Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 14-Οκτ-2020 00:04

    Τροχαία αστυνόμευση και ασφάλεια: Συγκοινωνούντα δοχεία

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του δρος Κωνσταντίνου Δούβλη

    Τρίτη πρωί και ξεκινώ για ένα ραντεβού. Στο επόμενο στενό από το σπίτι μου, σταματώ στο stopκ αι ελέγχω πριν ξεκινήσω. Σαν καλό παιδί. Ένα όχι και τόσο... καλό παιδί, σε παπάκι χωρίς κράνος, έρχεται από την άλλη πλευρά του δρόμου και περνάει από μπροστά μου. Από την πλευρά του δρόμου που δεν τσέκαρα, διότι δεν είχα καμία υποχρέωση να τσεκάρω. Ήταν μονόδρομος.

    Όχι, δεν θα σας κουράσω με ένα ακόμα άρθρο για το ανομικό συλλογικό μας υποσυνείδητο. Ούτε θα γκρινιάζω για τις τροχαίες παραβάσεις που πλέον έχουν αποκτήσει θεσμικά χαρακτηριστικά στη χώρα μας.

    Έτσι κ αλλιώς, δεν βγαίνει πουθενά. Το καθημερινό "δηλητήριο παρανομίας" που παίρνουμε όλοι μας σε μικρές δόσεις εδώ και χρόνια έχει κάνει τη δουλειά του. Ο κοινωνικός μιθριδατισμός έχει οδηγήσει όλους μας σε μια απάθεια και ανοσία απέναντι σε κάθε λογής παρανομία. 

    Θα ασχοληθώ εδώ με μια άλλη πτυχή των τροχαίων παραβάσεων, τη συνεισφοράς της τροχαίας αστυνόμευσης στο βαρυσήμαντο έργο της εσωτερική ασφάλειας.

    Λόγω του ότι η οδική συμπεριφορά δεν ήταν ποτέ τμήμα της κοινωνικής μας μόρφωσης, αυτού που αποκαλούμε "αγωγή" ή "κοινωνικοποίηση", το εν λόγω αντικείμενο είχε πάντα μικρή σημασία στη χώρα μας.

    Αυτό είχε αρνητική επίδραση και στην κρατική αντιμετώπιση του προβλήματος. Η αστυνομία επί δεκαετίες, παρά τα δημοσίως λεχθέντα, ποτέ δεν αντιμετώπισε τις τροχαίες παραβάσεις ως σημαντικές. Μάλιστα για πολλά χρόνια, η μετάθεση ενός αστυνομικού στην Τροχαία θεωρείτο υποβιβασμός. Ένας τρόπος επαγγελματικής απαξίωσης. 

    Δεδομένου ότι η αστυνομία έβλεπε τον εαυτό της αποκλειστικά ως διώκτη του εγκλήματος, η αστυνόμευση τροχαίων παραβάσεων αντιμετωπιζόταν ως ταπεινωτική απασχόληση. Ως μη σοβαρή, ως "μη αληθινό αστυνομικό έργο".

    Μάλιστα, στην αστυνομία παλαιότερα η φράση με την οποία ένας ανώτερος απειλούσε έναν κατώτερο ήταν "θα σε στείλω να κόβεις κλήσεις"...

    Από τότε πέρασαν πολλά χρόνια, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι και τα πράγματα άλλαξαν. Η αστυνομία άλλαξε νοοτροπία, οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις από το εξωτερικό ήταν πολλές και η τροχαία αστυνόμευση αναβαθμίστηκε.

    Οι κοινωνικές αλλαγές όμως δεν λαμβάνουν χώρα σε χρόνο δημοσιογραφικό. Απαιτούν πολλά χρόνια, ίσως και μια ολόκληρη γενιά για να γίνουν αισθητές.

    Έτσι λοιπόν ακόμα η τροχαία αστυνόμευση δεν τυγχάνει της αποδοχής που της πρέπει πράγμα που θεωρώ άδικο. 

    Οι λόγοι που επιβάλλεται να αναβαθμιστεί η αστυνόμευση των τροχαίων παραβάσεων είναι 3.

    Πρώτον, διότι σε αντίθεση με όσα πιστεύει ο κόσμος (ίσως και η ίδια η αστυνομία...) υπάρχει σαφής και ευθεία σύνδεση της τροχαίας αστυνόμευσης με σοβαρές μορφές παραβατικότητας ή και εγκληματικότητας.

    Βασικό στοιχείο της τέλεσης εγκλημάτων είναι η κίνηση, με κάθε τρόπο και μέσο. Απαραίτητη είναι η μετακίνηση παραβατών αλλά και εγκληματικών μέσων από και προς τον τόπο του εγκλήματος σε πάρα πολλές μορφές ποινικά κολάσιμης συμπεριφοράς. Στις ΗΠΑ σχεδόν καθημερινά αποκαλύπτονται εγκληματικές ενέργειες από τυχαίους τροχονομικούς ελέγχους. Παραβάτες που διαφεύγουν του νόμου επί σειρά ετών, συλλαμβάνονται σε τροχαίους ελέγχους. Πτώματα ανακαλύπτονται, λαθραία προϊόντα, όπλα και ναρκωτικά κρυμμένα σε ειδικές κρύπτες ή και πορτ μπαγκαζ.

    Δεύτερον, διότι υπάρχει άμεση διασύνδεση μεταξύ σοβαρών τροχαίων παραβάσεων και τέλεσης εγκληματικών πράξεων. Όταν ήμουν νεαρός εγκληματολόγος συμμετείχα ως μέρος της εκπαίδευσής μου στα λεγόμενα ride alongs (δηλαδή ως παρατηρητής/επιβάτης σε περιπολικό) παρατήρησα τη διαφορετική προσέγγιση που είχαν στις τροχαίες παραβάσεις και με έκπληξη διαπίστωσα ότι περνούσαν χειροπέδες σε όσους πχ. παραβίαζαν ερυθρό σηματοδότη. Σε σχετική μου ερώτηση η απάντηση ήταν άμεση και κοφτή: "Όποιος παραβιάζει ερυθρό σηματοδότη, έχει μεγάλες πιθανότητες να εμπλέκεται σε κάποια μεγαλύτερη παρανομία, αλλιώς γιατί να το κάνει"; Στη χώρα μου θα το έκανε διότι άργησε στο τραπέζι και κρυώνουν τα κεφτεδάκια, σκέφτηκα από μέσα μου αλλά επέλεξα να μην απαντήσω...

    Πέρα από τις διαφορές όμως σε κουλτούρα και νοοτροπία, η εν λόγω διασύνδεση υπάρχει. Όποιος παρανομεί σοβαρά στον δρόμο, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να το κάνει ως συνέχεια άλλων σοβαρών παραβατικών πράξεων. Από κάπου θέλει να ξεφύγει, είτε από πιθανούς διώκτες του, είτε από μια γεωγραφική περιοχή οπού έχει παρανομήσει. 

    Τρίτον, διότι οι τροχαίες παραβάσεις είναι μια από τις ύψιστες μορφές, όχι απλώς παραβατικής, αλλά αντικοινωνικής συμπεριφοράς.

    Με δεδομένη τη διεύρυνση των οδικών δικτύων λόγω του συγχρόνου τρόπου ζωής, η οδική συμπεριφορά αγγίζει όλο και μεγαλύτερο τμήμα του κοινωνικού συνόλου. Όποιος λοιπόν παρανομεί οδηγικά δεν θέτει απλώς τη ζωή κάποιων σε κίνδυνο, αλλά περιφρονεί με τρόπο προκλητικό και βάναυσο την έννομη τάξη και την οργανωμένη κοινωνία. 

    Φτύνει κατά πρόσωπο την κοινωνία, επιβάλλοντας το εγώ του στο κοινωνικό σύνολο από το οποίο θέλει να ξεχωρίσει επιδεικνύοντας συμπεριφορά κοινωνιοπαθούς. 

    Εν κατακλείδι, καλό είναι να εντάξουμε την τροχαία αστυνόμευση μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της εσωτερικής μας ασφαλείας και να μην την απαξιώνουμε όπως λανθασμένα έκαναν παλαιότερες γενιές. Η συμβολή της στην ασφάλεια της χώρας ξεπερνά τα στενά πλαίσια της ασφαλούς μετακίνησης και ανάγεται σε μείζονος σημασίας επιχειρησιακό ζήτημα για τις αρχές. 

    Η εντατικοποίηση του ελέγχου της οδικής μας συμπεριφοράς μπορεί να αποτελέσει έναν θαυμάσιο τροπο για να έχουμε όχι απλώς μείωση των δυστυχημάτων αλλά μια πιο ολιστική και σύγχρονη πολιτική εσωτερικής ασφάλειας.

    Όλες οι πτυχές του σύγχρονου τρόπου ζωής μας απαιτούν μια νέα προσέγγιση που θα δώσει τη δυνατότητα στις αρχές να δουν με μια φρέσκια και μοντέρνα ματιά τη διασύνδεσή τους με το ζητούμενο της ασφάλειας σε μια δυτικού τύπου δημοκρατία του 21ου αιώνα. 

    * Ο κ. Κωνσταντίνος Δούβλης είναι εγκληματολόγος, διδάκτωρ Κοινωνιολογίας της Αστυνόμευσης.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Διαβάστε το ΚΕΦΑΛΑΙΟ
    και ηλεκτρονικά στο

    ReadPoint
    Kυκλοφορεί μαζί με το
    FORBES ΟΚΤ 2020