Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 05-Σεπ-2022 00:04

    ΗΠΑ: Πόσο πιθανή είναι μια στροφή στην πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημητρίου Αντωνόπουλου

    Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα οικονομικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν στις ΗΠΑ φαίνεται ότι ο πληθωρισμός έχει ήδη αρχίσει να αποκλιμακώνεται, ενισχύοντας την άποψη ότι είδαμε τα χειρότερα και πως από εδώ και πέρα οι τιμές θα αρχίσουν σταδιακά να εξασθενούν. Ειδικότερα, για τον μήνα Ιούλιο ο ετήσιος συνολικός πληθωρισμός με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή (consumer price index) υποχώρησε στο 8,5% (από 9,1% τον Ιούνιο), ενώ με βάση τον δείκτη τιμών παραγωγού (producer price index) στο 9,8% (από 11,3% τον Ιούνιο). 

    Παρά το γεγονός ότι κατά την τελευταία συνεδρίαση η FED προχώρησε σε επιθετική αύξηση επιτοκίων κατά 75 μ.β. για 2ο συνεχόμενο μήνα (είχε προηγηθεί ανάλογη αύξηση τον Ιούνιο), οι χρηματοοικονομικές συνθήκες χαλάρωσαν καθοδηγούμενες από μείωση επιτοκίων, συρρίκνωση των spreads στα εταιρικά ομόλογα, άνοδο μετοχών, και πτώση του δολαρίου. Σε αυτό συνέβαλαν οι δηλώσεις του Jerome Powell, ο οποίος τόνισε πως το βασικό επιτόκιο βρίσκεται κοντά σε ουδέτερα επίπεδα (neutral rate), δηλ. ούτε χαμηλά αλλά ούτε υψηλά. Επίσης, πρόσθεσε ότι λόγω της έγκαιρης επιθετικής αύξησης των επιτοκίων, η FED από εδώ και στο εξής θα βασίζεται περισσότερο στα οικονομικά στοιχεία  όταν θα λαμβάνει αποφάσεις για τον καθορισμό της νομισματικής πολιτικής (data-dependent). 

    Το μήνυμα που έλαβε η αγορά, από τη συνεδρίαση του Ιουλίου, είναι ότι οι επιθετικές αυξήσεις που έγιναν κατά τους 2 τελευταίους μήνες (καθώς και η επερχόμενη αύξηση 50 μ.β. ή 75μ.β. που θα γίνει κατά τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου) θα επιδράσουν αρνητικά στη ζήτηση προκαλώντας πτώση του πληθωρισμού. Έτσι θα δοθεί "χώρος" στη FED να επανεξετάσει την πολιτική της (με βάση νεότερα οικονομικά στοιχεία) προχωρώντας  σε μικρότερες αυξήσεις κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2022 ώστε να αποφευχθεί μια βαθιά και παρατεταμένη ύφεση (hard landing) για την αμερικανική οικονομία. Η αγορά πλέον εκτιμά ότι το βασικό επιτόκιο θα αυξηθεί κατά 125-150 μ.β. έως το τέλος του έτους, ενώ για το επόμενο έτος προεξοφλεί στροφή στη στάση της Τράπεζας εκτιμώντας ότι θα προχωρήσει σε μειώσεις της τάξεως των 50-75 μ.β. Το σενάριο της μείωσης των επιτοκίων φαίνεται εφικτό όταν η οικονομία των ΗΠΑ αρχίσει να αντιμετωπίζει προκλήσεις και ταυτόχρονα ο πληθωρισμός είχε περιοριστεί. Η σημαντικότερη πρόκληση αφορά την αγορά κατοικίας, όπου τόσο οι σχετικοί δείκτες όσο και οι εκτιμήσεις των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κατασκευαστικό χώρο δείχνουν συρρίκνωση του κλάδου. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό έχει παίξει η απότομη αύξηση των επιτοκίων για στεγαστικά δάνεια, όπου το επιτόκιο 30ετίας διπλασιάστηκε σε σχέση με τον περασμένο Σεπτέμβριο και διαμορφώθηκε στο 6% (από 3%). Η συμβολή της αγοράς κατοικίας στην οικονομική δραστηριότητα είναι πολύ σημαντική, ενώ οι μετρήσεις της προβλέπουν την εξέλιξη του ΑΕΠ (leading economic indicator). 

    Όμως πόσο πιθανό είναι η FED να παύσει την άνοδο των επιτοκίων και πολύ περισσότερο να επιστρέψει ξανά σε μια πιο υποστηρικτική πολιτική στην περίπτωση που η αμερικανική οικονομία συρρικνωθεί, αλλά ο πληθωρισμός δεν έχει υποχωρήσει αρκετά; Το πρόβλημα είναι ότι ένας πιθανός εφησυχασμός ως προς τον περιορισμό του πληθωρισμού θα μπορούσε να επαναφέρει το πρόβλημα, ακόμη και να το επιδεινώσει. Ναι μεν η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ υποχώρησε κατά περίπου $1/γαλόνι (από $5,47 στο $4,46). Όμως σε αυτό συνέβαλε καθοριστικά η απελευθέρωση των στρατηγικών αποθεμάτων, τα οποία έφτασαν τα 461,2 εκατ. βαρέλια, στο χαμηλότερο σημείο από το 1985 (595 εκατ. βαρέλια στο τέλος του περασμένου έτους). Κάποια στιγμή, η χρησιμοποίηση μέρους στων στρατηγικών αποθεμάτων θα σταματήσει. Επιπλέον, τα συνεχόμενα ρεκόρ στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει παρασύρει υψηλότερα εναλλακτικές πηγές ενέργειας, ενώ ο ΟΠΕΚ δηλώνει έτοιμος να μειώσει την παραγωγή πετρελαίου εξαιτίας της πτώσης της τιμής κατά τις τελευταίες εβδομάδες. Τέλος, όταν η οικονομία της Κίνας επανέλθει πλήρως από τους περιορισμούς λόγω της εξάπλωσης του COVID, τότε η ζήτηση για πετρέλαιο θα μπορούσε να αυξηθεί εκ νέου. Όλοι οι παραπάνω παράγοντες επιτείνουν την πίεση για το ενεργειακό κόστος και αποτελούν τροχοπέδη ως προς την επίτευξη του στόχου για επιστροφή των τιμών σε πιο μετριοπαθή επίπεδα.

    Από την άλλη πλευρά, οι τρέχουσες χρηματοοικονομικές συνθήκες δεν επιτρέπουν μια πολύ επιθετική στρατηγική από την πλευρά της FED ανάλογη με αυτή που ακολούθησε ο Paul Volker τη δεκαετία του 1980. Σε σχέση με τότε, το χρέος σήμερα είναι πολύ υψηλότερο κάνοντας την οικονομία των ΗΠΑ πολύ πιο ευάλωτη στο υψηλότερο κόστος δανεισμού. Αυτό όμως δεν αποκλείει τη διατήρηση των επιτοκίων στα επίπεδα πλησίον του 4% (terminal rate) για παρατεταμένη περίοδο (π.χ. για ολόκληρο το 2023) μέχρις ότου οι πληθωριστικές πιέσεις εξασθενήσουν αισθητά. Άλλωστε η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της FED συνεχίζει να τονίζει ότι η υποχώρηση του πληθωρισμού αποτελεί τη σημαντικότερη προτεραιότητα ακόμη και αν αυτό θα σήμαινε υψηλότερη πιθανότητα ύφεσης. Αυτό θα ερχόταν σε αντιπαράθεση με τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς που θεωρεί ότι η FED θα αναγκαστεί να κάνει βήμα πίσω όταν οι οικονομικές επιπτώσεις της νομισματικής της πολιτικής γίνουν εμφανής. 

    * Ο κ. Δημήτριος Αντωνόπουλος είναι CFA - Διαχειριστής Επενδυτικών Χαρτοφυλακίων

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ