Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 19-Ιουν-2021 00:30

    Οι γενικεύσεις κάνουν κακό στη λογική

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Σπύρου Ν. Λίτσα

    O μοναδικός χώρος που η γενίκευση έχει θέση, κι αυτό υπό αυστηρές μεθοδολογικές προϋποθέσεις, είναι αυτός της Επιστήμης. Πάνω σε αυτήν την εννοιολογική υπέρβαση, γιατί αυτό είναι η γενίκευση, δύναται να "πατήσει" η υπόθεση ώστε να ξεκινήσει η συναρπαστική πορεία της Ποπεριανής διαψευσιμότητας [Falsification Principle]. Σε κάθε άλλη περίπτωση, πόσο μάλλον στη δημόσια ζωή, οι γενικεύσεις είναι όχι μόνο συντριπτικά απλουστευτικές αλλά και εμφατικά επικίνδυνες. Μια γενίκευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ένα ταραγμένο μυαλό ως η αφορμή ή το "σημάδι" που αναμένει για να θέσει σε κίνηση την ικανοποίηση των αρρωστημένων ορμέμφυτων του κλπ. H επίθεση πριν από λίγες ημέρες στο Οντάριο του Καναδά εναντίον μιας οικογένειας Μουσουλμάνων δείχνει το μέγεθος του ζητήματος. 

    Στα καθ’ ημάς. Έξι Πακιστανοί προσπάθησαν να βιάσουν μια 26χρονη γυναίκα πριν από λίγες ημέρες στην παραλία της Αγίας Μαρίνας στο Κορωπί, βιντεοσκοπώντας μάλιστα τις αρρωστημένες πράξεις τους. Γεγονός αδιαμφισβήτητο! Είναι τα έξι άτομα διεστραμμένα με ροπή προς την εγκληματικότητα και οφείλουν να τιμωρηθούν παραδειγματικά; Πέρα από κάθε αμφιβολία! Πρέπει να σταλούν πίσω στο Πακιστάν, ώστε η Ελλάδα και ο Έλληνας φορολογούμενος να μην επιβαρυνθούν των εξόδων σωφρονισμού; Ασφαλώς!  

    Από το σημείο αυτό μέχρι τις δηλώσεις του βουλευτή και δημοσιογράφου Κων/νου Μπογδάνου, ατόμου με ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο μόρφωσης πρέπει να σημειώσω, ότι υπάρχει κουλτούρα βιασμού σε "ισλαμιστικές" [sic] χώρες υφίσταται ένα κενό λογικής που οδηγεί απευθείας στη "στέρφα γη" της γενίκευσης. Ασφαλώς και δεν υφίσταται κουλτούρα βιασμού σε ισλαμικές χώρες, όπως είναι επίσης γεγονός ότι σε κράτη του Ασιατικού κόσμου όπως η Ινδία και το Πακιστάν οι υποθέσεις βιασμών αυξάνουν για λόγους κοινωνικό-οργανωσιακούς, λόγω του ότι η μέριμνα περί της ψυχικής υγείας στις αχανείς επαρχίες των κρατών αυτών είναι υποτυπώδης. Η πανδημία του COVD-19 έδειξε τις σημαντικές παθογένειες της Ινδίας για παράδειγμα στο σύστημα παροχής ιατρικής στήριξης στους πληθυσμούς της. Μπορεί κάποιος εύκολα να καταλάβει σε ποιο σημείο βρισκόμαστε στα κράτη αυτά σε ζητήματα ψυχολογικής στήριξης και ψυχιατρικής παρακολούθησης των περιπτώσεων αυτών που χρήζουν θεραπείας.

    Ο όρος "κουλτούρα βιασμού" υποδηλώνει ένα κοινωνικό-οργανωτικό μοντέλο δομικής ενθάρρυνσης από τη βάση, με τάσεις πολιτισμικό-ιδεολογικής εμβάθυνσης, της βαρβαρικής αυτής πράξης παραβίασης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ιερότητας του ανθρώπινου σώματος, από την κορυφή. Μελετώντας χρόνια το Ισλάμ και τα κείμενα του για χάρη της επιστήμης μου μπορώ με μεγάλη βεβαιότητα να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι η δήλωση αυτή του κ. Μπογδάνου είναι μια γενίκευση, ολοσχερώς ασύνδετη με τους θεωρητικούς πυλώνες δόμησης του Ισλάμ. 

    Αλλά εξαιτίας του ότι ο επιστήμονας οφείλει εκτός του θεωρητικού πλαισίου να στηρίζει την άποψή του και σε εμπειρικά δεδομένα ας καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία, ως κομμάτι μιας ευρύτερης ποιοτικής ανάλυσης. Τους τελευταίους μήνες βρίσκομαι σε εκπαιδευτική και ερευνητική άδεια από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Έχω λοιπόν την ευκαιρία να διαπιστώσω ιδίοις όμμασι τον βαθύ σεβασμό που η πολιτεία και η κοινωνία τρέφουν προς τη Γυναίκα, μια διαδικασία που εκφράζεται και μέσω της συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική, στην οικονομία, στα Πανεπιστήμια, σε θέσεις σημαντικές. H υπουργός Πολιτισμού των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Noura Al Kaabi, η Υπουργός Διεθνών Συνεργασιών, Reem Al Hashimy, η Υπουργός Νέων Τεχνολογιών Sarah Al Amiri,  η επικεφαλής του think tank Emirates Policy Center, Ebtesam Al Ketbi και πολλές άλλες σημαντικές προσωπικότητες της δημόσιας ζωής των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων είναι έξοχα παραδείγματα της κομβικής θέσης που κατέχει η γυναίκα εδώ. Τα Εμιράτα πρωτοστατούν στο να δημιουργήσει ίσες ευκαιρίες για όλους στο εσωτερικό του Ισλάμ. Άλλωστε και εμείς στη Δύση βρισκόμαστε σε ανάλογη διαδικασία προσπάθειας, με τη γυναίκα να μην έχει ακόμη κατακτήσει την πλήρη επαγγελματική αλλά και κοινωνική ισονομία που ο 21ος αιώνας, αλλά και η λογική, προστάζει.

    Αλλά ας επιστρέψουμε στα της πατρίδας μας. Δεν είναι δυνατόν κάθε φορά που μια πράξη τόση ειδεχθής όπως η πρόσφατη προσπάθεια βιασμού από τους Πακιστανούς λαθρομετανάστες, ή η υπόθεση της Μυρτούς που δεν πρέπει ποτέ να ξεχασθεί, να δείχνουμε ότι ξυπνούμε από ύπνο βαθύ και να εκτοξεύουμε δηλώσεις που στο τέλος της ημέρας έχουν αρνητική αντήχηση. Είναι αυτονόητο ότι οφείλουμε ως πολιτεία να αυστηροποιήσουμε τις προϋποθέσεις που κάποιος εκτός Ε.Ε. μπορεί να ζήσει αλλά και να εργαστεί στη χώρα μας. Όπως επίσης η Πολιτεία οφείλει να θέσει ως κομβικό πρόταγμα της Υψηλής της Στρατηγικής τη de facto αποτροπή των μεγάλων ρευμάτων λαθρομεταναστών που κινούνται προς τη χώρα μας αλλά και τη de jure μετατροπή της θεσμικής βραδύτητας που η Πολιτεία αντιμετωπίζει την κάθε περίπτωση λαθρομετανάστευσης με πρώτιστο πρόταγμα τη γεωγραφική προέλευση. Δεν είναι δυνατόν ένας Πακιστανός πολίτης να κάνει αίτηση πολιτικού ασύλου και η περίπτωσή του να εξετάζεται για χρόνια από τα αρμόδια δικαστήρια της Ελληνικής Πολιτείας. Η εξατομίκευση των προνοιών Ασύλου για λόγους πολιτικής, θρησκευτικής ή κοινωνικής δίωξης οφείλει εξετάζεται ταχέως και ο αιτών να βρίσκεται μέχρι το τελικό πόρισμα σε status μη εισδοχής στη χώρα. Ας δούμε προσεκτικά τις ανάγκες της οικονομίας μας, ας κάνουμε ορθολογικές επιλογές ως προς το ποιος μπορεί να έρθει, να ζήσει και να εργαστεί στη χώρα μας, ας κάνουμε κοινωνούς της ελληνικής παιδείας τα παιδιά αυτών, ας κάνουμε μια εις βάθος συζήτηση του τεράστιου ζητήματος της υπογεννητικότητας που έχουμε ως χώρα και που θα τινάξει στον αέρα όχι μόνο την ύπαρξη του κράτους αλλά και των υποδομών του κοινωνικού κράτους για τη γενιά τη δική μου και του κ. Μπογδάνου και ας έχουμε πάντα κατά νου ότι η οποιαδήποτε παραβατική πράξη –η οποιαδήποτε παρέκκλιση από το Νόμο και την Τάξη– οφείλει να αντιμετωπίζεται άμεσα με επιστροφή του παραβάτη στη χώρα προέλευσής του και τη μη δυνατότητα ξανά ποτέ εισόδου στην πατρίδα μας.

    Ολοκληρώνοντας, όχι, ο Εβραίος δεν είναι φιλοχρήματος, ο Έλληνας δεν είναι απατεώνας, το Ισλάμ δεν έχει κουλτούρα βιασμού. Όχι οι γενικεύσεις και τα στερεότυπα δεν αποδίδουν ποτέ την αντικειμενική διάσταση των πραγμάτων. Ναι, ο κάθε ένας από εμάς είναι διαφορετικός με τάση είτε προς το φως είτε προς το σκοτάδι. Αυτό δεν καθορίζεται από το χρώμα του δέρματος ή τη θρησκεία, αλλά, κυρίως, από την Οικογένεια, την Παιδεία και το επίπεδο της ατομικής Ψυχικής Υγείας. Ας ξεπεράσουμε τις στερεοτυπικές αναλύσεις και τις γενικόλογες υπεραπλουστεύσεις. Μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα και ασφαλέστερα δίχως αυτές, κατανοώντας τις διαφορές μας και χτίζοντας στέρεα κανάλια επικοινωνίας προνοώντας ως Πολιτεία πρωτίστως για την ενίσχυση της Ασφάλειας των πολιτών δίχως την αλλοίωση των πολιτειακών και θεσμικών μας δομών. Είναι αυτό εφικτό; Ασφαλώς και είναι. Το διεθνές παράδειγμα καταδεικνύει του λόγου το αληθές. 

    * Ο κ. Σπύρος Λίτσας είναι Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ