Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 16-Οκτ-2020 00:03

    Είμαστε όλοι κρατιστές;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Θεοδόση Μπουντουράκη

    Ο κρατισμός στην Ελλάδα υπήρξε ανέκαθεν κάτι σαν την βαρύτητα. Έλκει τα πάντα και αποτελεί την φυσική τάση των πραγμάτων. Όπως ένα σώμα αν αφεθεί ελεύθερο από κάποιο ύψος, τείνει να πέσει προς τα κάτω, σαν το περίφημο μήλο το Νεύτωνος, έτσι και κάθε δημόσια-και όχι μόνο- διαδικασία ή λειτουργία τείνει να κρατικοποιηθεί.

    Πέραν αυτών που a priori εκπορεύονται αποκλειστικά από το κράτος, όπως η εθνική άμυνα ή η δημόσια ασφάλεια, και ορισμένων άλλων που οφείλουν να συνυπάρχουν με τον ιδιωτικό τομέα, όπως η δημόσια υγεία ή η παιδεία, στην Ελλάδα το κράτος έχει απλώσει τα πλοκάμια του και σε πάμπολλους τομείς της δημόσιας ζωής και της οικονομίας, με τους οποίους εκ των πραμάτων δεν είχε και δεν έπρεπε να έχει καμία σχέση.

    Από ξενοδοχεία μέχρι ναυπηγεία και από τράπεζες μέχρι καζίνο, ακόμη και ημιθανείς προβληματικές επιχειρήσεις, συνυπήρχαν κάτω από την πάντα πρόθυμη, πλην αδηφάγο κρατική ομπρέλα. Η υπερτροφική Δημόσια Διοίκηση, η οποία εκτρέφει και εκτρέφεται από την δημοσιοϋπαλληλική γραφειοκρατία, οι αναρίθμητες ΔΕΚΟ και οι κρατικοποιήσεις επιχειρήσεων, καλλιέργησαν ένα κράτος με χαρακτηριστικά πατερούλη και νοοτροπία τσιφλικά, κυρίως κατά το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνα. Ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας συρρικνώθηκε, δυσφημίσθηκε και κατεπνίγη από τον κρατικό τομέα και ο μόνος κλάδος που την γλύτωσε ήταν η ναυτιλία διότι αυτή λειτουργεί εκτός Ελλάδος.

    Η συμβολή του κρατικού τομέα στο ΑΕΠ της χώρας είναι ίσως μία από τις μεγαλύτερες στον Δυτικό Κόσμο, με άμεσο επακόλουθο και την βαρύτατη φορολόγηση της οικονομίας. Η υπερφορολόγηση της οικονομίας είναι και αυτή από τις υψηλότερες στη Δύση ιδίως αν την δούμε σε σχέση ανταποδοτικότητος των φόρων έναντι των κρατικών παροχών.

    Τα πράγματα άρχισαν κάπως να αλλάζουν από την ώρα που την διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Είναι σαφές ότι ο σημερινός πρωθυπουργός είναι ένας πολιτικός με συγκροτημένη φιλελεύθερη αστική δημοκρατική ιδεολογία, ο οποίος ασπάζεται δύο βασικές αρχές του σύγχρονου φιλελευθερισμού:

    Μικρότερο κράτος, λιγότεροι φόροι. Και φυσικά ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας ο οποίος μέχρι σήμερα χειμάζεται προς όφελος του Δημοσίου Τομέα και του κρατισμού. Πράγματι η νέα Κυβέρνηση ξεκίνησε από την επομένη των εκλογών να εφαρμόζει ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα σε πολλούς τομείς του Δημοσίου Βίου, με πρώτιστο αυτόν της Οικονομίας. Έγιναν έτσι τα πρώτα βήματα για την αποκατάσταση των ανισορροπιών μεταξύ Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα καθώς και του περιορισμού του υπερτροφικού κράτους. Ένα βασικό μέσον προς επίτευξη του συγκεκριμένου σκοπού υπήρξε και η εισαγωγή της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών του Δημοσίου, η οποία θα τις εξορθολογήσει και θα τις περιορίσει καθώς και θα αποκαταστήσει την διαφάνεια στις συναλλαγές του πολίτη με το Κράτος.

    Πολύ σύντομα όμως και κατά ατυχή συγκυρία, ανέκυψαν τα γνωστά δυσάρεστα γεγονότα τα οποία μοιραία ανέσχεσαν τους φιλόδοξους μεταρρυθμιστικούς κυβερνητικούς ρυθμούς. Η επιδημία του κορωνοϊού, μοιραίως οδήγησε στο lockdown και στην ακινητοποίηση της οικονομίας, και ανάγκασε το Κράτος να αναλάβει ρόλο αρωγού και σωτήρα, προς αποφυγή μιάς κοινωνικής κατάρρευσης. Είναι και αυτός άλλωστε ένας από τους θεμιτούς ρόλους του Κράτους, να παρεμβαίνει σε περιπτώσεις φυσικών ή άλλων καταστροφών προς στήριξη και ενίσχυση της κοινωνίας και των πληττομένων πολιτών.

    Αλλά η κρίση του κορονοϊού οδήγησε και την Ευρωπαϊκή Ένωση (τα αργά ανακλαστικά της οποίας ξύπνησε η ΕΚΤ διά των αμέσων παρεμβάσεών της) στην δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης των 750 δισ., από τα οποία αντιστοιχούν στην Ελλάδα 32 δις ευρώ. Αυτό βεβαίως θα είναι μία τεράστια ενίσχυση για την ελληνική οικονομία αλλά και για τους πληγέντες συμπολίτες μας, ελπίζουμε δε ότι η ευρωπαϊκή συνδρομή θα κλείσει οριστικά τα στόματα διαφόρων οπισθοδρομικών αντιευρωπαϊστών ή ευρωσκεπτικιστών που νοσταλγούν ακόμη την εθνική μας μοναξιά. 

    Αυτό το κοσμοϊστορικό και εμβληματικό εγχείρημα της ΕΕ ενέχει όμως και ένα σοβαρό κίνδυνο. Τα εν λόγω κεφάλαια θα διοχετευθούν προς την οικονομία βάσει ενός Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης, μέσω φυσικά της Κεντρικής Κυβέρνησης και ειδικών κρατικών φορέων.  

    Φοβούμαι λοιπόν ότι όλα αυτά μπορεί να ανοίξουν την όρεξη των πολυπληθών κρατιστών που βρίθουν στη χώρα μας, ώστε να θέλουν να επαναφέρουν το Κράτος στον παραδοσιακό κυρίαρχο ρόλο του στην οικονομική σκηνή της χώρας. Είδαμε και πάθαμε να αρχίσουμε να περιορίζουμε τον ρόλο του Κράτους ως εργολάβου, ως εμπόρου, ως επιχειρηματία ή ως μετόχου και διαχειριστού των πολυπληθών ΔΕΚΟ. Αλλοίμονό μας αν επιδιώξουμε να επιστρέψουμε στην Πασοκική δεκαετία του 1980!

    Η μεγάλη δυσκολία και η πρόκληση θα είναι να διοχετευθούν επαρκή κεφάλαια προς τον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας κατά τρόπο διαφανή και δίκαιο, και φυσικά με ανάλογη συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών, διότι μόνον αυτό εγγυάται μία υγιή και μεγάλη ανάπτυξη.

    Το ύψος των προς επένδυση κεφαλαίων βεβαίως θα προσελκύσει και ξένες ιδιωτικές επενδύσεις πράγμα που θα ενισχύσει την σημερινή αναιμική εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.

    Οι εποχές του αποπνικτικού κρατισμού και της μελαγχολικής εσωστρέφειας δεν έχουν καμία θέση στο μέλλον και ας παραμείνουν θλιβερές μνήμες του κακού παρελθόντος μας.

    * Ο κ. Θεοδόσης Μπουντουράκης είναι οικονομολόγος 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Διαβάστε το ΚΕΦΑΛΑΙΟ
    και ηλεκτρονικά στο

    ReadPoint
    Kυκλοφορεί μαζί με το
    FORBES ΟΚΤ 2020