Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 30-Μαρ-2021 00:03

    Μια σύντομη συγκριτική αξιολόγηση της οικονομικής και υγειονομικής πολιτικής

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Νίκου Ζόνζηλου 

    Στην πρόσφατη ολομέλεια της Βουλής της 12ης Μαρτίου και συγκεκριμένα στην "Ώρα του Πρωθυπουργού" η αντιπαράθεση μεταξύ των δυο μονομάχων πήρε φωτιά ακόμη και για τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν την ύφεση της ελληνικής οικονομίας, τον αριθμό των θυμάτων αλλά και τον βαθμό αυστηρότητας των επιβληθέντων μέτρων.

    Προκειμένου να έχουμε μια εικόνα πιο καθαρή και να δοθεί η δυνατότητα μιας συνολικής και κατά το δυνατόν αντικειμενικής αξιολόγησης των επιδόσεων της πολιτικής που ασκήθηκε το τελευταίο διάστημα, ας δούμε λίγο πιο λεπτομερώς τι λένε τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία στο οικονομικό-υγειονομικό πεδίο. Η ανάλυση είναι περιγραφική, γίνεται κυρίως συγκριτικά και με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και αφορά τις τρεις αναφερθείσες διαστάσεις, την οικονομική δραστηριότητα, την υγειονομική επίδοση και την αυστηρότητα των επιβληθέντων μέτρων. 

    Α. Οικονομική δραστηριότητα: Σύμφωνα με τη Eustotat η Ελλάδα με ύφεση 8,2% μετρούμενη με τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ κατέχει την 24 θέση στην κατάταξη των 27 χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρώτη η Ιρλανδία με άνοδο 3,4% και τελευταία η Ισπανία που ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ υποχώρησε στο -11,0%. Σε αυτό το ζήτημα ο Πρωθυπουργός ήταν λίγο ασαφής. 

    Β. Επιδόσεις στον υγειονομικό τομέα: Η Ελλάδα με 464 θύματα του ιού σωρευτικά από την 1 Μαρτίου 2020 έως τη 31 Δεκεμβρίου 2020 κατέχει την 9η θέση σε ανοδική διάταξη των χωρών με πρώτη τη Φιλανδία που κατέγραψε σωρευτικά 101 θύματα στην ίδια περίοδο και τελευταίο το Βέλγιο με 1.684 θύματα. Στις 10 Μαρτίου η Ελλάδα βελτίωσε τη θέση της και κατέλαβε την 5η θέση με 660 θύματα με πρώτη πάλι τη Φιλανδία με 140 θύματα και τελευταία την Τσεχία με 2.090 θύματα. Ο αριθμός των θυμάτων είναι ανά εκατομμύριο κατοίκους και πηγή των στοιχείων η στατιστική βάση Our World in Data (OWD).

    Συνεχίζουμε με τους εμβολιασμούς. Τα στοιχεία καλύπτουν την περίοδο ως την 13η Μαρτίου και προέρχονται από τη βάση OWD. Στη διαθεσιμότητα των εμβολίων η Ελλάδα κατατάσσεται στην έκτη θέση στην Ε.Ε. με 12,31 εμβόλια ανά 100 κατοίκους του συνολικού πληθυσμού. Έχει εμβολιάσει τουλάχιστον μια φορά το 8,4% του συνολικού πληθυσμού που τη φέρνει στην 7η θέση των χωρών της Ε.Ε. και πλήρως το 3,9% του πληθυσμού που επίσης την κατατάσσει στην 7η θέση. Συνολικά περίπου το 12,5% του συνολικού πληθυσμού έχει εμβολιαστεί μερικώς ή πλήρως.  

    Γ. Αυστηρότητα των περιοριστικών μέτρων: Σύμφωνα με τον δείκτη αυστηρότητας επιβληθέντων μέτρων κατά της πανδημίας που καταρτίζει το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και περιέχεται στη βάση ΟWD, στην περίοδο τέλος Φεβρουαρίου 2020 έως 31 Δεκεμβρίου 2020 η τιμή του δείκτη στην Ελλάδα κατέγραψε μέση τιμή 63,62. Με την τιμή αυτή η Ελλάδα κατατάσσεται στην 8η θέση της Ε.Ε. από την άποψη της αυστηρότητας επιβληθέντων μέτρων. Πρώτη στην κατάταξη είναι η Ιταλία με μέση τιμή του δείκτη 66,67 ενώ, τα χαλαρότερα μέτρα επιβλήθηκαν στην Εσθονία όπως υποδηλώνει η τιμή του δείκτη 40,6. Επιπλέον, αν προεκταθεί η περίοδος υπολογισμού της μέσης τιμής του δείκτη έως την 10η Μαρτίου τότε για την Ελλάδα ο δείκτης παίρνει την τιμή 66,4 που της δίνει την 6η θέση από άποψη αυστηρότητας. Ορθή επιλογή, γιατί με την ενίσχυση των μέτρων προστασίας η Ελλάδα βελτίωσε την κατάταξή της κατά δυο θέσεις στη διάταξη των χωρών με κριτήριο τον αριθμό των θυμάτων.

    Στο διάγραμμα 1 παραθέτω τον σωρευτικό αριθμό των θυμάτων των χωρών με τον αντίστοιχο ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ.

    Διάγραμμα 1 

    πιν

     

    Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς είναι ότι υπάρχουν γενικά τρεις κατηγορίες-ομάδες χωρών. Στην πρώτη ανήκουν οι χώρες που πέτυχαν να διασώσουν τις οικονομίες τους με μικρό σχετικά αριθμό θυμάτων (στο αριστερό τμήμα του διαγράμματος). Στη δεύτερη ομάδα οι χώρες είχαν ικανοποιητική οικονομική επίδοση με αρκετά όμως θύματα (είναι κυρίως οι χώρες που βρίσκονται στο μέσο του διαγράμματος). Και, υπάρχει και μια τρίτη ομάδα χωρών που απογοήτευσαν και στους δυο στόχους (καταλαμβάνουν το δεξιό τμήμα του διαγράμματος). Πιστεύω ότι η επιτυχία των χωρών της πρώτης ομάδας και ειδικότερα της Ιρλανδίας, της Φιλανδίας και της Δανίας οφείλεται κατά κύριο λόγο στη διάρθρωση των οικονομιών τους που χαρακτηρίζεται από ένα ισχυρό και εξωστρεφή βιομηχανικό τομέα προσανατολισμένο σε φαρμακευτικά προϊόντα, ιατρικά μηχανήματα καθώς και υπηρεσίες πληροφορικής. Οι τομείς αυτοί ευνοήθηκαν ιδιαίτερα από την υγειονομική κρίση. Το ίδιο ισχύει και για τη Γερμανία που διαθέτη ισχυρή βιομηχανική βάση και επιπλέον ο διαθέσιμος ευρύς δημοσιονομικός χώρος επέτρεψε μια πρωτοφανή κρατική στήριξη της οικονομίας. Ειδικότερα για την Ιρλανδία, που είναι η μόνη χώρα, από αυτές που εξετάζονται, με θετικό ρυθμό ανόδου το 2020, θα πρέπει να σημειωθεί ότι λόγω της παρουσίας των πολυεθνικών υπάρχει μεγάλη απόκλιση μεταξύ του Ακαθάριστου Εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ραπορτάρεται επισήμως στις στατιστικές και του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Το τελευταίο παρέμεινε στάσιμο το 2020, ωστόσο είναι το κατάλληλο μέγεθος για τη μέτρηση της δραστηριότητας γι’ αυτή τη χώρα. Δημιουργούνται βέβαια εντυπώσεις επιτυχίας, ωστόσο γεγονός είναι ότι όλες οι χώρες της Ε.Ε ήταν σε ύφεση το 2020. 

    Για την Ελλάδα λαμβάνοντας υπόψη τη διάρθρωση και τον προσανατολισμό της οικονομίας προς τις υπηρεσίες, τα μακροοικονομικά και δημογραφικά της χαρακτηριστικά, αλλά και τις περιορισμένες δημοσιονομικές δυνατότητες για πολύ ισχυρή κρατική στήριξη, νομίζω ότι συνολικά πήγε πολύ ικανοποιητικά. Η Ελλάδα εφαρμόζοντας αυστηρούς περιορισμούς αλλά όχι τους αυστηρότερους στην Ευρώπη, είχε ένα περιορισμένο αριθμό θυμάτων (πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο), εμβολιαστική αποτελεσματικότητα και οργάνωση από τις καλύτερες διεθνώς, και στον οικονομικό τομέα επιδόσεις στα όρια των διαρθρωτικών και δημοσιονομικών δυνατοτήτων της. Κρινόμενη σφαιρικά και στις τρεις διαστάσεις που ετέθησαν, η Ελλάδα πήγε καλύτερα από χώρες που έχουν ισχυρότερα θεμελιώδη μάκρο-μεγέθη και σε πολλές περιπτώσεις καλύτερα συστήματα υγείας, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Πορτογαλία. Αυτό είναι κάτι σημαντικό, και σίγουρα δεν λέγεται "παταγώδης αποτυχία της οικονομικής και υγειονομικής πολιτικής". Η δήλωση για παταγώδη αποτυχία που έγινε στη Βουλή δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια ακόμη αμετροεπής υπερβολή του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης που δεν υποστηρίζεται από τα αντίστοιχα στατιστικά δεδομένα. Αλλά και η δήλωση ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην Ε.Ε. που επέβαλε πεντάμηνο αυστηρό περιορισμό χωρίς αποτέλεσμα είναι μια ακόμη υπερβολή χωρίς την απαραίτητη υποστήριξη των αριθμών. 

    Στην ομιλία του στη Βουλή ο κύριος Τσίπρας δήλωσε: "Ο διάλογος δεν γίνεται με λόγια". Πιστεύω ότι όλοι οι κοινοί θνητοί πιστεύουν το αντίθετο, προσθέτω δε, ότι αν το θέμα αφορά και την οικονομία τότε ο διάλογος γίνεται με λόγια αλλά και με πολλούς αριθμούς και ας κουράζουν λίγο. 

    * Ο κ. Νίκος Ζόνζηλος είναι πρώην στέλεχος της Διεύθυνσης Οικ. Μελετών της Τράπεζας της Ελλάδος και πρώην επιστημονικός συνεργάτης του ΙΟΒΕ. 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ