Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 30-Ιουν-2020 00:04

    Peaky Blinders και οικογενειακή διακυβέρνηση

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ευάγγελου Αποστολάκη

    Από την ενασχόλησή μου με τις οικογενειακές επιχειρήσεις και συζητώντας με επιχειρηματίες, έχω διαπιστώσει ότι ένα ερωτηματικό πλανάται στο μυαλό των επιχειρηματιών και ιδιοκτητών οικογενειακών επιχειρήσεων: είναι η διακυβέρνηση στις οικογενειακές επιχειρήσεις χρήσιμη ή είναι η "καραμέλα της μόδας";

    Ας πάμε όμως ένα βήμα πίσω, και να δούμε με απλά λόγια τι είναι η οικογενειακή διακυβέρνηση για τις οικογενειακές επιχειρήσεις.

    Συχνά βλέπουμε επιτυχημένες οικογενειακές επιχειρήσεις που αν τους ρωτήσεις αν έχουν "πλαίσιο οικογενειακής διακυβέρνησης", δεν ξέρουν για τι πράγμα μιλάμε και έχουν δίκιο. 

    Αν όμως τους ρωτήσεις αν έχουν κανόνες στην οικογένεια με τους οποίους λειτουργούν και παίρνουν αποφάσεις, αν "βρίσκονται" ως οικογένεια και συζητούν και για ζητήματα της επιχείρησης, αν ξέρουν τι είναι σημαντικό, τι είναι "ιερό" για την οικογένειά τους που επιχειρεί, αν έχουν αρχές στην οικογένεια πάνω στις οποίες εδραιώθηκε και λειτουργεί η εταιρεία και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, θα σου πουν ότι "φυσικά" και έχουν. Αυτός είναι ο θεμέλιος λίθος της οικογενειακής διακυβέρνησης για τη μικρή και μεσαία επιχείρηση, αλλά και πολύ συχνά για τη μεγάλη και ενίοτε και πολύ μεγάλη επιχείρηση. Είναι αυτό που ονομάζει η βιβλιογραφία "φυσική διακυβέρνηση". 

    Πρόσφατα έβλεπα στο Netflix τη σειρά "Peaky Blinders” που εξιστορεί τη ζωή και την πορεία μιας οικογένειας γκάνγκστερ που δρούσαν στο Birmingham στην Αγγλία στις αρχές του 20ου αιώνα. Πέρα από την πλοκή, την αναπόφευκτη βία και την εξαιρετική σκηνοθεσία και φωτογραφία που σε μεταφέρει στον τρόπο ζωής της εποχής, και παραβλέποντας ότι πρόκειται για εγκληματίες και κακοποιούς, και χωρίς καμία υπόνοια παραλληλισμού ή σύνδεσης με την επιχειρηματικότητα, είναι αξιοσημείωτο να παρατηρήσει κανείς την οργάνωση της οικογένειας, τον τρόπο λήψης των αποφάσεών τους, ακόμα και τον τρόπο που τίθενται σε ψηφοφορία σημαντικά ζητήματα, τις αποφάσεις τους για διαδοχή και τους ρόλους που τα μέλη της οικογένειας αναλαμβάνουν, τον τρόπο που τα νεότερα μέλη εντάσσονται στις οικογενειακές δραστηριότητες και ενστερνίζονται τους κανόνες, την ιεραρχία, και τη λογοδοσία, τον τρόπο επίλυσης διαφορών και την αποσυμφόρηση εντάσεων, την προσήλωσή τους σε αρχές και κανόνες, ακόμα και τον τρόπο που μοίραζαν τα "κέρδη" τους αλλά και τη συσσώρευση πλούτου για "επενδύσεις" και "diversification”.

    Δεν ξέρω πόσες φορές ο επικεφαλής, που δεν ήταν ο μεγαλύτερος αλλά ο ικανότερος και αποδεκτός από όλους, συγκάλεσε οικογενειακό συμβούλιο για να ενημερώσει για σημαντικές εξελίξεις και να πάρουν αποφάσεις. Φυσικά τα ζητήματα ήταν "γκανγκστερικά" αλλά εύκολα μεταφέρονται στον χώρο των επιχειρήσεων. Όπως, όταν δεχόντουσαν επίθεση από άλλη συμμορία (ανταγωνισμός), ή όταν έπρεπε να αποφασίσουν επέκταση των δραστηριοτήτων από την προστασία και τα παράνομα στοιχήματα σε ακίνητα, ποτά, παραγωγή (diversification) ή όταν σκεφτόντουσαν να επεκτείνουν τη δράση τους εκτός Birmingham και εκτός Αγγλίας (ανάπτυξη, επέκταση και εξαγωγές) ή ακόμα όταν έπρεπε να συμμαχήσουν με αντίπαλους για να αντιμετωπίσουν κοινούς εχθρούς ή να μεγιστοποιήσουν την ισχύ τους (στρατηγικές συμμαχίες).

    Με άλλα λόγια είχαν ένα πλαίσιο "φυσικής" διακυβέρνησης, με άγραφους μεν κανόνες αλλά γνωστούς και σεβαστούς από όλα τα μέλη της οικογένειας, γιατί κατάλαβαν νωρίς ότι έτσι θα κρατούσαν την οικογένεια ενωμένη, αφοσιωμένη στον κοινό στόχο και το όραμα μεγιστοποιώντας τις δυνατότητες της οργάνωσης και διαχειριζόμενοι τους κινδύνους, τις απειλές και τις προκλήσεις, από κοινού και με τάξη.

    Το παραπάνω παράδειγμα χρησιμεύει να αντιληφθούμε ότι η διακυβέρνηση ήταν πάντα μια σημαντική διάσταση και ένας παράγοντας για την επιτυχημένη πορεία μιας οικογενειακής επιχείρησης ακόμα και όταν αυτό δεν είχε τη μορφή ενός επίσημου και γραπτού κειμένου. 

    Τα τελευταία χρόνια η ταχύτητα των εξελίξεων στον επιχειρηματικό στίβο, συνδυαζόμενη με την πολυπλοκότητα της οικογένειας, όταν βρίσκεται στη δεύτερη, στην τρίτη ή μεταγενέστερη γενιά, με αδέλφια, ξαδέλφια, εγγόνια, γαμπρούς και νύφες, οδηγεί στην ανάγκη δημιουργίας ενός "Οικογενειακού Καταστατικού". Δηλαδή, ενός γραπτού κειμένου, όπου οι μοναδικοί κανόνες και ο τόπος λειτουργίας που ταιριάζει στην κάθε οικογένεια, συμφωνούνται και καταγράφονται, αποτελώντας το εργαλείο επικοινωνίας, διαβούλευσης και λήψης αποφάσεων για θέματα της επιχείρησης, αλλά και για την ιδιοκτησία, την κοινή περιουσία και τη διοίκηση της επιχείρησης. Πρωταρχικός στόχος του "Οικογενειακού Καταστατικού" είναι η διασφάλιση της αρμονίας, η αποφυγή και διαχείριση συγκρούσεων που οδηγεί στην ευημερία της επιχείρησης και της οικογένειας και τη διαιώνιση της οικογένειας στην επιχείρηση.

    * Ο κ. Ευάγγελος Αποστολάκης, είναι Αντιπρόεδρος, Επικεφαλής Υπηρεσιών προς Οικογενειακές Επιχειρήσεις, KPMG

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ