Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 15-Μαϊ-2020 00:23

    Τα αποκαΐδια της ψυχικής υγείας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γιάννη Νικολή 

    Οι κρατιστές του "κεντρικού σχεδιασμού" δείχνουν ευχαριστημένοι με τα μέτρα που πήραν για την επιδημία του κορονοϊού. Χονδρικά λένε:

    - Εμείς σώσαμε και σώζουμε τη χώρα και τους πολίτες από την επιδημία
    Και προσθέτουν:
    -η ύφεση θα είναι βαθειά αλλά εμείς σώσαμε τις ζωές.

    Οι αντίπαλοί  τους  κολεκτιβιστές, που μέχρι πρόσφατα κυβερνούσαν, ανταπαντούν:
    -Το κράτος δεν παρενέβη έγκαιρα
    -Οι χρηματοδοτήσεις στους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις είναι μικρές και δεν φθάνουν.

    Χονδρικά ζητούν περισσότερη παρέμβαση του κράτους για να μας σώσει...

    Φαίνεται  μάλιστα κρατιστές και κολεκτιβιστές να ενδιαφέρονται και για την ψυχική υγεία του πληθυσμού. Δημιουργούν δομές και τηλέφωνα εξυπηρέτησης και υποστήριξης για θέματα ψυχικής υγείας. Από κοντά και οι Δήμοι με ανάλογες δομές και υπηρεσίες. Από ποιους προσλαμβάνονται οι "ειδικοί" που επανδρώνουν τις σχετικές υπηρεσίες δεν είναι γνωστό, ούτε φυσικά γίνεται λόγος για το ποιος πληρώνει τις σχετικές αμοιβές και πόσο ακριβές είναι τελικά αυτές οι υπηρεσίες. Αλλά το κράτος και οι Δήμοι (που είναι κι’ αυτοί κρατικές δομές) τις παρέχουν "δωρεάν". Πανάκριβα δηλαδή από τα χρήματα των φορολογουμένων πάντα.

    Ελπίζω η προσφορά τους να είναι επαρκούς ποιότητας αν και δεν έχω σχετική εικόνα. Να επισημάνω μόνο ότι οι άνθρωποι που εργάζονται στις δομές αυτές δεν έχουν κίνητρα να παρέχουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες και είναι ένα ερώτημα η κατάρτισή και η επάρκειά τους. 

    Οι κρατικές αυτές υπηρεσίες συνήθως προτείνουν διάφορες δραστηριότητες ανάλογες με αυτές που προτείνονται από τις τηλεοράσεις και στα "social media".

    Από αυτά που παρελαύνουν διάφοροι ειδικοί και μη. Οι προτάσεις που διατυπώνονται είναι του τύπου:
    -Ασκηθείτε
    -Επικοινωνήστε
    -Κάντε τον χρόνο σας δημιουργικό
    -Διαβάστε, μαγειρέψτε, κ.ά.

    Φυσικά οι προτάσεις αυτές δεν μπορούν να θεωρηθούν λάθος. Όμως αυτό που ξεχνούν είναι το πώς κάποιος θα αρχίσει να ασκείτε όταν χρόνια τώρα είναι μακριά από δραστηριότητες άθλησης. Πώς κάποιος θα επικοινωνήσει ό,τι δεν έχει επικοινωνήσει, στην ουσία, με τους κοντινούς του εδώ και δεκαετίες και δεν ξέρει καν τι είναι η επικοινωνία. Ή πώς να κάνει αυτόν τον χρόνο δημιουργικό όταν δεν ξέρει τι είναι ο "δημιουργικός" χρόνος. 

    Διότι, για να πούμε κάτι ανάλογο, καλά είναι να λες στον άλλο επένδυσε. Αλλά πώς να επενδύσει κάποιος που δεν έχει ιδέα από επενδύσεις; Προφανώς και θα χάσει το κεφάλαιό του. Έτσι και πολλές τέτοιες προτάσεις που φυσικά δεν περιέχουν το "πώς" είναι άνευ ουσιαστικά περιεχομένου.

    Γίνεται ήδη σαφές ότι οι εξυπνούλικες προτάσεις (που δίνονται αφειδώς και δεν περιέχουν το πώς) περισσεύουν χωρίς φυσικά να γίνεται ιδιαίτερος λόγος για τη δυσμενή επίδραση του εγκλεισμού στην ψυχική υγεία η οποία είναι δεδομένη. Ήδη αναφέρονται υψηλά ποσοστά διαζυγίων στην Κίνα, αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας στην Ιταλία και φυσικά αύξηση της παχυσαρκίας. Είναι αναμενόμενο. Οι άνθρωποι σε τέτοιες συνθήκες είναι εύκολο να "βρουν" τον  χειρότερο εαυτό τους στο σπίτι τους.

    Και εδώ είναι το πρόβλημα. Διότι "προτασούλες" για άσκηση, για επικοινωνία, για μαγείρεμα κ.ά. υπάρχουν. Όμως κανένας δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται επί της ουσίας για το πώς οι άνθρωποι θα "βγουν" από το τούνελ του εγκλεισμού με μικρές απώλειες ως προς την ψυχική τους υγεία και την οικονομική τους κατάσταση.

    Όμως υπάρχει και η μεγάλη κατηγορία ανθρώπων που υφίσταται τη μεγαλύτερη πίεση.  Αναφέρομαι στους ανθρώπους της Αγοράς, στους πραγματικά εργαζόμενους. Τι γίνεται στον ψυχισμό αυτών των ανθρώπων που είναι εκτεθειμένοι στην  αγορά. Αυτών που το μεροκάματο και η επιβίωση εξαρτάται από την πώληση ή μη των προϊόντων ή των υπηρεσιών τους στην  αγορά. 

    Ας τους παρακολουθήσουμε για λίγο νοερά.

    Σκέψεις επί σκέψεων και σενάρια επί σεναρίων ξεδιπλώνονται στο μυαλό τους, μαζί με την τεράστια αγωνία για το αν θα μπορέσουν να σταθούν στην μετά κορονοϊό εποχή. Θα δουλέψει άραγε ένα ξενοδοχείο; Θα πουλήσει μια βιοτεχνία; Το τυπογραφείο θα έχει δουλειά τώρα που όλοι περιορίζουν τα έξοδά τους; Θα υπάρχει αντικείμενο μεταφορών σε λίγο; Οι παραγγελίες για όποιο λογισμικό θα εξακολουθήσουν να έρχονται; Θα υπάρχουν άνθρωποι που να θέλουν να αγοράσουν έπιπλα;

    Στα εύλογα αυτά και γεμάτα αγωνία ερωτήματα οι κρατιστές και οι κολεκτιβιστές απαντούν:

    -Το κράτος θα χρηματοδοτήσει, ανθρώπους και επιχειρήσεις
    -Θα πάρουμε χρήματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα τα μοιράσουμε, κλπ 
    -Θα ενισχύσουμε τους επαγγελματίες (με διάφορα προσβλητικά voucher)
     Και εδώ αρχίζει το άλλο πρόβλημα. Διότι όταν το κράτος λέει αφήστε τα σε μένα (δηλαδή στους γραφειοκράτες που το διοικούν και το διαφεντεύουν) ετοιμαστείτε για μεγάλα προβλήματα. Και αυτό το ξέρουν πάνω κάτω οι άνθρωποι της αγοράς και της πραγματικής εργασίας.

    Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα που κάνουν οι κρατικές παρεμβάσεις είναι ότι οι άνθρωποι εμποδίζονται να δράσουν επιχειρηματικά και παραγωγικά. Κατ’ επέκταση σπρώχνονται να  επαφεθούν  στο "καλό" και φροντιστικό κράτος. Αν αποδεχτούν την κρατική "φροντίδα" μάλλον θα χάσουν τα επιχειρηματικά και παραγωγικά "αντανακλαστικά" τους. Θα περιμένουν κι’ αυτοί, οι άνθρωποι της πραγματικής εργασίας, το κράτος να λύσει τα προβλήματα και να τους φροντίσει. Να γίνουμε όλοι Δημόσιοι Υπάλληλοι, τέλος πάντων, να λυθούν τα προβλήματα όλων…

    Ελάχιστοι κατανοούν τον σχετικό τραγέλαφο. Όταν το κράτος επελαύνει και αναλαμβάνει ευθύνες και αρμοδιότητες τότε οι δρώντες πολίτες φεύγουν από την αγορά και υποστρέφονται ως προσωπικότητες. Και είναι οι ίδιοι που μετά θα κληθούν να τα κάνουν όλα. Αλλά με ποια κουράγια και ποια δεδομένα;

    Κανένας λόγος δεν γίνεται για το ότι με όλες αυτές τις "υπερ-δραστηριότητες" του κράτους δημιουργούνται στρατιές που δεν είναι προσανατολισμένοι στο πώς θα εργαστούν πιο αποδοτικά. Οι στρατιές αυτές των ανθρώπων είναι προσανατολισμένες στο πώς το κράτος θα τους βοηθήσει και θα τους σώσει.

    Με αυτό τον τρόπο οι άνθρωποι δεν εξοικειώνονται με τον προσωπικό αγώνα για τη ζωή και την επιτυχία αλλά με την παθητικότητα και την αναμονή της κρατικής φροντίδας. Σε τέτοιες συνθήκες μάλιστα, και καθώς η κρατική φροντίδα γίνεται το άπαν, είναι εύκολο να ανθίσουν θεωρίες συνομωσίας και κατ’ επέκταση, παρανοϊκότητα, καταθλιπτικά συμπτώματα και γενικώς υποστροφή των προσωπικοτήτων. Είναι εύκολο επίσης να οξυνθούν και προϋπάρχοντα προβλήματα ψυχικής υγείας. 

    Δηλαδή και σε τελευταία ανάλυση οι άνθρωποι που περιμένουν από το κράτος να τους λύσει τα προβλήματα  και δεν μάχονται για τη δική τους ζωή και τη βελτίωση των συνθηκών της ύπαρξης τους έχουν πρόβλημα. Οδηγούνται σε συρρίκνωση της προσωπικότητάς τους και σε επιβάρυνση της ψυχικής τους υγείας. Είναι κι’ αυτό  μια "προσφορά" των κρατιστών του κοινού καλού αλλά και των κολεκτιβιστών του "κεντρικού σχεδιασμού".

    Διότι το πρόβλημα όλων αυτών των εξουσιαστών δεν είναι να ξεδιπλώνουν οι πολίτες τις ικανότητές τους για το καλύτερο ή το χειρότερο. Να έχουν την ευθύνη της ζωή τους οι ίδιοι. Τα κέρδη ή οι ζημιές να είναι δικά τους. Το ενδιαφέρον τους είναι να τους εξουσιάζουν, να τους σκλαβώνουν και εν συνεχεία να τους "σώζουν" δια των ενεργειών του "φιλέσπλαχνου" κράτους-πατερούλη. Τους οδηγούν δηλαδή στο να συναντήσουν τα αποκαΐδια της Ψυχικής τους Υγείας… 

    * O κ. Γιάννης Νικολής είναι Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδρυτής της Λέσχης Φιλελεύθερου Προβληματισμού στη Θεσσαλονίκη. Πρόσφατα ίδρυσε το "ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ" εγκαταλείποντας την κρατική υγεία και εξέδωσε το νέο του βιβλίο υπό τον τίτλο "ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ στην ΕΛΛΑΔΑ της ΚΡΙΣΗΣ" από τις εκδόσεις "Θερμαϊκός" 
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Διαβάστε το ΚΕΦΑΛΑΙΟ
    και ηλεκτρονικά στο

    ReadPoint
    Κυκλοφορεί εκτάκτως
    Παρασκευή 5-Ιουν-2020