Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 16-Ιουν-2020 00:04

    Ποια είναι η συνθήκη που δημιουργεί bull market σε bear economy

    Ποια είναι η συνθήκη που δημιουργεί bull market σε bear economy
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Στέλιου Ορφανάκη και του Νικήτα Νικήτας ΠαπαντωνίουΠαπαντωνίου

    Από το 1929, πρώτα στην αμερικάνικη συνείδηση και στη συνέχεια στην παγκόσμια, έχει συσχετιστεί η πορεία των τιμών των μετοχών με τη μελλοντική πορεία της πραγματικής οικονομίας. Γενικευμένη ανοδική κίνηση/τάση των τιμών των μετοχών δείχνει ότι τουλάχιστον σε βάθος εξαμήνου τα πράγματα στην οικονομία θα πάνε κάπως καλύτερα και σίγουρα όχι πολύ - πολύ χειρότερα. Αντίθετα, γενικευμένη πτώση των τιμών των μετοχών σημαίνει ότι σύντομα, έστω σε βάθος εξαμήνου, θα έρθουν άσχημα νέα στην οικονομία. Γενικότερα υπήρχε η αίσθηση ότι οι αγορές μετοχών αντιδρούν πάντα νωρίτερα από τα γεγονότα που θα συμβούν στην πραγματική οικονομία. Μέχρι και την τελευταία χρηματοοικονομική κρίση που ξεκίνησε δειλά τον Αύγουστο 2007 και κορυφώθηκε στα μέσα του 2009 υπήρχε μια θετική συσχέτιση μεταξύ των χρηματιστηριακών αγορών και της πραγματικής οικονομίας, πάντα με διαφορά χρόνου. 

    Από την πρώτη μέρα που ξεκίνησε η πτώση στα χρηματιστήρια της Ασίας και κυρίως όταν ξεκίνησε η πτώση σε ΕΕ και Η.Π.Α λόγω COVID-19 ήταν γνωστό πλέον ότι θα έχουμε ιστορικών διαστάσεων συρρίκνωση του παγκόσμιου ΑΕΠ, που μπορεί με πρώτες εκτιμήσεις να φθάσει και τα 3 τρισ. δολάρια, θα έχουμε εκρηκτική αύξηση της ανεργίας,  που στις Η.Π.Α θα ξεπερνούσε το 15%, θα έχουμε ιλιγγιώδη ρυθμό αύξησης του κρατικού χρέους, που μόνο στις Η.Π.Α οι εκτιμήσεις λένε θα ξεπεράσει τα 3 τρισ. δολάρια, ενώ για το παγκόσμιο δημόσιο χρέος οι εκτιμήσεις λένε ότι από τα 59 τρισ. δολάρια θα βρεθεί σίγουρα πάνω από 66 τρισ. Τέλος θα έχουμε τη μεγαλύτερη οριζόντια επιδείνωση των δημοσίων ελλειμμάτων, που έχει καταγραφεί τα τελευταία 70 χρόνια! 

    Με λίγα λόγια, όλοι οι συμμετέχοντες στις αγορές γνώριζαν από την αρχή τι θα συμβεί τους επόμενους 6 και 12 μήνες. Για πρώτη φορά τόσο κρίσιμη πληροφορία ήταν γνωστή σε όλους τους παίκτες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σε σύντομο χρονικό διάστημα μερικών εβδομάδων, οι κυριότεροι χρηματιστηριακοί δείκτες στις Η.Π.Α να χάσουν έως και 40%. Όμως μερικές εβδομάδες αργότερα, ο S&P500 και ο Dow Jones απέχουν σήμερα (08/06/20) 4% και 7% από τα ιστορικά υψηλά τους, ενώ ο δείκτης Nasdaq βρίσκεται ήδη ψηλότερα από τα ιστορικά υψηλά του. 

    Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι πώς γίνεται η οικονομία να είναι στην εντατική και τα χρηματιστήρια να έχουν περάσει από το bear market στα τέλη Μαρτίου σε bull market μέσα σε ένα μήνα;

    Η πλειονότητα των αναλυτών ισχυρίζεται ότι οι αγορές τείνουν να βλέπουν προς τα εμπρός και έχουν ήδη υπολογίσει την κατακόρυφη πτώση της δραστηριότητας και των κερδών του δεύτερου τριμήνου, λόγω του οικονομικού παγετώνα, που κάλυψε την παγκόσμια οικονομία και πλέον προσδοκούν, από το τρίτο τρίμηνο και μετά, ταχεία οικονομική ανάπτυξη. Οι ενέργειες δε, τόσο της Fed, όσο και των υπολοίπων κεντρικών τραπεζών να τυπώσουν όσο χρήμα χρειαστεί και να αγοράσουν ό,τι πιο επικίνδυνο κυκλοφορεί, ενίσχυσε και άλλο την εμπιστοσύνη των επενδυτών ότι η αγορά δεν θα πάει κάτω ή πολύ παρακάτω.

    Σύμφωνα λοιπόν με το σενάριο της πλειονότητας των αναλυτών, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι οι αγορές με ένα μαγικό τρόπο πλέον κοιτάνε μόνο την πλευρά που τις βολεύει, αρκεί να είναι long, όπως στην προκειμένη περίπτωση. Οπότε, αν με την οικονομία στην εντατική τα χρηματιστήρια είναι μια ανάσα από τα υψηλά τους, τότε φανταστείτε πάρτι που έχουμε μπροστά μας, όταν η οικονομία θα βγαίνει από την εντατική και θα αρχίσει κιόλας να σηκώνεται από το κρεββάτι. Δεν νομίζετε: is it too good to be true?

    Ταυτόχρονα, οι μεγάλοι παίκτες προετοιμάζονται εντατικά και κρατούν ρευστότητα. Ενδεικτικά, οι πέντε μεγαλύτερες τράπεζες στις ΗΠΑ έχουν τετραπλασιάσει τις προβλέψεις από μελλοντικές ζημιές, κρατώντας στην άκρη 24 δισ. δολάρια μόνο για το 1ο τρίμηνο. Μεγάλοι επενδυτές, που διαχειρίζονται δισεκατομμύρια, αυξάνουν σταθερά τη ρευστότητά τους. Ακόμη και οι επαγγελματίες επενδυτές έχουν ασυνήθιστα υψηλή ρευστότητα – μεγαλύτερη από αυτή που είχαν μετά το κτύπημα στους δίδυμους πύργους διότι πιστεύουν ότι τώρα πλέον που σταμάτησε το buy back stocks από τις εταιρίες, σε συνδυασμό με το οικονομικό περιβάλλον που δημιουργείται, οι ισολογισμοί τους θα πιεσθούν αρκετά.

    Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος αγοράζει. 

    Με δεδομένο ότι δεν αγοράζουν όσοι ψάχνουν για φθηνά μελλοντικά κέρδη και ταμειακές ροές και όσοι αναφέραμε παραπάνω, φθάνουμε στους επενδυτές Fear Of Missing Out (F.O.M.O). Αυτοί οι επενδυτές – ανεξαρτήτως μεγέθους και προφίλ-  από το φόβο τους μη μείνουν έξω από ένα τέτοιο πάρτι, αγοράζουν χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τίποτα από τα άσχημα γεγονότα που έρχονται και τα έχουν πει και δημόσια από πολιτικοί μέχρι κεντρικοί τραπεζίτες. Ταυτόχρονα, όσο οι τιμές ανεβαίνουν και τα άσχημα σενάρια δεν επιβεβαιώνονται ακόμη, όλο και πιο πολλοί πηδούν προς την πλευρά των επενδυτών F.O.M.O. 

    Στην αντίπερα όχθη υπάρχουν οι επενδυτές Fear Of Staying In (F.O.S.I) που φοβούνται να παραμείνουν στην αγορά γιατί τη θεωρούν ακριβή, με βάση τα θεμελιώδη στοιχεία της.

    Η κατάσταση πλέον έχει γίνει ανεξέλεγκτη, για αυτό άλλωστε, πριν η πραγματική οικονομία βγει από την εντατική, οι χρηματιστηριακοί δείκτες παγκοσμίως, είναι κοντά στα υψηλά τους. Φθάσαμε στο σημείο όπου χρεοκοπημένες εταιρείες ηγούνται στις αποδόσεις αυτήν εποχή. Η μετοχή Hertz είναι μια από αυτές. Η εταιρεία, τέλη Μαΐου του 2020, ανακοίνωσε ότι χρεοκόπησε και ζήτησε προσφυγή στο CHAPTER 11. Ο δισεκατομμυριούχος θρύλος των επενδύσεων Carl Icahn και βασικός μέτοχός της και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας, πούλησε με ζημιά πάνω από 1,8 δισ. δολάρια τη συμμετοχή του στην εταιρεία στα 0,70 δολάρια. Μερικές μέρες αργότερα και σύμφωνα με το κλείσιμο της Παρασκευής 05/06/20 η μετοχή είχε δώσει απόδοση σχεδόν 830%. Μάλιστα την Παρασκευή η πτωχευμένη εταιρεία ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να εκδώσει μετοχές αξίας 1 δισ. δολαρίων εφόσον πάρει δικαστική έγκριση! Αν συμβεί κι αυτό θα είναι πρώτη φορά που συμβαίνεις στις Η.Π.Α. 

    Δεν ξέρω πόσες φορές στην πραγματική σας ζωή έχετε δει ανθρώπους να πανηγυρίζουν για δικό τους άνθρωπο που είναι στην εντατική. Όμως να που οι αγορές μας το πρόσφεραν κι αυτό το συναίσθημα. Το ζήσαμε κι αυτό και αρκετοί κερδίσαμε κιόλας. 

    Φυσικά όλοι θα αναρωτιέστε μέχρι πότε θα ανεβαίνουν οι αγορές. Η απάντηση είναι προφανής. Όσο στην πλευρά των F.O.M.O περνάνε όλο και περισσότεροι αγοραστές, το αποτέλεσμα είναι μονόδρομος και λέγεται άνοδος. Η συνθήκη ανόδου είναι: 


    F.O.M.O - F.O.S.I>> 0 (πολύ μεγαλύτερο από το μηδέν)

    Το παιχνίδι θα αρχίσει να αλλάζει σιγά-σιγά όταν επενδυτές από τους F.O.M.O αρχίσουν και αλλάζουν στρατόπεδο και πηγαίνουν στους Fear Of Staying In (F.O.S.I). 

    Κλείνοντας θα θέλαμε να τονίσουμε ότι ανεξάρτητα από το ποιος αγοράζει και με τι κριτήρια, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι με το τύπωμα του χρήματος που έλαβε χώρα από τις κεντρικές τράπεζες, έχει αλλάξει το περιβάλλον της οικονομίας. Από τη μία υπάρχει μία απύθμενη ρευστότητα που κατευθύνεται προς τις μετοχές και τα ομόλογα, ενώ από την άλλη υπάρχει η πραγματική οικονομία, που δέχεται την πίεση της υγειονομικής κρίσης. Οι δύο κόσμοι κάπου θα συναντηθούν και η στιγμή εκείνη θα είναι όταν οι ταμειακές ροές των εταιρειών δεν θα μπορούν να πληρώσουν καταρχήν τα τοκοχρεολύσια και κατά δεύτερον μέρισμα στους μετόχους, όπως έγινε με τα NPLs στα subprime loans, όπου οι δανειολήπτες δεν μπορούσαν να πληρώσουν τις δόσεις των στεγαστικών δανείων, που είχαν συμπεριληφθεί σε πακέτα στεγαστικών με υψηλό κατά τα άλλα rating. Στην εποχή των χρηματοοικονομικών τα θεμελιώδη μεγέθη υποκλίνονται στην προσφορά και τη ζήτηση των μετοχών και των χρεογράφων, που σκορπίζουν χρυσόσκονη στην πραγματικότητα.Όμως όταν το ταμείο δεν υπάρχει, τίποτα δεν κρύβεται. 

    * Ο κ. Στέλιος Ορφανάκης έχει εργαστεί μεταξύ άλλων θέσεων ως Επενδυτικός Σύμβουλος στην Ιδιωτική Τραπεζική (AlphaPrivateBank – Όμιλος ALPHABANK), ενώ τώρα εργάζεται ως Καθηγητής (M.Sc) Φυσικών και Θετικών Επιστημών στη Δημόσια Εκπαίδευση. Είναι πτυχιούχος φυσικός με μεταπτυχιακές σπουδές, έχει εξειδικευθεί στην Τραπεζική Διοίκηση και σε Παράγωγα Προϊόντα.

    ** Ο κ. Νικήτας Παπαντωνίου-Καρτάλης είναι πρώην CFO της Nobacco, αναλυτής της Eurobank, σύμβουλος στο ΕΒΕΑ και νυν καθηγητής-επιχειρηματίας στην εταιρεία Διακρότημα. Είναι πτυχιούχος φυσικός με μεταπτυχιακές σπουδές στα εφαρμοσμένα μαθηματικά, τα χρηματοοικονομικά-διοίκηση καθώς και στο marketingmanagement, ενώ μεταξύ άλλων έχει πιστοποίηση σε IFRS λογιστικά πρότυπα.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ