Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 04-Ιουν-2022 08:00

    Τι είναι το μπούλιγκ και πώς αντιμετωπίζεται

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λέανδρου Τ. Ρακιντζή

    Στην εγχώρια καθημερινότητα  επικράτησε η χρήση της αγγλικής λέξης μπούλινγκ (bullying), που είναι πλέον διεθνής όρος, αντί της ελληνικής εκφοβισμός, που την αποδίδει καλύτερα κατά έννοια και αναφέρεται στη σωματική και ψυχολογική κακοποίηση ή μείωση ατόμων σε μια ομάδα. Το άρθρο 312Π.Κ. επιγραμματικά προσδιορίζει το μπούλινγκ ως σωματική βλάβη αδύναμων ατόμων με αναφορά σε ανήλικο ή πρόσωπο που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του και βρίσκεται υπό την επιμέλεια ή την προστασία του δράστη ή η πράξη τελείται σε βάρος συζύγου ή συντρόφου κατά την διάρκεια του γάμου ή συμβίωσης.

    Οι περισσότερες πράξεις μπούλινγκ στη χώρα μας, κυρίως όμως διεθνώς, λαμβάνουν χώρα σε σχολικό περιβάλλον, συμβαίνουν όμως και στο στρατό, σε αθλητικά σωματεία, στις φυλακές, σε οικογένειες, σε χώρους εργασίας και γενικά όπου παρατηρείται ομαδική συμβίωση, ιδιαίτερα όπου συναντούμε μειονότητες ατόμων με διαφορετικούς προσανατολισμούς,  πολιτικές  τάσεις, τρόπους ζωής, σεξουαλικότητας, σωματικές αναπηρίες ή πνευματικές υστερήσεις, τα οποία πέφτουν συχνά θύματα μπούλινγκ, απομόνωσης και άλλων κακοποιήσεων. 

    Καθημερινά κατακλυζόμαστε από σχετικές ειδήσεις με τραγικά αποτελέσματα, όπως η δολοφονία 18 παιδιών στις ΗΠΑ από δράστη με κίνητρα από το σε βάρος του μπούλινγκ. Εξάλλου λίγο πολύ όλοι μας εκτός των ειδήσεων έχομε και ιδία γνώση τέτοιων καταστάσεων, που παλιότερα τους αποδίδαμε άλλους χαρακτηρισμούς, γιατί η χρήση της λέξεως δολοφονία γενικεύτηκε κυρίως μετά την υπόθεση Γιακουμάκη και εκ των υστέρων αντιλαμβανόμαστε τη κοινωνική διάσταση και συμπεριφορά όχι μόνο των ευάλωτων ατόμων, που είναι τα θύματα, αλλά και των δραστών, που συνήθως εμφανίζεται με την μορφή του νταή και των οπαδών του, που δρουν συλλογικά.

    Σαφώς το μπούλινγκ αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας κατά τον χαρακτηρισμό του Π.Ο.Υ. ιδίως σε σχολεία, εργασιακούς χώρους και μειονότητες. Έχει αποδειχθεί ότι η δικαστική αντιμετώπιση του προβλήματος, επειδή επιλαμβάνεται τετελεσμένων καταστάσεων, δεν έχει αποδώσει θετικά αποτελέσματα. Η πρόληψη και η σχολική διαπαιδαγώγηση ασφαλώς θα αποδώσουν καλύτερα αποτελέσματα, για τα οποία όμως απαιτείται πιο ενεργή συμμετοχή του εκπαιδευτικού προσωπικού με παράλληλη ειλικρινή συνεργασία του οικογενειακού περιβάλλοντος. Είναι γεγονός, ότι πολλές φορές η οικογένεια κρύβει το πρόβλημα κάτω από το χαλί και όταν εκπαιδευτικός το επισημάνει τον απειλούν με μηνύσεις. Το Υπουργείο Παιδείας στη προσπάθεια του να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με διάφορες δράσεις έχει καθιερώσει την 6η Μαρτίου ως πανελλήνια ημέρα κατά της σχολικής βίας και εκφοβισμού.

    Το μπούλινγκ ασκείται δια του εκφοβισμού του ισχυρότερου επί του ασθενέστερου ατόμου και περιλαμβάνει τρία βασικά είδη κακοποίησης - συναισθηματική, λεκτική και σωματική. Οι μορφές και οι μέθοδοι εκφοβισμού ποικίλλουν κατά περίπτωση με συνέπειες να αφορούν όλους τους εμπλεκόμενους σε βάθος χρόνου με μεγαλύτερο αντίκτυπο στο θύμα. Το μπούλινγκ όμως εννοιολογικά δεν πρέπει να συγχέεται με την οπαδική  βία, τον χουλιγκανισμό ή τα διακριτά ποινικά αδικήματα βίας, μπορεί όμως σε ορισμένες περιπτώσεις να συρρέει με αυτά.

    Κατά την παγκόσμια πρακτική κάθε περίπτωση βίας ή απειλής βίας θεωρείται μπούλινγκ, όπως συνέβη με τις Αμερικάνες στη Μύκονο που με ψυχολογική πίεση αναγκάστηκαν να πληρώσουν υπέρογκους λογαριασμούς και κατάγγειλαν το γεγονός ως μπούλινγκ στην Αστυνομία, που σύμφωνα όμως με το δίκαιά μας δεν περιλαμβάνεται στο άρθρο 312 Π.Κ., αλλά είναι αξιόποινη πράξη σύμφωνα με άλλες διατάξεις. Δεν υπάρχει πληροφόρηση για την τύχη της καταγγελίας αυτής, που δεν θα έχει καμιά συνέπεια για τους δράστες, γιατί αποκλείεται οι Αμερικάνες να ξαναέλθουν στην Ελλάδα για να στηρίξουν την κατηγορία, αλλά πρέπει η εξέταση της υπόθεσης να προχωρήσει για την δημιουργία νομολογίας ότι υπό το μπούλινγκ υποκρύπτονται άλλες αξιόποινες πράξεις, να μη παραμείνει η εσφαλμένη  εντύπωση, ότι ακόμα και τα γκαρσόνια της Μυκόνου είναι υπεράνω του νόμου, ότι ο ήλιος, η θάλασσα,  η παραλία, ο αέρας και η θέα είναι δημόσια αγαθά προσιτά σε όλους και ότι μόνο με τις νόμιμες διαδικασίες μπορούν να εκμισθωθούν για λελογισμένη χρήση από τους ιδιώτες.

    Το μπούλινγκ ως γενικότερο φαινόμενο δεν πληροί την αντικειμενική υπόσταση κανενός από τα αυτοτελή εγκλήματα που προβλέπονται από τον Π.Κ., αλλά ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά συνιστούν άλλα προβλεπόμενα ποινικά αδικήματα. Με τον ν.4322/2015 τροποποιήθηκε το άρθρο 312Π.Κ. και έτσι το μπούλινγκ προβλέπεται ως ποινικό αδίκημα με τις σε αυτό παραπάνω προϋποθέσεις πάντοτε για την προστασία συγκεκριμένου  εννόμου αγαθού ενός κύκλου ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Κατόπιν της γενικευμένης χρήσης του μπούλινγκ σε συλλογικές δράσεις για την άσκηση πίεσης για την επίτευξη συγκεκριμένου αποτελέσματος ίσως πρέπει να εξετασθεί η επέκτασή του και για την προστασία και άλλων κοινωνικών ομάδων ακόμα και των "κορόιδων" που παρασύρονται από κράχτες σε επιζήμιες πράξεις. Επίσης προβλέπεται από τον ΑΚ και τον ΕισΝΑΚ η υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης υπέρ του θύματος και της οικογένειάς του από τον δράστη  ή αν αυτός είναι ανήλικος από τον έχοντα την επιμέλειά του και αν το μπούλινγκ έγινε σε δημόσιο σχολείο από το Δημόσιο, όπως έγινε δεκτό με δικαστικές αποφάσεις ή σε ιδιωτικό από τον ιδιοκτήτη.

    * Ο κ. Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ