Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 24-Ιουλ-2020 00:04

    Νέα αρχή για τα επιχειρηματικά πάρκα και τις βιομηχανικές περιοχές

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Αθανάσιου Ψαθά

    Στη χώρα μας ο σχεδιασμός χρήσεων γης (πολεοδομικός σχεδιασμός) συνεχίζει να εμφανίζει σημαντικές ελλείψεις, με βασικό πρόβλημα ότι μπορεί κανείς να χτίσει παντού σχεδόν οτιδήποτε: η ελληνική "πατέντα" της εκτός σχεδίου δόμησης από τη μία πλευρά, και το απαρχαιωμένο ή αποσπασματικό καθεστώς χρήσεων γης από την άλλη, υποθάλπουν διαχρονικά αυθαιρεσίες και μη βιώσιμες αναπτυξιακές και πολεοδομικές πρακτικές. Κατά συνέπεια, λιγότερο από το 5% της βιομηχανίας της χώρας είναι εγκατεστημένο εντός Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ). Πολλοί Δήμοι, κυρίως στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για τους δημότες τους, κάνουν παραχωρήσεις (π.χ. στο ύψος των δημοτικών τελών) σε επιχειρήσεις, ώστε να έρθουν σε περιοχές εκτός σχεδίου αλλά εντός των ορίων τους. Αλλού έχουμε περιπτώσεις επιχειρήσεων που εγκαθίστανται ακριβώς στα όρια των ΟΥΜΕΔ και στη συνέχεια επιδιώκουν, με τροποποιήσεις των ρυμοτομικών των ΟΥΜΕΔ, να ενσωματωθούν σε αυτούς για να απολαύσουν τα ευεργετήματα που υπάρχουν για τις επιχειρήσεις εντός. 

    Είναι ωστόσο σημαντικό να περιοριστεί η εκτός σχεδίου εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων, και να εξυγιανθούν οι Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις (ΑΒΣ). Αυτό δεν γίνεται για να ενισχυθούν οι ΟΥΜΕΔ, αλλά επειδή η εκτός σχεδίου εγκατάσταση δημιουργεί μεσο-μακροπρόθεσμα πολύ σημαντικά προβλήματα στο περιβάλλον και στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Χαρακτηριστική γι αυτό είναι η περίπτωση των Οινοφύτων, όπου η άναρχη εγκατάσταση εκατοντάδων επιχειρήσεων χωρίς την τήρηση κανόνων οδήγησε στη σημαντική υποβάθμιση του περιβάλλοντος (μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα). Ταυτόχρονα, οι ίδιες οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν προβλήματα όταν θέλουν να επεκταθούν, καθώς δυσκολεύονται να πάρουν άδειες, και βεβαίως δεν μπορούν να έχουν τις περιβαλλοντικές πιστοποιήσεις που πλέον είναι πολύ σημαντικές για την αγορά, και σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούν σε μεγαλύτερη διάρκεια των περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων. 

    Πανευρωπαϊκά, αλλά και σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο, η τάση είναι να εγκαθίστανται οι επιχειρήσεις εντός οργανωμένων χώρων. Στην ΕΤΒΑ έχουμε υποδεχτεί επενδυτές από το εξωτερικό που θεωρούν δεδομένο ότι η εγκατάστασή τους θα γίνει εντός οργανωμένου χώρου και όχι σε κάποιο οικόπεδο "στο πουθενά" - τούς φαίνεται τόσο ξένο, όσο φαινόταν στα στελέχη της πάλαι ποτέ τρόικας η νομοθεσία για την "τακτοποίηση των αυθαιρέτων!".

    Τους Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων σε όλη την Ευρώπη τούς διαχειρίζονται είτε ιδιωτικές εταιρείες, που παρέχουν και ένα ευρύ σύνολο υπηρεσιών, είτε οι τοπικοί Δήμοι. Σε αυτούς ισχύουν σαφείς κανόνες αδειοδότησης και λειτουργίας και ελέγχεται με διαφάνεια η εφαρμογή τους. Παράλληλα, χάρη στη διαθεσιμότητα των κατάλληλων υποδομών (ύδρευσης, διαχείρισης αποβλήτων κ.λπ.), εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος, βελτιώνεται η ποιότητα ζωής των κατοίκων των γειτονικών περιοχών και δημιουργούνται σταθερές αξίες ακίνητης περιουσίας στην ευρύτερη περιοχή και σταθερές θέσεις εργασίας. Το αρμόδιο Υπουργείο  Περιβάλλοντος και Ενέργειας φαίνεται ότι έχει την πρόθεση να περιορίσει την εκτός οργανωμένων χώρων εγκατάσταση, και δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε και να το ενθαρρύνουμε σε αυτό το έργο.

    Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσονται κίνητρα όπως η πριμοδότηση των πολεοδομικών μεγεθών των υποδοχέων (συντελεστής δόμησης, ποσοστό κάλυψης, συντελεστής όγκου), ο περιορισμός των παρεκκλίσεων που λαμβάνουν τα εκτός σχεδίου αγροτεμάχια (μέσω των οποίων καταλήγουν να ανταγωνίζονται τους εντός ΟΥΜΕΔ όρους), η επιτάχυνση της οικοδόμησης εντός ΟΥΜΕΔ (έκδοση οικοδομικής άδειας, προτεραιότητα εγκατεστημένων στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, στα Αρχαιολογικά Συμβούλια κ.ο.κ.), ο μετασχηματισμός των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων σε Οργανωμένους Υποδοχείς μέσω Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που θα εκπονηθούν ταυτόχρονα σε εθνική κλίμακα, και ο καθορισμός των μελλοντικών αναγκών για νέους Υποδοχείς, με κατάλληλές χρήσεις, στο πλαίσιο των νέων Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (και έχοντας υπόψη τα κριτήρια που θέσαμε σε προηγούμενο άρθρο). Είναι ένα μεγάλο έργο, ενδεχομένως με "πολιτικό κόστος", και θα χρειαστούν χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί, αλλά θα έπρεπε να έχει γίνει εδώ και δεκαετίες.

    Αξίζει κλείνοντας να σημειώσουμε εδώ τα πλεονεκτήματα που έχουν σήμερα οι επιχειρήσεις που εγκαθίστανται εντός των ΟΥΜΕΔ, όπως προκύπτουν από την ισχύουσα νομοθεσία και πρακτική:

    -Ξεκάθαρο καθεστώς χρήσεων γης (τόσο για την ανάπτυξη της βιομηχανίας/βιοτεχνίας όσο και για την ανάπτυξη και άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα)

    -Μεγάλα, ενιαία οικόπεδα με σαφείς όρους δόμησης (δεν απαιτούνται συνενώσεις μικρότερων ιδιοκτησιών ή άλλες κατά παρέκκλιση διαδικασίες που χρειάζονται χρόνο).

    -Κοινόχρηστες υποδομές (Μονάδες Καθαρισμού Αποβλήτων, δίκτυα ομβρίων και ακαθάρτων, οδικό, ηλεκτροφωτισμού, πυρόσβεσης, τηλεπικοινωνιών, κ.α.)

    -Αυξημένος συντελεστή δόμησης

    -Απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για την εκποίηση παλαιότερων ακινήτων και εγκαταστάσεων, κατά το μέρος που αντιστοιχεί στο κόστος μετεγκατάστασης 

    -Δυνατότητα επιχορήγησης για δαπάνες υποχρεωτικής μετεγκατάστασης εντός ΟΥΜΕΔ λόγω αλλαγής χρήσης γης 

    -Εγκατάσταση δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής κατάταξης Α2 εντός της Αττικής 

    -Απαλλαγή από έγκριση λειτουργίας και υπαγωγή στο καθεστώς γνωστοποίησης λειτουργίας

    -Απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης και δωρεάς 

    -Δυνατότητα διαμεσολάβησης για την επίλυση διαφορών 

    -Κατάταξη σε χαμηλότερη κατηγορία ΑΕΠΟ (έχει θεσμοθετηθεί αλλά αναμένεται σχετική ρύθμιση για την εφαρμογή)

    -Απαλλαγή από έγκριση εγκατάστασης και υπαγωγή σε καθεστώς γνωστοποίησης εγκατάστασης. 

    Εκ του αποτελέσματος προκύπτει ότι τα πλεονεκτήματα αυτά δεν είναι επαρκή για να προσελκύσουν το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανικής και μεταποιητικής δραστηριότητας της χώρας, ιδιαίτερα μάλιστα όταν το κόστος αγοράς γης έναντι έκτασης εκτός σχεδίου είναι αυξημένο εντός ΟΥΜΕΔ (όπου όμως ισχύουν όλα τα παραπάνω, με σημαντικότερο τις άμεσα αξιοποιήσιμες κοινόχρηστες υποδομές), και κυρίως όταν υπάρχει αυξημένος έλεγχος για την επίτευξη συμμόρφωσης - συνεπώς αυξημένο λειτουργικό κόστος για τις επιχειρήσεις. Επομένως, είναι κρίσιμο να ενισχυθούν τα κίνητρα εγκατάστασης εντός ΟΥΜΕΔ, και ταυτόχρονα να υπάρχουν αντικίνητρα για την εγκατάσταση εκτός οργανωμένων χώρων.

    * Ο κ. Αθανάσιος Ψαθάς είναι Διευθύνων Σύμβουλος ΕΤΒΑ Α.Ε. 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ