Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 21-Αυγ-2021 09:23

    Ρέκβιεμ για τη χαμένη τιμή της μαστοριάς

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γιώργου Ι. Κωστούλα

    Ένα κείμενο για τους επίμονους εργάτες του καλού και του ωραίου. Εννέα σεβαστικές αναφορές σπουδαίων μαστόρων και διανοητών -Μια ωδή στην υψηλή Μαστορική που τόσο λείπει στις μέρες μας.

    1. Μια απάντηση του  μεγάλου μας πιανίστα Δημήτρη Σγούρου 

    Η ερώτηση: "Έχετε στερηθεί και τί, για να φτάσετε στο σημείο που είστε;"
    Η απάντησή του: "Εμένα το μόνο που με ενδιαφέρει είναι να μελετάω. Αν μπορούσα να βγάζω χρήματα μελετώντας και όχι παίζοντας θα ήμουν τρισευτυχισμένος. Τι να πω λοιπόν;  Ότι δεν έπαιζα στην γειτονιά ή ότι δεν καθόμουν στις καφετέριες;" 
    Από συνέντευξή του στο Βήμα

    2. Η δεξιοτεχνία του Τζιούλιο και του Τζιουλιάνο

    Η εκκλησία στον παλιό οικισμό Παχειαράχη της Αίγινας είναι αφιερωμένη στους Άγιους αδελφούς Ιούλιο και Ιουλιανό γεννημένους πιθανότατα στον οικισμό τον 4ο αιώνα μ.χ.

    Σύμφωνα με την παράδοση, τα δυο αδέλφια, σπουδαίοι μάστορες της πέτρας, ταξίδεψαν στη  Βόρεια Ιταλία για να διαδώσουν τον Χριστιανισμό. Εκεί ο Τζούλιο και ο Τζιουλιάνο έχτισαν ενενήνταοχτώ εκκλησίες.

    Το πιο εντυπωσιακό, από το καθόλα καθαγιασμένο έργο τους, ωστόσο, ήταν η θαυμαστή επιδεξιότητα, την οποία οι  δυο αδελφοί είχαν αναπτύξει και για την οποία έγιναν γνωστοί σε όλον τον κόσμο: να ανταλλάσσουν τα λιγοστά εργαλεία τους, πετώντας τα και πιάνοντάς τα, στον αέρα, από μεγάλη απόσταση, ανάλογα με τις εναλλασσόμενες κατασκευαστικές ανάγκες της στιγμής. 

    Μετά απ’ αυτό, είναι ν’ απορεί κάνεις πώς κάποιο από τα επαγγελματικά σωματεία του ευρύτερου μαστορικού σιναφιού δεν έχει ανακηρύξει τους δυο επιδεξιότατους αυτούς μάστορες, ως αγίους- προστάτες του επαγγέλματός τους!
    Εβη Τουλούπα, "Περασμένα και όχι ξεχασμένα", Ωκεανίδα

    3. Εξόφληση οφειλής

    Στο τέλος μιας μελέτης του για την αρχιτεκτονική της Χίου ο Δημήτρης Πικιώνης, θα καταλήξει: "Δεν θα ήθελα να τελειώσω τη μελέτη τούτη χωρίς να  μνημονεύσω εσάς τους λησμονημένους κι όμως αξέχαστους εργάτες  του "καλού" απάνω στη γη, όλους εσάς τους αρχιτέκτονες, οικοδόμους, πελεκάνους, μαρμαρογλύπτες, σοβατζήδες, γυψοπλάστες, ζωγράφους", ονοματίζοντας  τον καθένα ξεχωριστά.

    4. Η αναγνώριση

    Το διηγείται ο Διονύσης Ρώμας: "Οι Γιαννιώτες προεστοί θέλησαν κάποτε να χαρίσουν έναν εξαιρετικό ασημένιο δίσκο στον Αλή πασά. Γυρέψανε, λοιπόν, από έναν περίφημο μάστορα να δώσει με το σφυρί του τον τελειωτικό "αέρα" στο μοναδικό αυτό "σίνι". Ο Καλαρρύτης τεχνίτης δέχτηκε, αλλά ζήτησε ένα φλουρί για κάθε σφυριά του. Απελπισμένοι οι  Γιαννιώτες από τον ανήκουστο αυτόν όρο τού προτείνανε ένα μεγάλο ποσό για να εκτελέσει την εργασία δίχως, όμως, σφυρομετρήματα. Ο μάστορας όμως αρνήθηκε, και όταν οι  προεστοί υποχωρήσαν έδωσε τον "αέρα" του δίσκου με τρεις  μονάχα σφυριές. 

    Είπε τότε στους κατάπληκτους εργοδότες ότι δεν αποζητούσε το πολύ χρήμα, αλλά την αναγνώριση της τέχνης του. 
    Διονύσιος Ρώμας, "Τα ζακυνθινά", Εστία

    5. Mονοκοντυλιά

    Δεν μας θυμίζει η παραπάνω ιστορία το περίφημο "Ο" του Giotto; Τον τρόπο, δηλαδή, με τον οποίο ο περίφημος καλλιτέχνης διεκδίκησε και κέρδισε την ανάθεση μιας εργασίας από τον Πάπα Βονιφάτιο τον 8ο.

    Όταν ο παπικός απεσταλμένος ζήτησε και από εκείνον ένα δείγμα της δουλειάς του, ο Giotto, αφού βούτηξε ένα πινέλο σε έναν κουβά με κόκκινο χρώμα, χρησιμοποιώντας μόνο το μπράτσο του ακουμπισμένο στον αγκώνα του, εν είδει διαβήτη, έσυρε πάνω σε ένα φύλο χαρτί, μονοκοντυλιά, έναν τέλειο κύκλο. "Ορίστε, δείγμα της δουλειάς μου", είπε στον άνθρωπο του Πάπα. "Μόνο αυτό; Είναι αρκετό;", αναρωτήθηκε εκείνος. "Περισσότερο από αρκετό", πήρε την απάντησή του. 

    Όταν ο απεσταλμένος υπέβαλε στον Πάπα όλες τις προτάσεις, που είχε συγκεντρώσει, και φτάνοντας  σ’ αυτήν του Giotto, περιέγραψε τον τρόπο που ο καλλιτέχνης έσυρε τον τέλειο κύκλο, που είχαν μπροστά τους, ο Πάπας και όλοι οι σύμβουλοί του, θαυμάζοντας το επίτευγμα, έδωσαν τη δουλειά στον περίφημο καλλιτέχνη, που αιώνες τώρα θαυμάζουμε. 

    6. Η πείρα

    Στη δεκαετία του ’70, ρώτησαν  τον ζωγράφο Γιώργο Βακιρτζή, πόσο είχε χρεώσει μια διαφημιστική μακέτα, με τις οποίες καταπιανόταν - παράλληλα με τις περίφημες κινηματογραφικές αφίσες - για μια εικοσιπενταετία πριν καθιερωθεί ως ζωγράφος. Όταν απάντησε, κατονομάζοντας ένα σημαντικότατο για την εποχή ποσό, ο πελάτης του διαφημιστής, απορώντας, αντέτεινε:                                                         
    "Μα, πώς δικαιολογείται ένα τέτοιο ποσό για μια μακέτα; Πόσο χρόνο σου πήρε, τέλος πάντων, για να την φτιάξεις"; " Σαράντα χρόνια", απάντησε ο ζωγράφος, προσμετρώντας τη συνολική μακρόχρονη εμπειρία του στο επάγγελμα.                  

    7. Υψηλή αφετηρία

    Το έργο που ο σπουδαίος ζωγράφος Antoine Watteau, παρουσίασε, περί το 1720,  στη  συντεχνία των ζωγράφων του Παρισιού για να του απονεμηθεί ο επίσημος τίτλος του ζωγράφου, ήταν ο πασίγνωστος πίνακάς του, που βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου, "Η αναχώρηση για τα Κύθηρα". 
    Γιάννης Παππάς, "Κείμενα", Εκδόσεις ΜΙΕΤ

    8. Η απαντοχή

    Ο μεγάλος μας γλύπτης Γιάννης Παππάς και σε κεφάλαιο αφιερωμένο στα εκατόν πενήντα χρόνια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, αναφέρεται στη μακροχρόνια ζωγράφου ή του γλύπτη. "Το τσιράκι έμπαινε στο εργαστήρι του μάστορα, όπου ίσχυαν οι αυστηροί κανόνες του μαιτρ, γιατί τότε ο καλλιτέχνης ήταν πρώτα από όλα μάστορας και αφού, επί καιρό, έκανε τις βοηθητικές δουλείες γινόταν, αν μπορούσε, βοηθός δασκάλου, και αργότερα, κάνοντας το άριστο έργο, το αριστούργημά του, το chef-d’oeuvre, κρίνονταν από τους δόκιμους καλλιτέχνες της συντεχνίας."
    Γιάννης Παππάς, "Κείμενα", Εκδόσεις ΜΙΕΤ

    9. Η ταπεινοφροσύνη

    Το βεβαιώνει, με τον τρόπο του, και ο Γιάννης Τσαρούχης, όταν αναφερόμενος στη μαθητεία του δίπλα στον Φώτη Κόντογλου, γράφει: "Σιγά-σιγά άρχισα να επισκέπτομαι το σπίτι του και γρήγορα έγινα βοηθός του. Μαστορόπουλο, όπως έλεγαν όσοι αγαπούσαν τις παλιές λέξεις..." 

    * O κ. Κωστούλας είναι τέως γενικός διευθυντής εταιρειών του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού τομέα. 
    E-mail: gcostoulas@gmail.com


     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ