Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 25-Ιουν-2021 00:03

    Πανδημία, ύφεση και ανάκαμψη: τι μαθαίνουμε από τα στοιχεία κινητικότητας της Google;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Απόστολου Φασιανού 

    Το 2020 η οικονομία της Ευρωζώνης σημείωσε ύφεση της τάξης του 6,6%, η οποία ήταν η μεγαλύτερη της ιστορίας της. Η πτώση στο ρυθμό ανάπτυξης των ευρωπαϊκών χωρών ήταν πρωτοφανής. Το 2020, η ισπανική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 11%, η ιταλική κατά 8,9%, η ελληνική κατά 8,2% και η γαλλική κατά 8,2% επίσης. Η γερμανική οικονομία σημείωσε ελαφρώς πιο ήπια ύφεση της τάξης του 5%.

    Καθώς ο ρυθμός εμβολιασμού των πολιτών της ΕΕ αυξάνεται και τα περιοριστικά μέτρα χαλαρώνουν, υπάρχει αισιοδοξία πως οι οικονομίες μπαίνουν σε τροχιά ανάκαμψης. Το ερώτημα όμως που παραμένει είναι πόσο γρήγορα θα έρθει η ανάκαμψη και τι μέγεθος θα έχει.

    Καθώς τα επίσημα στοιχεία αργούν να δημοσιευτούν, και αφότου δημοσιευτούν υπόκεινται συχνά σε αναθεωρήσεις, είναι χρήσιμο να κοιτάζουμε και εναλλακτικές πηγές πληροφόρησης με άμεσα διαθέσιμα στοιχεία, προκειμένου να επιβεβαιώνουμε τις βραχυπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές. Εταιρίες όπως η Google και η Apple συλλέγουν ανώνυμα και συγκεντρωτικά στοιχεία τάσεων κινητικότητας χρηστών. Τα στοιχεία αυτά περιέχουν υπο-δείκτες όπως η επισκεψιμότητα σε χώρους λιανικού εμπορίου ή ταξιδιωτικούς κόμβους. Κατά την περίοδο της πανδημίας τα στοιχεία κινητικότητας της Googleτροφοδότησαν υποδείγματα προβλέψεων για τη μετάδοση του ίδιου του ιού, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και από την Παγκόσμια Τράπεζα, κεντρικές τράπεζες και διεθνείς οργανισμούς για οικονομικές προβλέψεις. 

    Στο πρώτο διάγραμμα, παρουσιάζεται η ποσοστιαία μεταβολή της κινητικότητας σε σχέση με την προ-covid εποχή. Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη επισκέψεις σε χώρους λιανικού εμπορίου και ψυχαγωγίας, μετακινήσεις σε κόμβους μεταφορών και μετακινήσεις σε χώρους εργασίας. Τα στοιχεία παρατίθενται για πέντε ευρωπαϊκές χώρες από το ξεκίνημα της πανδημίας, τον Φεβρουάριο του 2020, έως τις 18 Ιουνίου του 2021. Μπορούμε να κάνουμε δύο βασικές παρατηρήσεις. Πρώτον, με τη χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων και την έλευση των καλοκαιρινών μηνών, οι μετακινήσεις έχουν σταδιακά αυξηθεί. Παρότι, η ίδια τάση είχε παρατηρηθεί και πέρυσι το καλοκαίρι, παρατηρούμε πως η αύξηση φέτος είναι σημαντικά υψηλότερη από τον περασμένο Ιούνιο. Στην Ελλάδα, η κινητικότητα σημείωσε αύξηση της τάξεως του 22% φέτος σε σχέση με 7,3% πέρυσι, ενώ και οι υπόλοιπες χώρες έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τα περυσινά επίπεδα δραστηριότητας. Δεύτερον, παρατηρούμε ότι ο βαθμός κινητικότητας της Ελλάδας την περυσινή περίοδο ήταν σημαντικά υψηλότερος από τις υπόλοιπες χώρες. Το γεγονός αυτό εξηγείται σε ένα βαθμό από τα υψηλά επίπεδα εσωτερικού τουρισμού στη χώρα, που ενδεχομένως δικαιολογούν την υψηλότερη απόδοσή της από άλλες οικονομίες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, οι οποίες έχοντας επίσης μεγάλο τουριστικό κλάδο, παρουσίασαν εξαιρετικά χαμηλή κινητικότητα για την εποχή. 

    πιν


     
    Το δεύτερο διάγραμμα εστιάζει στην Ελλάδα, και αποτυπώνει την τάση των τριών βασικών δεικτών κινητικότητας κατά την ίδια περίοδο. Όπως θα περίμενε κανείς, ο δείκτης για τις μετακινήσεις και τη μεταφορά στον χώρο εργασίας παραμένει χαμηλότερος από την περίοδο πριν από την πανδημία, γεγονός που μπορεί να αποδοθεί στην παρατεταμένη τηλεργασία αλλά και στον περιορισμό των άσκοπων μετακινήσεων, παρά τη χαλάρωση των μέτρων. Απεναντίας, ο δείκτης που αφορά το λιανεμπόριο και τη ψυχαγωγία έχει αγγίξει τα προ-covid επίπεδα, γεγονός που παρατηρήθηκε και το περυσινό καλοκαίρι με τη χαλάρωση των μέτρων. Η ένδειξη αυτή είναι ενθαρρυντική για την πορεία της οικονομίας και αντανακλά την αντίδραση των καταναλωτών στον παρατεταμένο περιορισμό της κατανάλωσης όσο τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα ήταν σε ισχύ. 

    πιν


     
    Στο τρίτο διάγραμμα οι συνολικές τάσεις κινητικότητας διακρίνονται γεωγραφικά σε επτά περιφέρειες της χώρας μας. Είναι αξιοσημείωτο πως οι περιφέρειες όπου βρίσκονται τα δύο μεγάλα αστικά κέντρα, η Αττική και η Μακεδονία, έχουν παραμείνει σε επίπεδα χαμηλής κινητικότητας καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου από το ξεκίνημα της πανδημίας. Απεναντίας, περιφέρειες με υψηλό τουριστικό ενδιαφέρον όπως τα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη, παρουσιάζουν θετικές μεταβολές στην κινητικότητα κατά τους θερινούς μήνες, με τις μεταβολές να παραμένουν για μεγάλο διάστημα μετά τους θερινούς μήνες σε υψηλό επίπεδο. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να οφείλεται, έως ένα βαθμό, στην παρατεταμένη παραμονή του πληθυσμού στην επαρχία κατά τη διάρκεια ισχύος των περιοριστικών μέτρων, ωστόσο πρέπει να ερμηνευτεί με κάποια επιφύλαξη δεδομένου του σχετικά μικρού δείγματος σε αυτές τις περιοχές, το οποίο επηρεάζει την αξιοπιστία των εκτιμήσεων. Σε κάθε περίπτωση, η κινητικότητα στις περιφέρειες του Αιγαίου, της Κρήτης, αλλά και της Πελοποννήσου έχει αυξηθεί σημαντικά νωρίτερα από ό,τι πέρυσι την ίδια εποχή και έχει ξεπεράσει τα αντίστοιχα μεγέθη προ πανδημίας. 

    πιν


     
    Συμπερασματικά, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι τάσεις κινητικότητας της Google αποτέλεσαν σημαντικό εργαλείο για τις αναλύσεις μεταδοτικότητας του ιού και τις προβλέψεις για την πορεία της πανδημίας. Όσον αφορά τις οικονομικές εξελίξεις στη χώρα μας, τα στοιχεία αυτά μπορούν να παρέχουν κάποιες πρώιμες αλλά χρήσιμες πληροφορίες σε σχέση με την έξοδο από την ύφεση. Τα στοιχεία αποτυπώνουν μία έξαρση της κινητικότητας με τη χαλάρωση των μέτρων, η οποία είναι μάλιστα υψηλότερη από την περυσινή την ίδια περίοδο. Η ένδειξη αυτή μπορεί να δικαιολογήσει μια συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία της οικονομικής ανάκαμψης.

    * Ο  κ. Απόστολος Φασιανός είναι υπότροφος της Ερευνητικής Έδρας Α.Γ. Λεβέντη στο Παρατηρητήριο για την Ελληνική και Ευρωπαϊκή Οικονομία του ΕΛΙΑΜΕΠ και Λέκτορας Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Brunel του Λονδίνου.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ