Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 06-Οκτ-2008 09:56

    Σύλληψη επ’ αυτοφώρω

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Μια ατυχής αντίδραση έντασης ή εκνευρισμού, μία απλή παρεξήγηση που κατέληξε σε φιλονικία ή, πολύ περισσότερο, μια προσχηματική κατηγορία μπορούν να αποτελέσουν επαρκείς λόγους για την αιφνίδια ανατροπή της καθημερινότητας ενός μέσου πολίτη δια της σύλληψης και προσαγωγής του στο αστυνομικό τμήμα με τη διαδικασία του αυτοφώρου εγκλήματος. Στις περιπτώσεις αυτές θα ήταν απολύτως σκόπιμο ο συλληφθείς πολίτης να γνωρίζει τα στοιχειώδη δικαιώματά του και τον τρόπο με τον οποίον θα πρέπει να αντιδράσει εντός του αστυνομικού τμήματος, προκειμένου να προστατεύσει τον εαυτό του και παράλληλα μην επιδεινώσει την ήδη δυσχερή θέση του.

    Η έννοια του αυτοφώρου εγκλήματος αποτυπώνεται στο άρθρο 242 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, σύμφωνα με το οποίο αυτόφωρο είναι το έγκλημα «την ώρα που γίνεται» ή αυτό που διεξήχθη πρόσφατα. Η εγκληματική πράξη θεωρείται ότι έγινε πρόσφατα ιδίως όταν αμέσως μετά τη διάπραξή της ο δράστης καταδιώκεται από τη δημόσια δύναμη ή από τον παθόντα ή και από τρίτο πρόσωπο, καθώς και όταν ο δράστης της συλλαμβάνεται οπουδήποτε να έχει αντικείμενα ή ίχνη από τα οποία συμπεραίνεται, ότι διέπραξε το έγκλημα σε πολύ πρόσφατο χρόνο.

    Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, η έννοια του αυτοφώρου δεν περιορίζεται μόνο στις περιπτώσεις όπου ο δράστης καταλαμβάνεται «εν τω πράττεσθαι», δηλαδή ακριβώς τη στιγμή διενέργειας της πράξης (γνήσιο αυτόφωρο), αλλά και εκείνες κατά τις οποίες ο δράστης συλλαμβάνεται μετά από καταδίωξη, ή με φανερά τα σημάδια της διάπραξης του εγκλήματος, σε εύλογη χρονική απόσταση από την τέλεσή του (προσφάτως). Εντούτοις, ο κίνδυνος αοριστίας που θα μπορούσε να επιφέρει η ευρύτητα της έννοιας του «προσφάτως», καλύφθηκε με τη διάταξη της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου, σύμφωνα με την οποίαν, χρονικό όριο, μετά το οποίο το έγκλημα παύει να θεωρείται αυτόφωρο, αποτελεί η παρέλευση ολόκληρης της επομένης ημέρας από την τέλεση της πράξης.

    Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι το αυτόφωρο μπορεί να διαρκέσει από μία ημέρα και ένα δευτερόλεπτο μέχρι δύο ημέρες παρά ένα δευτερόλεπτο. Εξάλλου, στα εγκλήματα που διώκονται με έγκληση η σύλληψη δεν επιτρέπεται, αν προηγουμένως δεν υποβληθεί έγκληση, έστω και προφορικά, από τον παθόντα σε εκείνον που έχει το δικαίωμα να συλλάβει το δράστη (άρθρο 275 παρ. 2 Κ.Ποιν.Δ).

    Στο αστυνομικό τμήμα, ο συλληφθείς θα πρέπει καταρχήν να διαμαρτυρηθεί έντονα για το γεγονός της σύλληψής του, καθώς η επίδειξη ψυχραιμίας στην περίπτωση αυτή μπορεί να μην αποτελέσει τον καλύτερο σύμμαχο, δεδομένου ότι η αναμενόμενη για τα αστυνομικά όργανα ψυχολογική αντίδραση του συλληφθέντος είναι ακριβώς η έντονη άρνηση της τέλεσης της πράξης. Επιπλέον ο συλληφθείς θα πρέπει να δώσει μόνο τα προσωπικά στοιχεία του και να αρνηθεί να απαντήσει σε κάθε άλλη ερώτηση που θα τεθεί από τα αστυνομικά όργανα. Στα πλαίσια αυτά μπορεί να αρνηθεί και τη χορήγηση δείγματος του γραφικού χαρακτήρα του.

    Περαιτέρω ο συλληφθείς θα πρέπει να απαιτήσει να αφεθεί ελεύθερος, σε αντίθετη δε περίπτωση να του δηλωθεί ότι είναι κατηγορούμενος, προκειμένου να αποκτήσει τα δικαιώματα που προβλέπει ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας και να υπογράψει την έκθεση σύλληψης, αφού απαραίτητα βεβαιωθεί για την ακρίβεια αναγραφής της ώρας σύλληψης, πράγμα που ενέχει ουσιώδη ρόλο για την προσμέτρηση του χρόνου κράτησής του.

    Ουσιώδες δικαίωμα του συλληφθέντος, η άσκηση του οποίου θα πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν αμεσότερα, είναι αυτό της τηλεφωνικής κλήσης του πληρεξούσιου δικηγόρου του. Η απαίτηση άσκησης του προκείμενου δικαιώματος θα πρέπει να συνοδεύεται από την ρητή άρνηση κατάθεσης και συμμετοχής σε οποιαδήποτε συζήτηση πριν την έλευση και την προσωπική συνομιλία με τον κληθέντα δικηγόρο. Το μόνο που προκρίνεται να πράξει αυτοτελώς ο συλληφθείς, ακόμα και άνευ παρουσίας δικηγόρου, ειδικά στην περίπτωση που τα αστυνομικά όργανα διεξάγουν προανάκριση χωρίς εισαγγελική παραγγελία, είναι η ρητή άρνηση των αποδιδόμενων κατηγοριών και η υπογραφή της σχετικής δήλωσης.

    Τα αστυνομικά όργανα υποχρεούνται αμέσως ή το πολύ εντός 24 ωρών να οδηγήσουν τον συλληφθέντα στον Εισαγγελέα. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση που ο συλληφθείς διαπιστώσει, ότι η κράτησή του υπερβαίνει τα επιτρεπτά χρονικά όρια, θα πρέπει να απαιτήσει να αφεθεί άμεσα ελεύθερος, σύμφωνα με το Σύνταγμα, άλλως μπορεί κάλλιστα να ασκήσει μήνυση κατά των υπευθύνων αστυνομικών, καθόσον η παράβαση τήρησης των προθεσμιών κράτησής του συνιστά γι’ αυτούς ποινικό αδίκημα. Αξίζει ωστόσο να επισημανθεί, ότι η παράταση της προθεσμίας κράτησης πέραν του προβλεπομένου χρόνου επιτρέπεται αλλά μόνο στην περίπτωση που ο τόπος σύλληψης δεν ανήκει στην έδρα του Εισαγγελέα. Και σε αυτήν την περίπτωση όμως ο χρόνος παράτασής της δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τον απολύτως αναγκαίο χρόνο για την μεταφορά του κρατουμένου ενώπιον του Εισαγγελέα.

    Αν η προσαγωγή γίνει εντός των προθεσμιών που τάσσει ο νόμος, ο Εισαγγελέας αποφασίζει για την άσκηση ή μη ποινικής δίωξης. Εφόσον όμως απαγγείλει κατηγορία, ο Εισαγγελέας μπορεί ή να διατάξει ο συλληφθείς να αφεθεί ελεύθερος και παράλληλα να προσδιορίσει ρητή δικάσιμο ή να παραπέμψει την υπόθεση στο αυτόφωρο δικαστήριο άμεσα ή εντός 24 ωρών.

    Επιπλέον όμως, ο εισαγγελέας μπορεί να ζητήσει τη συμπλήρωση της προανάκρισης στο Αστυνομικό Τμήμα, οπότε και ο συλληφθείς θα πρέπει να ζητήσει να αφεθεί ελεύθερος, ή να παραπέμψει την υπόθεση άμεσα στον ανακριτή (εφόσον αξιολογήσει τα προσκομισθέντα στοιχεία ως ελλιπή), προκειμένου να διεξαχθεί κυρία ανάκριση, οπότε και λήγει τυπικά η διαδικασία του αυτοφώρου.

    Στην περίπτωση αυτή, ενώπιον του ανακριτή ο συλληφθείς μπορεί να ζητήσει τριήμερη τουλάχιστον προθεσμία προς απολογία, η οποία και του χορηγείται υποχρεωτικά. Μετά δε την απολογία, ο ανακριτής πρέπει άμεσα ή το πολύ εντός 24ωρών, σε συνεργασία με τον εισαγγελέα, είτε να εκδώσει ένταλμα προφυλάκισης, για τα  αδικήματα που επιτρέπεται από το νόμο, είτε να αφήσει ελεύθερο τον συλληφθέντα και να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστικό Συμβούλιο.
    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων