σε τετραγωνικά που συχνά δηλώνονται εκ των υστέρων με πρόστιμα και προσαυξήσεις. Ο μηχανισμός δουλεύει αθόρυβα. Βρώμικα. 

Στην πράξη, οι δήμοι χρηματοδοτούν τις λειτουργικές δαπάνες τους και τις επενδύσεις τους μέσω μιας υπηρεσίας που παρέχεται από ιδιωτικές εταιρείες ενέργειας. 

Οι πάροχοι εισπράττουν για λογαριασμό τρίτων. Το πολιτικό μήνυμα θολώνει. Ο πολίτης τηλεφωνεί στον πάροχο για να διαμαρτυρηθεί για το ποσό, ενώ σημαντικό μέρος του αφορά μονομερείς αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων. 

Και έτσι ανθίζει η διαφθορά στην τοπική αυτοδιοίκηση, εν αγνοία των πολιτών αφού δεν ξέρουν πόσο πληρώνουν για το δήμο τους ώστε να αξιολογήσουν την σχέση τιμής-αξίας για τις υπηρεσίες που λαμβάνουν. 

Οι εταιρείες ηλεκτρισμού γίνονται σάκος του μποξ. Η τοπική εξουσία παραμένει στο απυρόβλητο να "μοιράζει παιγνίδι" στους δικούς της, και οι πολίτες στο σκοτάδι. 

Η στρέβλωση δεν σταματά εκεί. Στον ίδιο λογαριασμό προστίθενται η κρατική τηλεόραση, ρυθμιζόμενες χρεώσεις, προεισπράξεις επενδύσεων δικτύου, επιβαρύνσεις για ρευματοκλοπές τρίτων και τεχνικές απώλειες. Οι ρευματοκλέφτες δεν επιβαρύνουν την εταιρεία ηλεκτρισμού διότι το κόστος το περνάει στον καταναλωτή. Δεν πρέπει να υπάρχει άλλη χώρα που να προβλέπει να εισπράττει μια εταιρεία όσα της κλέβουν τα λαμόγια από τους τίμιους πελάτες της. 

Ο συνεπής καταναλωτής χρηματοδοτεί και την παραβατικότητα και την ανεπάρκεια. Διεθνής πρωτοτυπία από άλλες εποχές. 

Το τελικό ποσό μοιάζει με ενεργειακό κόστος, στην ουσία όμως αποτελεί άθροισμα δημοσιονομικών και διοικητικών επιλογών της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η ευρωπαϊκή κατεύθυνση για ΦΠΑ 5% και απομάκρυνση άσχετων χρεώσεων λειτουργεί σαν προβολέας. Αν ο λογαριασμός περιείχε μόνο την αξία της κιλοβατώρας, τις καθαρά ενεργειακές ρυθμιζόμενες χρεώσεις και έναν χαμηλό ΦΠΑ, η εικόνα θα άλλαζε δραματικά. 

Τα δημοτικά τέλη θα έπρεπε να αποστέλλονται με ξεχωριστό ειδοποιητήριο στον κάθε δημότη. 

Κάθε αύξηση θα φαινόταν αυτούσια. Κάθε απόφαση θα είχε το ονοματεπώνυμο του δημάρχου. 

Σήμερα, η τοπική φορολογία κρύβεται πίσω από την κατανάλωση ενέργειας. Η σύγχυση εξυπηρετεί. Οι δημότες συζητούν για "ακρίβεια ρεύματος" αντί για δημοτικές επιβαρύνσεις και ρεμούλες. Η πολιτική ευθύνη διαχέεται. Η διαφάνεια υποχωρεί.

Η μεταφορά των δημοτικών τελών εκτός λογαριασμού ρεύματος θα άλλαζε τους συσχετισμούς. Οι δήμαρχοι θα όφειλαν να εξηγήσουν γιατί αυξάνεται ο συντελεστής ανά τετραγωνικό ξαφνικά, και πώς σκοπεύουν να διαθέσουν τα έξτρα χρήματα που παίρνουν από τους δημότες τους. Οι δημότες θα μπορούσαν να συγκρίνουν δήμο με δήμο και να αποφασίσουν ποιος δήμαρχος είναι καλός και κάνει επενδύσεις, και μαζεύει τα σκουπίδια με λογικό κόστος, και ποιος έχει χώσει τη μισή του οικογένεια στο payroll του δήμου του και πληρώνει τρίδιπλες υπηρεσίες που άλλοι παίρνουν με λιγότερα από τα μισά λεφτά, άρα κάτι βρωμάει εδώ πέρα. 

Η τοπική διαχείριση θα αξιολογούνταν με καθαρούς όρους κόστους/απόδοσης. Η λογοδοσία θα αποκτούσε πραγματικό περιεχόμενο και στις τοπικές εκλογές.

Όταν ο λογαριασμός των €35 ευρώ εκτοξεύεται στα €100 αποκαλύπτει μια βαθύτερη επιλογή: η ηλεκτρική ενέργεια λειτουργεί ως φορολογική πλατφόρμα και γόνιμο έδαφος για μίζες και λαμογιές από το πιο διεφθαρμένο κομμάτι του ελληνικού πολιτικού συστήματος. 

Όλοι ξέρουμε ποιοι είναι αυτοί. "Όποιος έχει, στοιχεία στον εισαγγελέα." ακούγεται καλό, αλλά όταν ξέρεις ότι ο άλλος βάζει το χέρι στο βάζο με τη μαρμελάδα, δεν του ξεφορτώνεις καφάσια μαρμελάδες να έχει να κάνει παιχνίδι!

Η Ευρώπη προτείνει απλότητα και καθαρότητα και κυρίως διαφάνεια. 

Η Ελλάδα καλείται να αποφασίσει αν προτιμά τη διαφάνεια ή τη βολική ασάφεια που δικαιολογημένα έχει τοποθετήσει την τοπική αυτοδιοίκηση στην κορυφή της πυραμίδας της διαφθοράς στη χώρα μας. 

Ακόμα και η Τουρκία έχει καθαρίσει σαν αυγό τους δημάρχους "που βουτάνε το ψωμί στο λάδι της σαλάτας." Το ερώτημα αφορά πρωτίστως: τί θα κάνουμε εμείς στην τοπική αυτοδιοίκηση;

Οι δήμοι θα συνεχίσουν να αυξάνουν τα τέλη μέσα από τον λογαριασμό του ρεύματος ή θα αναλάβουν το πολιτικό βάρος των αποφάσεών τους στο φως;

Μεταρρυθμίσεις δεν θέλουμε;

Άντε, να δούμε!

agissilaos@gmail.com