Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 24-Μαϊ-2021 00:03

    Οι 5 στρατηγικές προτεραιότητες των Διοικητικών Συμβουλίων για το 2021

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Βασίλη Καμινάρη

    Μέσα σε μία χρονιά γενικευμένης και έντονης αναστάτωσης, τα Διοικητικά Συμβούλια (ΔΣ) καλούνται πλέον να εξισορροπήσουν, εκτός από τη διαχείριση της λειτουργικής έντασης που προκλήθηκε από την κρίση του COVΙD-19, πολλαπλές – ανταγωνιστικές μεταξύ τους – προτεραιότητες. Αυτές αφορούν κυρίως σε αναδυόμενες οικονομικές, κοινωνικές, ρυθμιστικές και τεχνολογικές τάσεις, αλλά και σε απαιτήσεις και ανάγκες των επενδυτών και άλλων ενδιαφερομένων μερών. 

    Σε αυτό το μεταβαλλόμενο και πολύπλοκο επιχειρηματικό περιβάλλον, η ευελιξία στη λειτουργία της επιχείρησης είναι πλέον ζωτικής σημασίας. Τα ΔΣ οφείλουν να αξιολογήσουν εκ νέου και να επανεκτιμήσουν γρήγορα τις προτεραιότητές τους για το 2021, ώστε να μπορούν να διαμορφώσουν και να προσαρμόσουν κατάλληλα τη στρατηγική της επιχείρησής τους. 

    Για να κατανοηθούν καλύτερα αυτές οι προκλήσεις και ο αντίκτυπός τους στις προτεραιότητες των Διοικητικών Συμβουλίων, η ΕΥ, μέσω του EMEIA Board Barometer 2021, πραγματοποίησε μία έρευνα μεταξύ ΔΣ στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Ινδία και την Αφρική (EMEIA), και συγκέντρωσε χρήσιμες πληροφορίες, εξετάζοντας τις προτεραιότητές τους για το 2021 και τη στάση τους ως προς τους στρατηγικούς κινδύνους και τις ευκαιρίες που πιθανόν αναδύονται. Τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα στην έκδοση, Board Agenda 2021, από το ΕΥ Center for Board Matters, και αφορούσαν στα εξής θέματα: 

    1. Παρακολούθηση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο (cybersecurity oversight) – ενίσχυση του ρόλου του Διοικητικού Συμβουλίου: Οι απειλές στον κυβερνοχώρο που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις, είναι μεγαλύτερες από ποτέ. Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδέσμων Μελών Διοικητικών Συμβουλίων (ecoDa) χαρακτήρισε την κυβερνοασφάλεια ως την "ταχύτερα αναπτυσσόμενη και ίσως την πιο επικίνδυνη απειλή" που αντιμετωπίζουν σήμερα οι επιχειρήσεις1. Επίσης, μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2020 από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κυβερνοασφάλεια (ENISA), προειδοποιούσε ότι οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο γίνονται πιο "εξελιγμένες, στοχευμένες, διαδεδομένες και μη εντοπίσιμες2". Παράλληλα, το 2020, η EY δημοσίευσε έρευνα που διαπίστωνε ότι 6 στις 10 επιχειρήσεις είχαν υποστεί σημαντικό ή πολύ σημαντικό συμβάν κυβερνοασφάλειας τους προηγούμενους 12 μήνες3

    Η λειτουργική διαταραχή που προκλήθηκε από την πανδημία του COVID-19 αύξησε σημαντικά, τόσο τα κίνητρα, όσο και τις ευκαιρίες για τους επιτιθέμενους στον κυβερνοχώρο. Δεν προκαλεί έκπληξη ότι οι επιτιθέμενοι στον κυβερνοχώρο βρήκαν ευκαιρία να εκμεταλλευθούν τη στροφή προς την εξ’ αποστάσεως εργασία, η οποία μπορεί να ασκήσει πιέσεις στην οργανωτική υποδομή των επιχειρήσεων και να αυξήσει τον κίνδυνο παραβίασης σημαντικών διαδικασιών και ελέγχων ασφάλειας σε συστήματα και εργαλεία4.

    2. Ανίχνευση απάτης και συνέχιση της δραστηριότητας της επιχείρησης (fraud detection and going concern) – ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις εταιρικές αναφορές: Στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον, η απάτη αποτελεί έναν αυξημένο κίνδυνο για τις επιχειρήσεις. Μια έρευνα από τη Διεθνή Ένωση Πιστοποιημένων Επαγγελματιών Ανίχνευσης Απάτης, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2020, διαπίστωνε ότι το 79% των ερωτηθέντων είχαν ήδη παρατηρήσει αύξηση στα επίπεδα απάτης κατά τη διάρκεια του 2020, ενώ το 90% ανέμεναν μια περαιτέρω αύξηση τους επόμενους 12 μήνες. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι η τηλεργασία μπορεί να έχει υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων σε ορισμένες επιχειρήσεις, ενώ η πίεση για γρήγορη ανταπόκριση σε συμβάντα ενδέχεται να έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερο βαθμό παράκαμψης διαδικασιών και χρήσης μη εγκεκριμένων λύσεων. 

    3. Επιχειρησιακή ανθεκτικότητα (enterprise resilience) – προσέγγιση της ανάκαμψης: Η ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων έχει δοκιμαστεί σοβαρά τους τελευταίους 12 μήνες. Πολλές επιχειρήσεις ήταν απροετοίμαστες για να αντιμετωπίσουν τις επιδράσεις της πανδημίας, ενώ τα σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας που είχαν σχεδιάσει ήταν είτε ξεπερασμένα, είτε αποδείχθηκαν ανεπαρκή, υπό το φως των περιστάσεων. Η ανθεκτικότητα έχει, επίσης, αμφισβητηθεί από τις συνεχιζόμενες πιέσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού, τις απειλές στην οικονομική σταθερότητα, την πίεση στα επιχειρηματικά μοντέλα, τις απειλές κυβερνοασφάλειας για κρίσιμες υποδομές και, τέλος, από θέματα που σχετίζονται με την ευημερία του εργατικού δυναμικού. 

    Σε έναν πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η ανθεκτικότητα θα αποτελεί, επίσης, σημαντικό ζήτημα, ειδικά κατά τον σχεδιασμό του μέλλοντος πέρα ​​από την πανδημία. Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι πιθανό να συνεχιστούν για κάποιο χρονικό διάστημα μετά την υποχώρηση της υγειονομικής κρίσης, καθιστώντας την περίοδο ανάκαμψης μια δυνητικά επισφαλή περίοδο για τις επιχειρήσεις. 

    Πρόσθετες μακροπρόθεσμες προκλήσεις στην ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων μπορούν να είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς και των προσδοκιών των καταναλωτών, η επιταχυνόμενη ψηφιοποίηση της παγκόσμιας και των τοπικών οικονομιών και η αυξανόμενη απειλή της κλιματικής αλλαγής. 

    4. Βιωσιμότητα και μη χρηματοοικονομικές αναφορές (sustainability and non-financial reporting) – Απαντώντας στην πίεση για αλλαγή: Οι θεμελιώδεις περιβαλλοντικές και κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα, καθιστούν τη βιωσιμότητα ένα κρίσιμο ζήτημα για τις επιχειρήσεις. Το επιχειρηματικό περιβάλλον (περιλαμβανομένων των πελατών, των εργαζομένων, των επενδυτών και των ρυθμιστικών αρχών), απαιτεί από όλες τις επιχειρήσεις να διαδραματίσουν τον ρόλο τους στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. 

    Ως αποτέλεσμα, αναμένεται από τις επιχειρήσεις να εξετάσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και την κοινωνία, ως μέρος της επιχειρηματικής τους στρατηγικής. Ταυτόχρονα, οι πολιτικές εξελίξεις δημιουργούν νέους κινδύνους και ευκαιρίες, όπως για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία5, που σε συνδυασμό με ένα πακέτο τόνωσης €1,8 τρισ., στοχεύει να "θέσει τα θεμέλια για μια σύγχρονη και πιο βιώσιμη Ευρώπη6" μετά τον COVID-19. 

    5. Αλλαγή κουλτούρας και οργανωτικός μετασχηματισμός (accelerating organizational transformation) – επιτάχυνση του οργανωτικού μετασχηματισμού: Ο κόσμος περνά από μια περίοδο πολύ σημαντικών πολιτιστικών και κοινωνικών αλλαγών, οι οποίες επιταχύνθηκαν από την εξέλιξη της πανδημίας. Εάν οι επιχειρήσεις θέλουν να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται από την αλλαγή και να μετριάσουν τους σχετικούς κινδύνους, είναι σημαντικό η κουλτούρα τους να εξελιχθεί. Από τις αρχές του 2020, υπήρξε εκτεταμένη αλλαγή στις εργασιακές πρακτικές και συνήθειες. Σε όλο τον κόσμο, εκατομμύρια άνθρωποι έχουν στραφεί στην τηλεργασία, με μεγαλύτερη χρήση ψηφιακών εργαλείων επικοινωνίας και πλατφορμών συνεργασίας. Αυτό έχει αλλάξει τις αντιλήψεις γύρω από την εργασία, θεωρώντας την όλο και περισσότερο ως "κάτι που συμβαίνει", παρά ως "ένα μέρος στο οποίο πηγαίνει κάποιος". 

    Κοιτώντας στο μέλλον, οι εργαζόμενοι θα απαιτήσουν περισσότερη ευελιξία σχετικά με το πού, πότε και πώς κάνουν τη δουλειά τους, ενώ οι επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν πολιτικές και εργαλεία για να ανταποκριθούν σε αυτές τις απαιτήσεις. Οι συμπεριφορές και οι προσδοκίες των καταναλωτών έχουν, επίσης, εξελιχθεί. Η EY, μέσω της παγκόσμιας έρευνάς της, Future Consumer Index, διαπίστωσε ότι η κρίση του COVID-19 άλλαξε τη ζωή των καταναλωτών διεθνώς, με το 53% να λένε ότι οι αξίες τους έχουν αλλάξει και ότι βλέπουν τη ζωή διαφορετικά, ως αποτέλεσμα της πανδημίας, με συνεπακόλουθες επιδράσεις στα αγαθά και τις υπηρεσίες που επιλέγουν, και από ποιον επιλέγουν να αγοράσουν. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αναπροσαρμόσουν τις δικές τους κουλτούρες και συμπεριφορές, εάν θέλουν να επωφεληθούν από αυτές τις μεταβολές στην αγορά.
    Αυτά τα θέματα δεν είναι οι μόνες προτεραιότητες για τα Διοικητικά Συμβούλια σήμερα. Ανάλογα με τον κλάδο δραστηριοποίησης της κάθε επιχείρησης, τα ΔΣ θα έχουν και άλλους τομείς να εστιάσουν τις ενέργειές τους, ωστόσο, τα θέματα που περιγράφονται παραπάνω αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής. 

     

    1 Cyber-Risk Oversight 2020: Key Principles and Practical Guidance for Corporate Boards in Europe, ecoDa, ISA και AIG, 2020 (μέσω του ιστότοπου www.ecoda.org)
    2 ENISA Threat Landscape 2020: Cyber Attacks Becoming More Sophisticated, Targeted, Widespread and Undetected, ENISA, 10 Οκτωβρίου 2020 (μέσω του ιστότοπου www.enisa.europe.eu/news) 
    3 How does security evolve from bolted on to built-in? Bridging the relationship gap to build a business aligned security program, EY Global Information Security Survey, EYGM Limited, 2020 (μέσω του ιστότοπου www.ey.com)
    4 COVID-19: How CIOs can keep the lights on the pandemic and beyond, EY, 2020 (μέσω του ιστότοπου www.ey.com)
    5 A European Green Deal, European Commission, 2020 (μέσω του ιστότοπου https://ec.europa.eu)
    6 Recovery plan for Europe, European Commission, 2020 (μέσω του ιστότοπου https://ec.europa.eu)

     

    * Ο κ. Βασίλης Καμινάρης είναι Εταίρος της ΕΥ Ελλάδος και επικεφαλής των Υπηρεσιών Διασφάλισης και Εξωτερικού Ελέγχου της ΕΥ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ