Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 24-Δεκ-2020 00:10

    Ο νέος πτωχευτικός νόμος: Αναγκαιότητα, ρυθμιστικό πεδίο, σημασία και αξία

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Σταύρου Κουμεντάκη*

    Βιώσαμε μια μακρά οικονομική κρίση. Διερχόμαστε μια νέα˙ελπίζουμε όχι βαθύτερη. Αντιληφθήκαμε (και οι εξ ημών μη οικονομολόγοι) πως το  υψηλό δημόσιο χρέος δημιουργεί σοβαρά προβλήματα όχι μόνον στην οικονομία αλλά και την καθημερινότητα του καθενός από εμάς. Αντιληφθήκαμε επίσης πως (εξίσου  και) το ιδιωτικό χρέος αποτελεί εστία δικαιολογημένης ανησυχίας. Και για την Πολιτεία, η οποία υποχρεούται αποτελεσματικά να το διαχειριστεί και επιτυχώς αντιμετωπίσει. Ο νέος πτωχευτικός νόμος (όπως και κάθε προγενέστερο αυτού συναφές νομοθέτημα) κινείται προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση. Διατρέξαμε ήδη τις βασικές πρόνοιες και καινοτομίες του. Για ποιο λόγο το συγκεκριμένο νομοθέτημα είναι τόσο σημαντικό; Γιατί αφορά, εν τέλει, όλους μας ανεξαιρέτως; Έρχεται στον κατάλληλο χρόνο;

    Ας επιχειρήσουμε κάποιες πρώτες απαντήσεις στα σημαντικά αυτά ερωτήματα.

    Το συνολικό Ιδιωτικό Χρέος στην Ελλάδα και η αναγκαιότητα να τιθασευτεί

    Τα αίτια του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα είναι πολυποίκιλα. Ανεξάρτητα πάντως από αυτά, ένα είναι βέβαιο: το πρόβλημα του Ιδιωτικού Χρέους είχε λάβει, ήδη-από μακρού χρόνου, εκρηκτικές κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις. 

    Με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Τράπεζα της Ελλάδος και, πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με παρέμβαση του Υποδιοικητή της ΤτΕ κ. Μητράκου της 20.10.20, το σύνολο του ιδιωτικού χρέους της χώρας (ιδιώτες και επιχειρήσεις) ανέρχεται σε €315 δισ. ή στο 184% του ΑΕΠ της χώρας. 

    Η τιθάσευση αυτού του, δραματικά υψηλού, ιδιωτικού χρέους υπήρξε (και παραμένει) εθνική ανάγκη: πίσω από τα νούμερα αυτά βρίσκονται άνθρωποι-όλοι εμείς. Αυτονοήτως και η χώρα. 

    Οι προσπάθειες και καλές προθέσεις δεν έλειψαν σε πολιτικό επίπεδο. Αποδείχθηκαν όμως, εκ του αποτελέσματος, ατελέσφορες. 

    Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο

    Το μέχρι την 31.12.20 θεσμικό πλαίσιο αποτελεί προϊόν πολλαπλών νομοθετικών παρεμβάσεων. 

    Ο υφιστάμενος από το 2007 ελληνικός πτωχευτικός κώδικας έχει υποστεί αλλεπάλληλες τροποποιήσεις τα τελευταία χρόνια: δέκα τροποποιήσεις τα τελευταία δέκα τρία χρόνια.  Κατά την τελευταία πενταετία: έξι (6), που έλαβαν χώρα στο πλαίσιο προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής ή σταθερότητας.

    Το δεδομένο αυτό είναι δηλωτικό της σημασίας που αποδίδεται στο πτωχευτικό δίκαιο σε περιόδους οικονομικής κρίσης. 

    Όφειλε πάντως και κατά το ελλείπον [:πρόνοιες Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1023] να προσαρμοστεί το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο. 

    Η Οδηγία (ΕΕ) 2019/1023

    Η Οδηγία (ΕΕ) 2019/1023 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20.6.2019 υπήρξε η αφορμή για το νέο "πτωχευτικό" νόμο. Κινείται σε τρεις βασικούς άξονες:

    (α) Οι βιώσιμες επιχειρήσεις θα πρέπει να βοηθούνται στη συνέχιση της λειτουργίας τους. 

    (β) Οι μη βιώσιμες επιχειρήσεις θα πρέπει να ολοκληρώνουν, το ταχύτερο, την εκκαθάρισή τους για την αποφυγή συσσώρευσης ζημιών. 

    (γ) Οι έντιμοι επιχειρηματίες/οφειλέτες οι οποίοι απέτυχαν σε κάποια επιχειρηματική τους δράση, θα πρέπει  να δικαιούνται μια "δεύτερη ευκαιρία". 

    Πρόληψη λοιπόν της αφερεγγυότητας με εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης και πρώιμης αποτελεσματικής αναδιάρθρωσης από τη μια, ταχεία εκκαθάριση και γρήγορη επάνοδο στην επιχειρηματική ζωή και πραγματική οικονομία από την άλλη. 

    Η αναγκαιότητα(;) της ψήφισης του νέου νομοθετήματος

    Είναι δεδομένο πως η νομοθετική πολυδιάσπαση και πολυνομία δεν είναι ωφέλιμες. Επίσης δεδομένο είναι πως δεν αποδεικνύεται καθόλου χρήσιμη (ή δόκιμη) η αντιμετώπιση συναφών θεμάτων από περισσότερα νομοθετήματα.

    Επίσης δεδομένο είναι πως η συγκέντρωση των επιμέρους νομικών θεμάτων και λογικών ενοτήτων στο νέο πτωχευτικό νόμο θα αποδειχθεί, το δίχως άλλο, ωφέλιμη. 

    Πλην όμως ευκταίο θα ήταν (για ένα τόσο σημαντικό νομοθέτημα): (α) να διέλθει από τη βάσανο μιας εγνωσμένου κύρους νομοπαρασκευαστικής επιτροπής (χωρίς όμως καθόλου να υποτιμάται η επιστημοσύνη των συντακτών του), (β) να διέλθει το (τελικό του) κείμενο από τη διαδικασία της διαβούλευσης, (γ) να αποφευχθεί ο "ποταμός" των εξουσιοδοτικών διατάξεων που ελλιπή επεξεργασία αποδεικνύει. 

    Η διαδικασία της Καλής Νομοθέτησης, δυστυχώς, δεν ακολουθήθηκε.

    Ποιους και τι αφορά ο νέος Πτωχευτικός Νόμος;

    Ο συγκεκριμένος νόμος επιγράφεται: "Ρύθμιση Οφειλών και Παροχή Δεύτερης Ευκαιρίας". 

    Αφορά όλους εκείνους (νομικά και φυσικά πρόσωπα-έχοντα ή μη την εμπορική ιδιότητα, νοικοκυριά κι επιχειρήσεις-ανεξαρτήτως μεγέθους) που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες-ακόμα και ρευστότητας. Είτε πρόσκαιρης είτε μονιμότερης φύσης

    Δεν αφορά όμως αυτούς μόνον!

    Αφορά και κάθε υγιή επιχείρηση και επιχειρηματία που δεν αντιμετωπίζουν λπροβλήματα οικονομικής φύσεως. Και τούτο γιατί κάποιος/κάποιοι (ίσως αρκετοί-ίσως πολλοί) από εκείνους με τους οποίους συναλλάσσονται θα ενταχθούν στο ρυθμιστικό πεδίο του συγκεκριμένου νόμου.

    Αφορά επίσης τους επενδυτές που θα θελήσουν να επενδύσουν στη χώρα.

    Αφορά τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τα οικονομικά τους.

    Αφορά, εντέλει, τη χώρα και τον καθένα από εμάς.

    Οι συνθήκες της σύνταξης και η "βιάση" στην έναρξη της εφαρμογής του νέου πτωχευτικού νόμου

    Ο νέος πτωχευτικός νόμος δεν είναι "ένας ακόμα νόμος". 

    Είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό νομοθέτημα με πολυεπίπεδες συνέπειες στο σύνολο της οικονομικής ζωής του τόπου. Βεβαίως και στην εθνική οικονομία.

    Απορίες δημιουργεί, κατά τούτο, ο χρόνος της έναρξης της ισχύος ενός τόσο σημαντικού νομοθετήματος. Ας θυμηθούμε το νόμο για τις ανώνυμες εταιρείες (:ν. 4548/18). Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 13.6.18 και η έναρξη της ισχύος του ορίστηκε την πρώτη του επομένου έτους (:1.1.2019).

    Προς τι άραγε η σχετική βιάση για το νέο πτωχευτικό νόμο; 

    Έχει ήδη καταστεί γνωστό πως δεν θα έχουν εκδοθεί, μέχρι την 31.12.20, οι πενήντα τρεις (53!!!) Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις που απαιτούνται για τη θέση του σε εφαρμογή από 1.1.21-και πώς θα ήταν εφικτό άλλωστε...

    Ο νέος πτωχευτικός νόμος αποτελεί ένα κρίσιμο νομοθέτημα για την εθνική οικονομία.

    Για την υποβοήθηση της (απολύτως αναγκαίας) ανόρθωσης αλλά και ανάκαμψής της.

    Για την υποβοήθηση της (ευκταίας) αναπτυξιακής πορείας της χώρας.

    Οι συνθήκες υπό τις οποίες συνετάγη δημιουργούν προβληματισμούς. 

    Αντίστοιχα και οι ασφυκτικές προθεσμίες (που εν τέλει δεν θα τηρηθούν) μέχρι την έναρξη της εφαρμογής του.

    Ας ελπίσουμε πως οι συγκεκριμένες επιλογές δεν θα αποβούν σε βάρος των (υψηλών) στόχων των συντακτών του αλλά και των αναγκών της εθνικής μας οικονομίας.

    *Ο κ. Σταύρος Κουμεντάκης είναι Managing Partner της Koumentakis and Associates Law Firm

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ