Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 28-Ιαν-2022 00:03

    Επιχειρηματικό απόρρητο

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Σταύρου Κουμεντάκη

    Στα σημαντικότερα περιουσιακά στοιχεία των επιχειρήσεων θα πρέπει να εντάξουμε, χωρίς δισταγμό, τα επιχειρηματικά τους απόρρητα. Ποια θα ήταν, άραγε, η αξία των γνωστών-παγκόσμιων επιχειρηματικών κολοσσών (ενδ.: Apple, Google, Pfizer, Coca-Cola...) αν δεν ήταν επαρκώς "κλειδωμένα" και διασφαλισμένα τα επιχειρηματικά τους απόρρητα; Κι, ακόμα, ποια θα ήταν η αξία των γνωστών σ’ εμάς επιχειρήσεων (ή/και της δικής μας) αν τα επιχειρηματικά τους απόρρητα, ήταν "κοινά τοις πάσι"; Για τις συνέπειες από τη διαρροή επιχειρηματικών απορρήτων όλοι γνωρίζουμε. Καλύτερα όμως, εκείνοι που τις έχουν υποστεί. 

    Ενδείκνυται, δεδομένης της (αδιαμφισβήτητης) αξίας του να επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε κάποια βασικά δεδομένα-ιδίως το περιεχόμενό του. Θα αποτελέσει, τούτο, αναγκαία προϋπόθεση για να προσεγγίσουμε καλύτερα, σε επόμενη αρθρογραφία μας, τη σχετική με το θέμα προστασία που παρέχει η νομοθεσία μας. Επίσης, τις συνέπειες για τους παραβάτες.

    Φορέας και Περιεχόμενο

    Φορέας του επιχειρηματικού απορρήτου, ως αυτοτελούς περιουσιακού αγαθού, μπορεί να είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα. Αποτελείται από μία ευρεία κατηγορία πληροφοριακών αγαθών, που ενσωματώνουν σημαντική οικονομική αξία για τον φορέα του και είναι συνδεδεμένα με την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας.  

    Η Διεθνής Συμφωνία TRIPs (η οποία κυρώθηκε με τον ν. 2290/1995 και συνιστά, ήδη, εσωτερικό δίκαιο) αποδίδει στο επιχειρηματικό απόρρητο τον, ευρύτατο, χαρακτηρισμό των μη αποκαλυφθεισών πληροφοριών. 

    Αξία και σημασία 

    Η διαφύλαξη της μυστικότητας για τα ευαίσθητα και απόρρητα στοιχεία μιας επιχείρησης συνδράμει, καθοριστικά κάποιες φορές, στη δημιουργία και διατήρηση ανταγωνιστικού προβαδίσματος. Το επιχειρηματικό απόρρητο, ακριβώς για τον λόγο αυτό, διαθέτει οικονομική αξία-ιδιαίτερα σημαντική για κάποιες επιχειρήσεις. 

    Η αξία και η σημασία του αυξάνεται ανάλογα με το εύρος και, αντίστοιχα, τη σημασία των ευαίσθητων και απόρρητων στοιχείων του. Πρόκειται, ωστόσο, για μια έννοια πολυσύνθετη. Η αποκωδικοποίησή της, σε βασικές γραμμές, επιχειρείται στη συνέχεια. 

    Επιμέρους κατηγορίες

    Η έννοια του επιχειρηματικού απορρήτου εμπεριέχει ειδικότερες κατηγορίες, οι οποίες δεν οριοθετούνται απολύτως μεταξύ τους. Συγκεκριμένα: 

    Εμπορικό Απόρρητο    
    Εμπορικό απόρρητο θεωρείται (:άρ. 22Α §4 περ. α΄ ν. 1733/1987 & άρ. 39 §2 TRIPs) κάθε σημαντική εμπορική πληροφορία, η οποία δεν είναι ευρύτερα γνωστή ούτε προσβάσιμη σε τρίτους. Αξιώνεται όμως να έχει πραγματική ή δυνητική αξία για την επιχείρηση, που της προσδίδει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Επίσης, ο κάτοχός της να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να την κρατήσει μυστική. 

    Στην έννοια αυτή εμπίπτουν απόρρητα εμπορικής και οργανωτικής φύσης της επιχείρησης. Μεταξύ άλλων: στρατηγικές επιχειρηματικής οργάνωσης και διοίκησης, (ενδ.: καταστάσεις πελατών, δίκτυο διανομέων ή προμηθευτών, μελέτες για την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών-μέθοδοι έρευνας και marketing, σχεδιασμός τιμολογιακής πολιτικής, κατάλογοι με αξιολόγηση πωλήσεων και με προβλέψεις για την εξέλιξή τους, ο σχεδιασμός του τρόπου ή των μέσων προώθησης των προϊόντων της επιχείρησης). Επίσης: πληροφορίες σχετικά με στοιχεία επικείμενων προσφορών σε διαγωνιστικές διαδικασίες και πληροφορίες επενδυτικής φύσεως. 

    Εμπιστευτική πληροφόρηση

    Οι εμπιστευτικές πληροφορίες διακρίνονται από τα εμπορικά απόρρητα, καθώς δεν συνδέονται άμεσα (παρά μόνον έμμεσα) με την εμπορική δραστηριότητα της επιχείρησης. 

    Στη συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνονται πληροφορίες, οι οποίες είναι δυνατόν να θεωρηθούν ως εμπιστευτικές, στο μέτρο που η αποκάλυψή τους θα μπορούσε να βλάψει σοβαρά την επιχείρηση.

    Η διάκριση μεταξύ εμπιστευτικών πληροφοριών και εμπορικών απορρήτων είναι ιδιαίτερα σημαντική όσον αφορά την υποχρέωση τήρησης εχεμύθειας στο πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων. Μετά τη λήξη ή με οποιονδήποτε τρόπο λύση της σχέσης εργασίας, ο εργαζόμενος βαρύνεται με την τήρηση των  επιχειρηματικών, μόνον, απορρήτων. Τις εμπιστευτικές πληροφορίες συνεχίζει να υποχρεούται να διαφυλάττει εφόσον υφίσταται σχετική, ρητή, πρόβλεψη για τη διατήρηση (μετασυμβατικής) υποχρέωσης εχεμύθειας. 

    Βιομηχανικό Απόρρητο

    Το βιομηχανικό απόρρητο είναι κάθε γεγονός που σχετίζεται με συγκεκριμένη επιχείρηση-τα συμφέροντα της οποίας εξυπηρετεί˙ είναι γνωστό σε στενό, μόνον, κύκλο προσώπων, υποχρεωμένων σε μυστικότητα. 

    Τα βιομηχανικά απόρρητα είναι τεχνικής φύσεως, σχέδια και μέθοδοι κατασκευής, συνθέσεις προϊόντων, τεχνικοί τύποι, πρότυπα, σχέδια και υποδείγματα. Επίσης, μελέτες, λογισμικό, προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών, αποτελέσματα πειραμάτων κ.α. 

    Σε νομοθετικό επίπεδο, υιοθετείται η θέση πως "...βιομηχανικά απόρρητα αποτελούν κυρίως οι τεχνικές πληροφορίες, στοιχεία ή γνώσεις που αφορούν σε μεθόδους, εμπειρίες ή δεξιοτεχνίες, που έχουν πρακτική εφαρμογή ιδιαίτερα στην παραγωγή αγαθών και παροχή υπηρεσιών, εφ' όσον δεν έχουν γίνει ευρύτερα γνωστά" (άρ. 21 §1 ν. 1733/1987).    

    Απόρρητη τεχνογνωσία (know-how)    

    Στην έννοια της απόρρητης τεχνογνωσίας (know how) εμπίπτει η γνώση, μεθοδολογία και τεχνική εμπειρία, σχετικά με τους τύπους και τον τρόπο κατασκευής και εμπορίας προϊόντων και αγαθών. 

    Η απόρρητη τεχνογνωσία, παρά τη διακριτή της αναφορά στη νομολογία αντιμετωπίζεται, συνήθως, ως ειδικότερη έκφανση του εμπορικού ή του βιομηχανικού απορρήτου (αν πρόκειται για εμπορική ή βιομηχανική τεχνογνωσία-αντίστοιχα).

    Το περιεχόμενο του επιχειρηματικού απορρήτου είναι εξαιρετικά εκτεταμένο. Καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών και δεδομένων, που σχετίζονται με το σύνολο της επιχειρηματικής δραστηριότητας.  Γίνεται, κατά τούτο, εύκολα αντιληπτή η αξία και σημασία του για την επιχείρηση και, πολύ περισσότερο, η σημασία της διασφάλισής του. 

    Ο νομοθέτης έχει ήδη λάβει τις σχετικές πρόνοιες για την προστασία του˙ έχει, ήδη, προσδιορίσει τις συνέπειες και κυρώσεις για τους παραβάτες. 

    Στην επιχείρηση εναπόκειται η αξιοποίηση των σχετικών ευχερειών και στους νομικούς της παραστάτες ο σχετικός σχεδιασμός. Περί αυτών όμως σε επόμενη αρθρογραφία μας.

    * Ο κ. Σταύρος Κουμεντάκης είναι Managing Partner της Koumentakis and Associates Law Firm


     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ