Του Ηλία Παπαγεωργιάδη

Κάθε φορά που "πέφτουμε από τα σύννεφα" με μία υλική καταστροφή (απορρώντας γιατί πχ έχουμε πλημμύρες, ενώ κτίσαμε πάνω σε ποτάμια και κόψαμε τα δέντρα), η πρώτη αντίδραση του 95% των πολιτών είναι "να μας αποζημιώσει το κράτος". Άλλωστε η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων είναι κρατιστές και περιμένουν τα πάντα από το κράτος, ιδανικά για όλα τα θέματα. 
Έχει όμως το κράτος τα χρήματα για να μας υποστηρίξει μετά από μία καταστροφή;

Η Ελλάδα συνεχίζει να έχει ελλείμματα!

Παρά τη βαρύτατη φορολογία, παρά την αύξηση κατά 20+ δις των φορολογικών εσόδων σε σχέση με το 2019, παρά το ανελέητο κυνηγητό για την πληρωμή φόρων και εισφορών, το 2025 έκλεισε με τα εξής δεδομένα, σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του capital.gr:

•Πρωτογενές πλεόνασμα 8,1 δις Ευρώ... 
•... με έσοδα περίπου 72 δις και έξοδα περίπου 77 δις 
•= και το 2025 ξοδέψαμε 5 δις Ευρώ περισσότερα από τις δυνάμεις μας
•= και το 2025 χρειαστήκαμε να δανειστούμε αυτά τα 5 δις Ευρώ

- "Δηλαδή, Ηλία, δεν πάει καλά η οικονομία, όπως πανηγυρίζει η κυβέρνηση;" μπορεί να σκεφθείς. Τα οικονομικά στοιχεία έχουν βελτιωθεί με εντυπωσιακό τρόπο, θα σου έλεγα, και δικαιούνται να υποστηρίζουν πως έφεραν αποτελέσματα. 

Τι νομίζεις όμως πως μπορεί να κάνει μία κυβέρνηση και ένας πρωθυπουργός (όποιος και να είναι αυτός) σε μία χώρα της οποίας ο πληθυσμός έχει αποφασίσει πως οι συντάξεις είναι πάνω από όλα;

6 "ΕΝΦΙΑ" για συντάξεις... 
Με βάση τα στοιχεία που κατάφερα να συλλέξω από διάφορες πηγές, η κατάσταση για το 2025 ήταν περίπου η εξής:

•Καταβάλλαμε για συντάξεις περίπου 36 δις Ευρώ
•Εισπράξαμε από ασφαλιστικές εισφορές κλπ 21 δις Ευρώ
•Το κράτος συμπλήρωσε άλλα 15 δις Ευρώ, για να συμπληρωθούν τα 36 δις
•Το κράτος έχει λεφτά μόνο από φόρους = οδήγησε προς τις συντάξεις φόρους αξίας 15 δις Ευρώ. 
•Στο άρθρο του capital.gr αναφέρονται εισπράξεις από φόρους ακίνητης περιουσίας 2,453 δις Ευρώ. Αν αυτή είναι περίπου η είσπραξη του ΕΝΦΙΑ, σκέψου ότι χρειάζονται 6 ΕΝΦΙΑ για να κλείσει η "τρύπα" των συντάξεων...

Την ίδια ώρα:
•Για το 2026 θα απαιτηθούν +700 εκ Ευρώ για συντάξεις
•Από το 2020 και μετά καταγράφονται συνεχή ρεκόρ εξόδου σε συνταξιοδότηση
•Η πρόβλεψη για +300.000 συνταξιούχους το 2030 είναι πολύ συντηρητική

- "Ηλία, έχεις κάτι με τους συνταξιούχους; Είσαι ανάλγητος; Θέλεις να κοπούν οι συντάξεις;" μπορεί να σκεφθείς. Το αντίθετο, έχω τα καλύτερα αισθήματα για όλους τους συμπολίτες μου, απλά σου περιγράφω την πραγματικότητα. Αυτή δεν έχει συναισθήματα, είναι ψυχρή.

- "Ναι αλλά αν δεν είχαν "κουρευτεί" τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμειών το 2012 με το PSI δεν θα είχαμε αυτό το πρόβλημα" μου λένε διάφοροι "αρνητές". 
Το 2012 "κουρεύτηκαν" αποθεματικά αξίας 14 δις Ευρώ = το έλλειμμα των ασφαλιστικών μας ταμείων για... μία χρονιά, άντε δύο, αν είχαμε πετύχει άριστη διαχείρισή τους!

Το πρόβλημα είναι μεγάλο και διαχρονικό. Δεν πιστεύω ότι θα αλλάξει, επειδή ό,τι και αν λέει ο κόσμος στα social media, η πλειοψηφία συνεχίζει να ονειρεύεται σύνταξη στα 50 – 55, αδιαφορώντας για το πού θα βρεθούν τα λεφτά. 

Το Ελληνικό κράτος δεν έχει και δεν θα έχει πολλά διαθέσιμα χρήματα για φυσικές καταστροφές
- "Ο τίτλος είναι για τις φυσικές καταστροφές, γιατί γράφεις για τα ελλείμματα και τις συντάξεις; Εκτός θέματος σε βρίσκω" μπορεί να έχει περάσει από το μυαλό σου...

Μπα, το αντίθετο. Εντελώς στο θέμα είμαι και προσπαθώ να σου εξηγήσω ότι με βάση αυτά τα δεδομένα το Ελληνικό κράτος δεν έχει και δεν θα έχει λεφτά για να αποζημιώσει στο ακέραιο πολίτες που έπαθαν ζημιά μετά από φυσική καταστροφή.

Σου το γράφω για να σου εξηγήσω πως μπορεί εσύ στο μυαλό σου να πιστεύεις πως για κάθε πρόβλημά σου η λύση θα είναι το κράτος, όμως στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν τα λεφτά για κάτι τέτοιο. 

Για αυτό και κάθε φορά που βλέπεις φυσικές καταστροφές στη συνέχεια ακολουθεί πάντα το ίδιο μοτίβο στα ΜΜΕ:
•Άνθρωποι που έχασαν τα πάντα
•Άνθρωποι που βρίζουν την κυβέρνηση
•Πολιτικοί που έχουν ελάχιστους πόρους να διαθέσουν για αυτούς που επλήγησαν
•"Ενισχύσεις" που δεν αποζημιώνουν στο ακέραιο τη ζημία που έχει υποστεί ένα νοικοκυριό

Μόλις πριν λίγα χρόνια το ζήσαμε στη Θεσσαλία. Τόσο γρήγορα το ξέχασες;

"Και γιατί πληρώνω φόρους στο κράτος;"
Εδώ συνήθως έρχεται "η αγανάκτηση του κόσμου" που φωνάζει "και γιατί πληρώνω φόρους στο κράτος, αν σε μία δύσκολη στιγμή δεν μπορεί να με στηρίξει;" 

Η απάντηση είναι απλή: Πληρώνεις φόρους κυρίως για να καλύπτεται το κενό στις συντάξεις και να πληρώνονται οι δημόσιοι υπάλληλοι, τόσο αυτοί που πραγματικά θυσιάζονται για να ζούμε εμείς καλύτερα, όσο και οι... 17 οδηγοί για 2 υπηρεσιακά αυτοκίνητα (που εικάζεται ότι υπάρχουν σε "περιφερειακή ενότητα" της Βόρειας Ελλάδας. 

Δεν έχω κάτι με κανέναν! Έχω αποδεχθεί πως αυτό επιθυμεί η πλειοψηφία και αυτό παίρνει από το πολιτικό προσωπικό. 

Εδώ όμως μιλάμε για επενδύσεις, για τα λεφτά σου, την περιουσία σου... Για αυτό και προτείνω να προσεγγίσεις το θέμα των επενδύσεων σε ακίνητο με βάση 4 κανόνες:

1. Αν αγοράζεις ακίνητο με στόχο τη μακροχρόνια διακράτησή του, σκέψου και τα φυσικά φαινόμενα

Όλα ξεκινούν πάντα από τη στρατηγική σου:

•Αν κάνεις flipping (αγοράζεις ένα ακίνητο, το επισκευάζεις και το πουλάς στον επόμενο) δεν χρειάζεται να σκεφθείς μακροπρόθεσμα, απλά πρέπει να κάνεις ασφάλεια για το διάστημα που θα κάνεις τη δουλειά αυτή.

•Αν αγοράζεις το σπίτι στο οποίο θέλεις να μείνεις για πολλά χρόνια, τότε τα τυχόν προβλήματα υποδομών κλπ της περιοχής θα πρέπει να σε απασχολήσουν, μιας και όσο αυξάνεται ο χρόνος διαμονής, τόσο πιο πιθανό στατιστικά είναι να συμβεί κάτι.

•Το ίδιο ισχύει και για την επένδυση σε ένα ακίνητο που σκοπεύεις να μεταπωλήσεις μετά από αρκετά χρόνια. Κάθε λεπτομέρεια έχει τη σημασία της

•Συχνά μία λίγο καλύτερη τιμή συνδιάζεται με αυξημένο ρίσκο προβλημάτων, αν συμβούν τα φυσικά φαινόμενα (που συνέβαιναν, συμβαίνουν και θα συμβαίνουν πάντα).

Ζεις σε μία χώρα όπου αν ένας υποψήφιος δήμαρχος υποσχεθεί να κατασκευάσει όλα τα έργα υποδομής που έχει ανάγκη ο δήμος και ο άλλος υποψήφιος υποσχεθεί να διορίσει 100 άτομα στον δήμο, ο δεύτερος θα κερδίσει με σαρωτικό ποσοστό. Το ξέρεις και το ξέρω και προτείνω να είναι κριτήριο στη σκέψη σου πριν από μία επένδυση...

2. Έργα υποδομής που θα "θωρακίσουν" την επένδυσή σου πρέπει να συμπεριληφθούν στο κόστος 

Όταν ξεκινάς να επενδύσεις σε μία περιοχή που έχει πάσης φύσεως "προβλήματα", είναι ανάγκη να συμπεριλάβεις στο κόστος της επένδυσης και τα αναγκαία "έργα υποδομής", για να μπορείς να προστατεύσεις την περιουσία σου, σε περίπτωση που συμβεί αυτό που όλοι απευχόμαστε.

Ανάλογα με την περιοχή και τον κίνδυνο, ζήτα από τον μηχανικό σου να προτείνει λύσεις. Και αν κάποιος σου πει "έλα μωρέ, σιγά μη σου τύχει εσένα", τότε απλά θέλει να μη σε στεναχωρήσει, γιατί προφανώς έδωσες την εντύπωση ότι "θέλεις να κόψεις από όπου μπορείς". 

(Κόψε, κάνε ό,τι θέλεις, αλλά τη δύσκολη ώρα θα αντιμετωπίσεις το πρόβλημα με όσα μέσα που θα έχεις στη διάθεσή σου).

3. Περίπτωση να σε αποζημιώσει στο ακέραιο το κράτος σε περίπτωση καταστροφής δεν υπάρχει

Κάνε ό,τι θέλεις, όμως μην παριστάνεις πως δεν καταλαβαίνεις. Το Ελληνικό κράτος δεν έχει τα χρήματα για να αποζημιώσει στο ακέραιο τους πολίτες που υπέστησαν μία φυσική καταστροφή. Όχι ότι δεν θα ήθελαν οι πολιτικοί να το κάνουν! Τι το καλύτερο για αυτούς να μοιράζουν επιταγές με μεγάλα ποσά στον κόσμο!

Λεφτά όμως δεν υπάρχουν! Ακόμη και αν παριστάνεις τη... στρουθοκάμηλο και βάζεις το κεφάλι σου στη γη για να μην ακούσεις αυτή την αλήθεια, δεν θα αλλάξει κάτι: Κάνε τους υπολογισμούς σου, αφού πρώτα αποδεχθείς ότι στη δύσκολη στιγμή το κράτος θα ενδιαφερθεί να σώσει τη ζωή σου και να σου δώσει τα πρώτα έξοδα / τα απαραίτητα στην αρχή. Μετά θα βρεθείς απέναντι στις επιλογές που έχεις κάνει και ανάλογα με αυτές θα προχωρήσεις παρακάτω...

4. Η μόνη πιθανότητα να πληρωθείς ένα μεγάλο ποσό ή στο ακέραιο τη ζημία είναι αν ασφαλίσεις το ακίνητό σου!

Η επιτυχία στη ζωή έχει να κάνει και με τη διαχείριση του ρίσκου. Φυσικά αυτό είναι κάτι που δεν αρέσει σε πολύ κόσμο στα μέρη μας, που έχει μάθει να ζει "με την ευχή πως όλα θα πάνε καλά". Αν δεν πάνε, σίγουρα θα βρει ότι φταίει κάποιος άλλος...

Το κράτος δεν έχει χρήματα για να μας αποζημιώσει αν "γίνει η στραβή". 
Αγοράζοντας ακίνητο κοντά σε κοίτη ποταμού / σε περιοχή που εύκολα πλημμυρίζει / σε περιοχή που κάηκε / κτίστηκε παράνομα και άναρχα χωρίς υποδομές = παίρνεις πάντα το ρίσκο να βρεθείς μπροστά σε απρόβλεπτες συνθήκες. 
 
Για αυτό και η πρώτη κίνησή σου θα πρέπει να είναι μία: Να μάθεις αν ασφαλίζεται το ακίνητο που σε ενδιαφέρει!

Η δεύτερη κίνησή σου επίσης είναι αυτονόητη: Αν προχωρήσεις στην αγορά, να το ασφαλίσεις Α Μ Ε Σ Ω Σ! 

Όχι επειδή έτσι θα έχεις 20% έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ, αλλά επειδή έτσι θα μειώσεις το ρίσκο σου!

- "Ηλία, έγινες και εσύ μεσίτης ασφαλειών;" μου λένε διάφοροι "άκαπνοι" όταν επιμένω στην ασφάλεια για κάθε ακίνητο. Όχι, μεσίτης ασφαλειών δεν είμαι, όμως πλέον μετά από σχεδόν 40 χρόνια που δουλεύω (άρχισα μικρός) έχω δει τη διαδρομή πολλών ανθρώπων. Αυτοί που τα πήγαν καλύτερα από άλλους δεν ήταν οι εξυπνότεροι / ικανότεροι. Όχι, σε μέσο όρο αυτοί που πέρασαν καλύτερα ήταν όσοι μείωσαν το ρίσκο τους σε επίπεδα που να μπορούν να το διαχειριστούν. 

- "Και ποιος μου λέει πως θα έχει η ασφαλιστική λεφτά για να με πληρώσει;" μου λένε συχνά. Τα δεδομένα είναι απλά:

•Από τη μία έχεις το Ελληνικό κράτος, που σίγουρα δεν θα σε πληρώσει στο ακέραιο. 

•Από την άλλη έχεις τη σοβαρή πιθανότητα η ασφαλιστική εταιρεία να σε πληρώσει ένα σαφώς μεγαλύτερο ποσό.

Δικαίωμά σου να κλείσεις τα μάτια και να πεις "θα δώσω αλλού τα 100-200 Ευρώ ετησίως της ασφάλειας". Αν θεωρείς πως σου αλλάζουν τα δεδομένα, αυτό να κάνεις και στη δύσκολη στιγμή να ψάχνεις "υπεύθυνους" και "αρμόδιους". 

"Ηλία, γιατί είναι μεγάλες οι τιμές σε περιοχές με σημαντικό κίνδυνο καταστροφών;"

Τέλος, δέχθηκα τις προηγούμενες ημέρες πολλές ερωτήσεις σχετικά με τις περιοχές που υπέστησαν ζημιές από τις φυσικές καταστροφές, το γιατί συνήθως έχουν μεγάλες τιμές και το κατά πόσο αποτελούν επενδυτική επιλογή.

Απλό είναι: Οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται πάντα το καλό σενάριο και με βάση αυτό παίρνουν τις αποφάσεις τους. 

Κάθε επενδυτική επιλογή έχει τα συν και τα πλην της. 

Αυτή που έχει μόνο πλην είναι το να επιλέξεις να μην ασφαλίσεις το ακίνητο στο οποίο θα επενδύσεις...

Εσύ τι γνώμη έχεις;

Ηλίας Παπαγεωργιάδης
ilias@iliaspapageorgiadis.com

Ο Ηλίας Π. Παπαγεωργιάδης διοικεί τον όμιλο εταιρειών MORE, είναι επενδυτής, αναλυτής και σύμβουλος. Στις 16 και 17 Ιανουαρίου οργάνωσε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την τρίτη του μεγάλη εκδήλωση με τίτλο "Ελλάδα 2026. Επιχειρείν, Ακίνητα, Επενδύσεις" που είναι διαθέσιμη on demand.  

Κυκλοφορεί το νέο βιβλίο που έγραψαν ο Στράτος Παραδιάς και ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης με τίτλο "Αγοράζω Σπίτι", όπου απλά και ξεκάθαρα εξηγούν τα πάντα για την αγορά, διαχείριση, ενοικίαση και πώληση ενός ακινήτου στην Ελλάδα σήμερα. Το βιβλίο προλόγισε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.