Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 07-Οκτ-2021 00:03

    Αν όχι εδώ συναίνεση, τότε πού;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Νίκου Κασκαβέλη 

    Ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή η Συμφωνία Ελλάδας-Γαλλίας. Μια συμφωνία που από πολλές πλευρές χαρακτηρίστηκε ως ιστορική. Κι αυτό γιατί επιτυγχάνει πολλούς στόχους ταυτόχρονα για τη χώρα μας, αλλά και θέτει ένα προηγούμενο άμεσης και έντονης αμυντικής συνεργασίας στο πλαίσιο της Ευρώπης. Ένα πρόπλασμα, ίσως, της πολλαπλώς θρυλούμενης και καθυστερημένης Κοινής Ευρωπαϊκής Άμυνας, κάποιου είδους Ευρωστρατού ή οτιδήποτε παρόμοιο. 

    Στόχοι διακηρυγμένοι, ίσως υπερβολικά φιλόδοξοι σε όρους πραγματικότητας, πάντως στόχοι που απαντούν σε υπαρκτές ανάγκες για την Ευρώπη και την περιοχή, λόγω των μετακινούμενων πεδίων στρατηγικού ενδιαφέροντος διεθνώς. Για πολλές δεκαετίες ήταν το ΝΑΤΟ εκείνο που είχε αναλάβει συγκεκριμένους ρόλους στο πεδίο της Ασφάλειας για την περιοχή. Και με το ΝΑΤΟ κυρίως εννοούμε την εμπλοκή των Η.Π.Α. που παραμένει κύριος χρηματοδότης του. Σήμερα, το στρατηγικό τους ενδιαφέρον μετατοπίζεται προς τον Ειρηνικό, πράγμα που ανιχνεύεται σε όλες τις τελευταίες τους κινήσεις (Αφγανιστάν, AUKUS κ.α.) και η μερική τους απόσυρση από την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, αφήνει ένα σημαντικό κενό. 

    Στην ανάγκη αυτή έρχεται να πατήσει η κρίσιμη Συμφωνία που σήμερα ψηφίζεται. Φυσικά, ως ένα μικρό, πρώτο βήμα από πολλά που πρέπει να ακολουθήσουν. Πάντως εκεί εντάσσεται. Η χώρα μας, ορθώς διείδε μια στρατηγική ευκαιρία και με γρήγορα αντανακλαστικά- σε ένα πλαίσιο συζήτησης που αριθμεί χρόνια είναι η αλήθεια- έφερε μία Συμφωνία με απτά οφέλη. Ας τα δούμε συνοπτικά, έτσι ώστε να καταστεί σαφές, αν η συγκεκριμένη Συμφωνία είναι εθνικά επωφελής ή όχι. 

    Ας το δούμε πρώτα, ακτινογραφώντας τη Γαλλία: Η Γαλλία συγκαταλέγεται στις Μεγάλες Δυνάμεις. Τόσο παραδοσιακά, όσο και πραγματικά, λόγω της στρατιωτικής της ισχύος και του μεγέθους της οικονομίας της. Στην Ευρώπη δε, η σημασία της είναι καταλυτική, ιδίως μετά την αποχώρηση της Βρετανίας και τους γνωστούς περιορισμούς, αλλά και δισταγμούς της Γερμανίας (για ιστορικούς και άλλους λόγους) να έχει πρωτεύοντα ρόλο. Άρα, η Γαλλία είναι το κέντρο της Ευρώπης σε θέματα Άμυνας και Ασφάλειας. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις, λόγω και της απόσυρσης των ΗΠΑ, ατύπως φαίνεται να αναλαμβάνει και ρόλους στο όνομα εκείνων. Ως  ενός είδους "αντιπροσώπου". 

    Η μεγάλη αυτή δύναμη, υπέστη πρόσφατα ένα σχετικό σοκ. Η Συμφωνία ΑUKUS στον Ειρηνικό, την αιφνιδίασε και εν πολλοίς την "άδειασε", ακυρώνοντας το στρατηγικό της ρόλο αλλά, κυρίως, στερώντας της ένα ηγεμονικό συμβόλαιο προμηθειών προς την Αυστραλία. Αυτή η "ήττα", σε πολλά πεδία, ήταν ιδιαίτερα επώδυνη για τη Γαλλική ηγεσία και διπλωματία, πράγμα που φάνηκε από τις άμεσες αντιδράσεις τους. "Έπρεπε" λοιπόν να υπάρξει και κάποια αντίδραση επί του πεδίου, ώστε να φανούν άλλες εναλλακτικές. Η Συμφωνία με την Ελλάδα, στο δικό της μέγεθος, έδωσε ένα τέτοιο αφήγημα. 

    Πρόκειται για στρατηγική συμφωνία, σε μάκρος χρόνου, που προσφέρει οφέλη και στις δύο πλευρές. Γι’ αυτό άλλωστε και την προχώρησαν. Και ας αφήσουμε στην άκρη τα συμφέροντα της Γαλλίας (που ευλόγως βέβαια επεδίωξε), εστιάζοντας στα δικά μας. Περιγράφοντας την εικόνα ως ανωτέρω, είναι θετικό ή όχι να ενισχύσουμε τη σχέση μας με τη Γαλλία και να την αναβαπτίσουμε, αναγάγοντας της σε στρατηγική; Είναι η Γαλλία χώρα με την οποία έχουμε ιστορικούς δεσμούς ή χώρα που μας δημιουργεί ρεαλιστικές αναστολές; Δεν είναι η Γαλλία η χώρα που στάθηκε στο πλευρό μας, όχι μόνο στις δύσκολες για την οικονομία ώρες, αλλά κυρίως στις πρόσφατες κρίσεις με την Τουρκία; Την ώρα των δισταγμών σχεδόν κάθε άλλου εταίρου, με πρώτη τη Γερμανία, δεν είναι οι δηλώσεις των Γάλλων, που έβαλαν φρένο στην κλιμάκωση της επιθετικότητας; Δεν είναι η παρουσία του αεροπλανοφόρου Ντε Γκωλ, πέρσι το καλοκαίρι, μια εμφατική κίνηση-δήλωση, που έθεσε ένα νοητό αλλά και αληθινό όριο στις διερευνητικές κινήσεις των γειτόνων; Πάντα φυσικά συμπληρωματικά στις δικές μας κινήσεις και τη δική μας ετοιμότητα, την οποία θεωρούμε εκ των ων ουκ άνευ…

    Προφανώς λοιπόν και η σχέση μας με τη συγκεκριμένη Γαλλία, την παραδοσιακά "φιλελληνική" και την απτά σύμμαχο χώρα, είναι πρώτης προτεραιότητας και η επισφράγιση και αναβάθμιση της σχέσης μας προς το συμφέρον μας. Έπειτα, χρειάζεται η χώρα εκσυγχρονισμό και αναβάθμιση του εξοπλισμού της; Δυστυχώς, ναι. Μακάρι να ζούσαμε σε μία άλλη γειτονιά του πλανήτη ή μακάρι να είχαν τόσο προοδεύσει οι σχέσεις μας με τη γείτονα, που οι εξοπλισμοί να ήταν μια μακρινή ανάμνηση. Δεν είμαστε όμως εκεί και αρκεί μια καθημερινή παρακολούθηση των δηλώσεων και κινήσεων εξ Ανατολών, για να το διαπιστώσει κανείς. Το ξέρουν άλλωστε όλοι. Όλες οι πολιτικές δυνάμεις, η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων που έκανε τις εισηγήσεις της, οι σύμμαχοί μας. 

    Η χώρα έχει συγκεκριμένες αμυντικές ανάγκες και συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η κίνηση με τη Γαλλία, τόσο με τα 24 Rafale όσο και με τις φρεγάτες κλπ, μας ενισχύει σημαντικά. Ανατρέπει μερικώς και τις ισορροπίες. Όχι φυσικά αλλάζοντας το διαχρονικό μας, καθαρά αμυντικό, προσανατολισμό, αλλά δίνοντάς μας έναν κάποιο αέρα αυτοπεποίθησης και ενισχύοντας το αναγκαίο κλίμα ασφάλειας και σταθερότητας. Στο ίδιο ύψος σημασίας, μαζί με την απτή μας ενίσχυση, η περίφημη ρήτρα "αμοιβαίας συνδρομής". Ένας στόχος που επιδιώκεται για δεκαετίες από τη χώρα μας και ουδέποτε επετεύχθη τόσο καθαρά. 

    Στο ίδιο το ΝΑΤΟ, που υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη, ουδέποτε ξεκαθαρίστηκε τι συμβαίνει όταν η επιτιθέμενη χώρα επίσης ανήκει στη Συμμαχία. Στη δε Ε.Ε. που ανήκουμε, οι αμυντικές δομές είναι από ανύπαρκτες έως στα "σπάργανα", οπότε ουδεμία ρεαλιστική προσδοκία μπορεί να σταθεί. Το είδαμε άλλωστε σε όλες τις πρόσφατες κρίσεις. Μόνο διμερείς, διπλωματικές, παρεμβάσεις και ο Στρατός μας μόνος απέναντι στους γείτονες. Αυτή τη φορά η πρόβλεψη είναι, κατά το δυνατόν, σαφής. Θα υπάρξει συνδρομή, με όλες τις ορθές επιφυλάξεις που πρώτος επεσήμανε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Και αυτό συνιστά μια μέγιστη εγγύηση και κίνηση αποτροπής. Ένα επίτευγμα, για το οποίο σχεδόν όλοι συνεχάρησαν, συμπεριλαμβανομένου και του ανωτέρω πολύπειρου πολιτικού. 

    Οι μόνοι, δυστυχώς, που καθυστέρησαν, με αμηχανία, να πάρουν σαφή θέση, η Αξιωματική Αντιπολίτευση και σύμπασα η Αριστερά. Τελικά, ταμπουρωμένοι πίσω από επιμέρους επιχειρήματα, σύρονται σε ένα προβληματικό "όχι" που θα τους επισείεται για χρόνια. Η χώρα διαχρονικά εμφάνιζε αρραγές μέτωπο σε θέματα Άμυνας και σε μείζονα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Σε ένα τέτοιας σημασίας θέμα, με την Τουρκία σε έξαρση αμετροέπειας, δεν θα ήταν σκόπιμη μια εικόνα σύμπνοιας και ενότητας; Και μάλιστα σε θέματα που δεν είναι μείζονα για την Αντιπολίτευση, με πρόσφατη την ανάμνηση της διακυβέρνησής της. 

    Ποιος δεν θυμάται αντίστοιχα τις θριαμβολογίες Τσίπρα για το επίπεδο των σχέσεων πχ με τις ΗΠΑ, όταν έπαιρνε τα συγχαρητήρια από 2 διαδοχικούς Προέδρους για το ύψος των δαπανών για την Άμυνα; Τώρα θυμήθηκε το υπέρογκο αυτών; Ή ποιος δεν θυμάται την προσφορά "γης και ύδατος" στους Αμερικανούς από τον Πάνο Καμμένο, αρμόδιο Υπουργό, με την πρόταση για νέες βάσεις σε Λάρισα, Βόλο και Αλεξανδρούπολη. Με τους Γάλλους βρήκαν το πρόβλημα; Όσο για την ενδεικτική συμμετοχή σε αποστολές στο Σαχέλ της Αφρικής, πέραν της αμοιβαιότητας που πάντα προϋποτίθεται σε διεθνείς συμφωνίες, ήταν ο ίδιος ο κ. Τσίπρας, ως Πρωθυπουργός, που σε πλήθος περιστάσεων συνυπέγραψε δεσμευτικά κείμενα για την αναγκαιότητα παρεμβάσεων εκεί και την αποτροπή της ανθρωπιστικής κρίσης (αληθινής). 

    Δυστυχώς, για ακόμα μία φορά, στο βωμό απόλυτα μυωπικών πολιτικών σκοπιμοτήτων, συγκυριακών και βραχυπρόθεσμων, προτιμάται το δάσος από το δέντρο. Θα ήταν απείρως προτιμότερη μια υπεύθυνη στάση συνυπογραφής, έστω με αστερίσκους, όπως επιλέγουν άλλες δυνάμεις και πρόσωπα κύρους. Προτιμούν όμως, αντί να καρπωθούν και εκείνοι, μερικώς, τα εύσημα για μια προφανή νίκη, έστω συμβολική, και πρωτίστως να ενισχύσουν την εθνική υπόθεση, να μείνουν στο περιθώριο, αναξιόπιστοι, ασυνεπείς με τη δική τους πολιτική, ανεπίδεκτοι μαθήσεως και ωρίμανσης. Όσο όμως και αν η εικόνα κάπως επιβαρύνεται, το γεγονός είναι πως η Συμφωνία επετεύχθη και θα προχωρήσει στην πράξη. Και όλοι, μέσα κι έξω, θα θυμούνται ποιος και πού βρέθηκε την κρίσιμη ώρα των αποφάσεων. 

    * Ο κ. Νίκος Κασκαβέλης είναι Δικηγόρος (ΜΔΕ, MSc)
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ