Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 02-Σεπ-2022 00:03

    Η ενεργειακή κρίση και τα παιχνίδια εξουσίας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κωνσταντίνου Β. Γιωτόπουλου

    Τα μέσα της δεκαετίας του '90, ανακοινώθηκαν οι τρεις βασικοί στόχοι της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    - Η στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας,

    - η ενίσχυση της ασφάλειας της ενεργειακής προσφοράς και

    - η προστασία του περιβάλλοντος.

    Στο σχετικό έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διευκρινίζεται ότι, "οι περιβαλλοντικοί στόχοι θα πρέπει να επιτυγχάνονται με μέτρα, που δεν θα επηρεάζουν τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα". (COM (95) 682) AN ENERGY POLICY FOR THE EUROPEAN UNION).

    Τον Νοέμβριο του 1999, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την Έκθεσή της για την "ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ" (Βρυξέλλες 10.11.1999, COM1999 571 final).

    Σε αυτή την Έκθεση, περιλαμβάνονται και οι ακόλουθες σημαντικές επισημάνσεις:

    Πρώτον, ότι "Σε σχέση με τη Ρωσία, ο πιο αξιοσημείωτος κίνδυνος είναι ο κίνδυνος διακοπής των εξαγωγών (φυσικού αερίου) λόγω διαταραχής των σχέσεων της Ρωσίας με την Ουκρανία, μέσω της οποίας μεταφέρεται πάνω από το 50% του Ρωσικού Φυσικού αερίου στην Ευρώπη" και

    Δεύτερον, ότι "Θα ήταν λάθος να αγνοήσουμε δυνητικούς κινδύνους, που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της προσφοράς φυσικού αερίου".

    Σημειώνεται ότι, κατά τον χρόνο που γίνονταν οι σωστές αυτές επισημάνσεις (Νοέμβριος 1999), η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις εισαγωγές φυσικού αερίου ήταν στο 63%. Το 2020 είχε φθάσει στο 84%., με το 41% περίπου να έρχεται από τη Ρωσία.

    Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναδείχθηκε στην πρώτη θέση στον κατάλογο των εισαγωγέων φυσικού αερίου στον κόσμο.

    Την ίδια χρονική περίοδο, που αυξάνονταν η εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο, εγκαταλείπονταν η βασική αρχή τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας, που ίσχυσε επί δεκαετίες. Σύμφωνα με αυτή την αρχή, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος διαμορφώνονταν με βάση το πραγματικό κόστος, πλέον ένα εύλογο περιθώριο κέρδους, και δεν "παίζονταν" στο χρηματιστήριο.

    Τον Φεβρουάριο του 2014, το παιχνίδι εξουσίας Ανατολής – Δύσης φαίνεται να "χοντραίνει". Έρχεται η ανατροπή του φιλορώσου Προέδρου της Ουκρανίας Γιανουκόβιτς και η Ρωσία "απαντά" με την εισβολή στην Κριμέα και την άμεση προσάρτησή της. Είχε προηγηθεί ο πόλεμος Ρωσίας - Γεωργίας το 2008.

    Έχει παρατηρηθεί από έγκυρο αναλυτή, ότι η Ρωσία, έχοντας επίγνωση ότι είναι ο δεύτερος μετά τις ΗΠΑ μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου στον κόσμο, θα ήταν αφέλεια να πιστεύει κανείς, ότι δεν θα χρησιμοποιήσει αυτή τη δύναμη για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της.

    Στο Βερολίνο όμως, οι ένοικοι της Καγγελαρίας φαίνεται να μην παίρνουν και πολύ στα σοβαρά τις κινήσεις της Ρωσίας, αλλά ούτε και τις παλαιότερες επισημάνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που προαναφέρθηκαν.

    Συνέχιζαν να ενθαρρύνουν την αύξηση της εξάρτησης από το Ρωσικό Φυσικό Αέριο. Ενδεχομένως, πίστευαν στα σοβαρά ότι, η κατασκευή του νέου αγωγού, που συνδέει απευθείας, μέσω της Βαλτικής, τη Ρωσία με τη Γερμανία, παρακάμπτοντας την Ουκρανία (North Stream), βελτίωνε την ασφάλεια του εφοδιασμού τους με το Ρωσικό Φυσικό αέριο, που προσφέρονταν με μακροχρόνιες συμβάσεις και με καλές τιμές.

    Σήμερα, ακόμη και οι πιο δύσπιστοι, αποδέχονται ότι, το "οπλοστάσιο" της Ρωσίας δεν περιλαμβάνει μόνο τους πυρηνικούς πυραύλους, τα πολεμικά αεροπλάνα κλπ. αλλά και το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. 

    Οι μόνοι, που δεν φαίνεται να ανησυχούν, είναι οι "παίκτες" του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, που βλέπουν τα κέρδη τους να υπερίπτανται.

    Όμως, το επιχείρημα ότι "Για όλα φταίει ο πόλεμος", με την πάροδο του χρόνου, εξασθενεί.

    Όσοι, ενδεχομένως, προσβλέπουν σε γρήγορη εξομάλυνση της κατάστασης, είναι μάλλον υπερβολικά αισιόδοξοι. Η επιβολή πλαφόν στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου έχει υπερβολικά καθυστερήσει.

    Καλές και ευπρόσδεκτες οι επιδοτήσεις και τα κουπόνια, που χρηματοδοτούνται από τον κρατικό Προϋπολογισμό. Όμως, δεν πρέπει να αποφύγουμε τη συζήτηση, σε όρους πραγματικού κόστους και τιμών πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας.

    Η αντίληψη ότι, όλα τα προβλήματα τα λύνει ο ανταγωνισμός είναι σωστή, αλλά μόνο για τις πραγματικά ανταγωνιστικές αγορές και σε ομαλές συνθήκες και όχι για τα Ολιγοπώλια, όπως οι αγορές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου.

    * Ο κ. Κ. Β. Γιωτόπουλος είναι τ. Γενικός Διευθυντής Οικον. ΔΕΗ, τ. Πρόεδρος της ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ CEEP (Βρυξέλλες Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιχειρήσεων με Δημόσια Συμμετοχή), τ. Διευθύνων Σύμβουλος ΤΡΑΜ Α.Ε.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ