Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 21-Ιουλ-2022 00:03

    Τα ομόλογα "σκουπίδια" προειδοποιούν

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Πέτρου Στεριώτη

    Τα spread ομολόγων χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης θεωρούνται ένας από τους πιο αξιόπιστους προπομπούς-δείκτες για την πορεία της οικονομίας, καθώς είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε οτιδήποτε θα μπορούσε να βλάψει την ικανότητα των εταιρειών να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Όπως δείχνουν οι ίδιες οι τιμές, αυτή την περίοδο υπάρχει λιγότερη πίστη στην ικανότητα των εταιρειών χαμηλής αξιολόγησης να παραμείνουν συνεπείς στην αποπληρωμή του χρέους τους.

    Το προηγούμενο εξάμηνο οι αμερικανικές μετοχές σημείωσαν το χειρότερο ξεκίνημα έτους των τελευταίων 52 ετών. Σε αυτό το δύσκολο επενδυτικό περιβάλλον, η αγορά εταιρικών ομολόγων χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης εταιρειών των ΗΠΑ συνεχίζει να προειδοποιεί τους επενδυτές. Η αγορά των ETF (χρηματιστηριακώς διαπραγματευόμενα αμοιβαία κεφάλαια) που επενδύει σε ομόλογα "σκουπίδια" (junk bonds) σημείωσε κάποιες από τις μεγαλύτερες καθαρές εκροές που έχουν καταγραφεί ποτέ.

    Καθώς οι τιμές των ομολόγων πέφτουν, οι αποδόσεις τους αυξάνονται. Πώς συμβαίνει αυτό; Όσο μεγαλύτερο κίνδυνο, δηλαδή ρίσκο έχει ένα ομόλογο, τόσο υψηλότερο επιτόκιο απαιτούν οι επενδυτές, προκειμένου να ενδιαφερθούν να το αγοράσουν. Αυτό το επιτόκιο είναι η λεγόμενη "απόδοση”, όπως αντίστοιχα υπάρχει το πιθανό ποσοστό κέρδους που αποφέρει η διακράτηση μίας μετοχής, μίας κατάθεσης, ενός διαμερίσματος κλπ.

    Στα καθ’ ημάς, ας θυμηθούμε πόσο απότομα άνοιξε η "ψαλίδα” μεταξύ του ελληνικού και του γερμανικού επιτοκίου τα έτη 2011-2012 όταν η ελληνική κρίση χρέους κορυφώθηκε. Εκείνη την περίοδο που η χώρα ουσιαστικά πτώχευσε, οι επενδυτές αξίωναν στις κεφαλαιαγορές επιτόκιο-ρεκόρ προκειμένου να ενδιαφερθούν να αγοράσουν τα ελληνικά ομόλογα. Όταν ένα ομόλογο απωλέσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, "ανθούν" τα CDS, δηλαδή τα προϊόντα που ασφαλίζουν τους αγοραστές σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του εκδότη του ομολόγου, καθώς οι πιστωτές φοβούνται το "ουκ αν λαβοις παρά του μη έχοντος”.

    Το spread, δηλαδή το επιπλέον επιτόκιο που ζητούν οι επενδυτές προκειμένου να αγοράσουν αμερικανικά ομόλογα "σκουπίδια" συγκριτικά με το "ασφαλές" επιτόκιο του κρατικού ομολόγου των ΗΠΑ, βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2020 και την κορύφωση της πανδημίας. Στη μέτρηση συμπεριλαμβάνονται τα χρεόγραφα εταιρειών που έχουν λάβει από τους δύο γνωστότερους oίκους αξιολόγησης, τη Moody's και την S&P, διαβάθμιση πιστοληπτικής ικανότητας "BB" ή και χαμηλότερη.

    πιν
    Άνοδος των spread για τα εταιρικά ομόλογα "σκουπίδια" έναντι των κρατικών ομολόγων από την αρχή του έτους στις ΗΠΑ (πηγή: Federal Reserve)


     

    Όπως δείχνει το διάγραμμα, η αγορά ομολογιακών "σκουπιδιών" έχει πληγεί (άνοδος των spread) από την αρχή του έτους κυρίως λόγω της σταδιακής αύξησης των επιτοκίων και της διαδικασίας συρρίκνωσης του ισολογισμού της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Όσο ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα υψηλός (σε υψηλό δεκαετιών σε αρκετές μεγάλες Οικονομίες), η πανίσχυρη Κεντρική Τράπεζα θα έχει ολοένα και λιγότερες επιλογές από το να προβεί σε μεγαλύτερες αυξήσεις επιτοκίων, κάτι που από ένα σημείο και έπειτα θα ωθήσει τη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη σε ύφεση.

    Σε μικροοικονομικό επίπεδο, δηλαδή για τις επιχειρήσεις, τα επιτόκια δανεισμού αυξάνονται σε μια συγκυρία στην οποία καλπάζει ο πληθωρισμός, δηλαδή το κόστος της παραγωγικής διαδικασίας. Δεδομένων των προσδοκιών για βραδύτερη ανάπτυξη, η αναμενόμενη ζήτηση, δηλαδή οι πωλήσεις, για τα παραγόμενα προϊόντα εξασθενεί. Ακόμη πιο ευάλωτοι είναι οι δανειολήπτες που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε προϊόντα κυμαινόμενου επιτοκίου, και σε δανεισμό με μόχλευση (leverage).

    Ταυτόχρονα, η αύξηση στο κόστος αναχρηματοδότησης του παλιού χρέους περιορίζει τις επιλογές των εταιρειών, στερώντας τους τη δυνατότητα άντλησης νέων κεφαλαίων σε δύσκολες οικονομικές περιόδους, όταν δηλαδή έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη για οικονομικούς πόρους ώστε να παραμείνουν στο επιχειρηματικό "παιχνίδι". Οι εργοδότες ίσως ανταποκριθούν στις παραπάνω δυσκολίες με περικοπές θέσεων εργασίας και περιορισμό ή ματαίωση των κεφαλαιουχικών δαπανών (capex).

    Όντως, η πιο πρόσφατη έρευνα σχετικά με τις καταναλωτικές δαπάνες στις ΗΠΑ, που έδειξε χειρότερα αποτελέσματα από τις προσδοκίες των οικονομολόγων, είναι άλλο ένα σημάδι οικονομικής επιβράδυνσης στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη. Ενόσω ο κίνδυνος επιβράδυνσης της οικονομίας αντικαθιστάται από τον φόβο της ύφεσης, οι επενδυτές αποεπενδύουν, δηλαδή πωλούν περιουσιακά στοιχεία υψηλότερου ρίσκου, προτιμώντας "ασφαλέστερα" περιουσιακά στοιχεία, όπως τα μετρητά.

    Τα πράγματα γίνονται πιο επικίνδυνα δεδομένου ότι τα spread έχουν την τάση να είναι momentum-driven, δηλαδή να κινούνται ορμητικά άπαξ και ξεκινήσουν μία τασική κίνηση. Τα πιστωτικά περιθώρια υψηλής απόδοσης ξεπέρασαν ακόμη και το 10% κατά τη διάρκεια κάποιων από τις γνωστότερες περιόδους ύφεσης του 21ου αιώνα (τεχνολογική "φούσκα", ευρωπαϊκή κρίση χρέους, πανδημία).

    Η άνοδος των spread θα μπορούσε να προκαλέσει περισσότερες χρεoκοπίες. Αναλυτές ανεβάζουν τις προβλέψεις τους για το ποσοστό αθέτησης υποχρεώσεων αποπληρωμής χρέους από δανειολήπτες χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Αν ξεκινήσει κύκλος "κανονιών", αυτό θα είχε περαιτέρω συνέπειες για την ψυχολογία όλων των χρηματιστηρίων. 

    Επειδή οι επενδυτές ομολόγων γενικώς θεωρούνται πιο αξιόπιστοι από αυτούς των μετοχών, καλό είναι να παρακολουθούμε το επιτόκιο (απόδοση) και του ελληνικού ομολόγου, καθώς είναι χρήσιμος δείκτης για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας γενικότερα αλλά και του Χρηματιστηρίου της Αθήνας ειδικότερα.

    * Ο κ. Πέτρος Στεριώτης είναι Οικονομολόγος και Διευθύνων Σύμβουλος Εταιρείας Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών (steriop1@yahoo.gr)

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ