Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 24-Ιουλ-2020 00:03

    Η δημοκρατία δεν εκδικείται αλλά προστατεύεται: Γιατί χρειαζόμαστε μια ελληνική Knapp Commission

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του δρος Κωνσταντίνου Δούβλη

    Όταν το 1998 κατά την διάρκεια των μεταπτυχιακών μου σπουδών στο Chicago, πήρα συνέντευξη από τον επικεφαλής του τμήματος Εσωτερικών Υποθέσεων του Chicago Police department (CPD), μου είπε κάτι που άλλαξε την θεώρηση μου για το φαινόμενο της διαφθοράς κάθε είδους.

    "Όταν ένας αξιωματικός των σωμάτων ασφαλείας αποδεικνύεται επίορκος, η ζημιά είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που αντιλαμβάνεται η κοινωνία.
    Δεν είναι απλώς μια παρανομία.
    Δεν είναι απλώς μια κακοήθεια.
    Όταν παρανομεί αυτός που είναι επιφορτισμένος με την τήρηση του Νόμου, φτύνει κατάμουτρα τον πολίτη.
    Δεν κάνει απλώς κατάχρηση εξουσίας.
    Κάνει κατάχρηση της εμπιστοσύνης του πολίτη που τον έχει αποδεχθεί ως κριτή της ζωής του.
    Τον κάνει κυνικό και επιφέρει ένα καίριο χτύπημα στην σχέση εμπιστοσύνης πολίτη και πολιτείας.
    Μια πράξη τέτοια αρκεί για να χαθεί η εμπιστοσύνη για πολλές γενιές".

    Όλα αυτά μου ήλθαν στο μυαλό όταν διάβασα την Κυριακή το πρωί το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Καθημερινής της Κυριακής για το γνωστό πια θέμα της τραγωδίας στο Μάτι.

    Προ λίγων εβδομάδων είχαμε διαβάσει διαλόγους μιας σπείρας μαφιόζων που εξεβίαζαν καταστηματάρχες εδώ και πολλά χρόνια και προσφάτως συνελήφθησαν από την ΕΛ.ΑΣ.

    Αν κάποιος αντιπαραθέσει τις συνομιλίες των μαφιόζων με τη συνομιλία του πρώην αρχηγού του ΠΣ με τον εντεταλμένο για το πόρισμα αξιωματικό, δε θα βρει μεγάλες διαφορές… Φρασεολογία πεζοδρομίου, ύφος "μπράβου" που απαιτεί συμμόρφωση, κυνισμός που σοκάρει. Μόνο που ο "μπράβος" φορούσε στολή.

    Φυσικά κανείς δε ξέρει αν όλα αυτά είναι όντως αληθινά. Ξέρουμε όμως τι διαβάσαμε, ξέρουμε επίσης τι ακούσαμε. Άλλωστε στην εποχή της υψηλής τεχνολογίας, μόνο αφελής μπορεί να είναι κάποιος που κάνει καταγγελίες με παραποιημένο ηχητικό ντοκουμέντο, διότι αποδεικνύεται πολύ εύκολα… Πάνω από όλα όμως, ξέρουμε ότι οι καταγγελλόμενοι σιωπούν.

    Ο πρώην αρχηγός είναι εξαφανισμένος, ενώ η πρώην υπουργός προστασίας του πολίτη που καταγγέλλεται ως ενορχηστρώτρια αυτής της όζουσας κατάστασης, μηνύει την εφημερίδα (!) και όχι αυτόν που την εμπλέκει, σε μια κίνηση που πρέπει να διδάσκεται πλέον στις Νομικές σχολές της χώρας ως πράξη προς αποφυγήν….

    Προφανώς δεν έχει ακούσει την έκφραση "don’t shoot the messenger”…

    Πάμε λοιπον να δούμε την κατάσταση κοινωνιολογικά.

    Κατανοώ το κοινωνικό σοκ αλλά για μένα –και είμαι σίγουρος και για πολλούς συναδέλφους– δεν υπάρχει τίποτα το σοκαριστικό.

    Διατρέχοντας τον κίνδυνο να γίνω κουραστικός, θα επαναλάβω μια βασική αρχή του εγκλήματος, την οποία έχω αναφέρει πολλάκις: Το έγκλημα δεν πάει στα…βουνά! Βρίσκεται δίπλα μας, στη γειτονιά μας, στα σχολεία και στις δουλειές μας.

    Και ναι, δυστυχώς βρίσκεται και ανάμεσα σε αυτούς που έχουν επιφορτιστεί με το λειτούργημα της δίωξης του!

    Οι μαφιόζικου τύπου απειλές του πρώην αρχηγού δεν είναι κάτι καινούργιο στα χρονικά των σωμάτων ασφαλείας. Σε λειτουργήματα υψηλού κινδύνου που εμπεριέχουν την έκθεση σε μη ελεγχόμενες συνθήκες, η πρακτική αυτή είναι μάλλον συνηθισμένη ως πράξη αντεκδίκησης.

    Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 όταν ο αστυνομικός Frank Serpico του αστυνομικού τμήματος της Νέας Υόρκης αποκάλυψε την εκτεταμένη διαφθορά στο σώμα, έμεινε χωρίς ενισχύσεις σε κάποια αντιπαράθεση με κακοποιούς κάτι που λίγο έλειψε να του στοιχίσει τη ζωή του.

    Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο.

    "Μιλάς και σε τελειώνουμε". Κατά το "αν μιλήσεις, θα σε σκίσουμε".

    Δε γνωρίζω αν ο Serpico δέχθηκε απειλές ότι θα του ανοίξουν τα... καπούλια, ίσως αυτή να είναι δική μας πρωτοτυπία... Η ειδοποιός διαφορά όμως είναι ότι στα καθ ημάς, οι απειλές δεν γίνονται από έναν απλό υπηρεσιακό παράγοντα. Γίνονται από τον αρχηγό. Ο οποίος επικαλείται πολιτική εντολή.

    Η συγκάλυψη λοιπόν αποκτά θεσμικά χαρακτηριστικά. Στο δια ταύτα όμως. Η αποκάλυψη έγινε. Στις δημοκρατικές κοινωνίες που γνωρίζουν και εφαρμόζουν τη διάκριση των εξουσιών, τον λόγο έχει η δικαιοσύνη. Όχι μόνο, θα προσέθετα εγώ.

    Ως γνωστόν, όλες οι εξουσίες είναι ανεξάρτητες μεν, αλλά έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό. Πηγάζουν από τον λαό. Αυτός είναι και ο λόγος που το Υπουργικό συμβούλιο ορίζει την ηγεσία της δικαιοσύνης. Διότι πρέπει να υπάρχει η "λαϊκή νομιμοποίηση" που μόνο μια εκλεγμένη κυβέρνηση την διασφαλίζει.

    Άρα η δικαστική οδός είναι δεδομένη και αργά ή (ελπίζουμε) γρήγορα θα ακολουθηθεί.

    Επιβεβλημένη είναι όμως και η πολιτική και ποινική διερεύνηση της υπόθεσης από μια κοινοβουλευτική Εξεταστική των πραγμάτων επιτροπή, που έχει αρμοδιότητες εισαγγελέα.

    Ξέρω καλά τι σκέφτεστε. "Τόσες εξεταστικές έχουν γίνει και άκρη δεν έχει βρεθεί".

    Μπορεί.

    Δε παύει όμως να είναι μια ύψιστη κοινοβουλευτική άρα ύψιστη δημοκρατική διαδικασία που αποτελεί μονόδρομο όταν παρατηρούνται σοβαρές στρεβλώσεις σε μια δημοκρατία.

    Μιας και ανέφερα την περίπτωση του Frank Serpico στις ΗΠΑ (που έγινε και εξαιρετική ταινία με πρωταγωνιστή τον Al Paccino και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη) αξίζει να σημειωθεί ότι η υπόθεση του οδήγησε στην περίφημη Knapp Commission που πήρε το όνομά της από τον επικεφαλής την, τον δικαστή Whitman Knapp. 

    Η εν λόγω επιτροπή συστάθηκε από τον τότε δήμαρχο της Ν. Υόρκης και οδήγησε στην πλήρη αναμόρφωση της αστυνομίας της Ν Υ.

    Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρό.

    Ο πρωθυπουργός έχει αποδείξει πολλάκις ότι έχει αλλεργία σε τέτοια φαινόμενα. Είναι ίσως ο πιο θεσμικός πρωθυπουργός της μεταπολίτευσης.

    Συνεπικουρείται από έναν υπουργό που έχει δώσει μόνο θετικά δείγματα γραφής σε όλους τους τομείς του έργου του και μάλιστα ιδιαιτέρως σε φαινόμενα διαφθοράς, μιας και ήταν αυτός που δημιούργησε στην ΕΛ.ΑΣ το τμήμα εσωτερικών υποθέσεων.

    Είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί μια εξεταστική επιτροπή, στην οποία όλα τα κόμματα θα συμφωνήσουν να συμμετέχει η αφρόκρεμα των στελεχών. Όχι μόνο από πλευράς γνώσεων αλλά και ηθικού. Στελέχη που εμφορούνται από αποφασιστικότητα και αλύγιστο πνεύμα. Σε όσους πιθανόν να υποστηρίξουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει λόγο να συνδράμει μια τέτοια προσπάθεια αφού όλα αυτά φαίνεται να έγιναν επί των ημερών του, θα απαντήσω ότι αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που επιβάλλεται να συνδράμει. Ως αξιωματική αντιπολίτευση φιλοδοξεί να κυβερνήσει ξανά. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί αν δεν απαλλαγεί από τις παθογένειες που τον έφεραν στην αντιπολίτευση και έχω την αίσθηση ότι θα το αντιληφθεί…

    Το γνωστό κλισέ ότι "στις δημοκρατίες δεν υπάρχουν αδιέξοδα" εμπεριέχει μεγάλη δόση αλήθειας (όπως όλα τα κλισέ...). 

    Η δημοκρατία δεν μπορει να ανεχθεί την υπονόμευσή της διότι θα οδηγηθεί νομοτελειακά στον αυτοχειριασμό της. Οφείλει να ξεριζώσει το καρκίνωμα για να εξασφαλίσει τη μακροημέρευσή της. Αρκεί να κινηθεί γρήγορα και συντεταγμένα.

    Ο συμβολισμός έχει μεγάλη αξία στη ζωή. Και πολλές φορές ο "τύπος" γίνεται "ουσία"...

    * Ο κ. Κωνσταντίνος Δούβλης είναι εγκληματολόγος, διδάκτωρ Κοινωνιολογίας της Αστυνόμευσης.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ