Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 29-Απρ-2020 00:37

    Το ξεκλείδωμα της οικονομίας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Πάνου Ευαγγελόπουλου

    Η παγκόσμια κοινότητα ζει ασύλληπτες μέρες. Καθημερινά εδώ και δύο μήνες μετρούμε και ανακοινώνουμε τους αριθμούς των νεκρών, των διασωληνωμένων, των ασθενών νοσοκομειακώς περιθαλπτωμένων, των κατ’ οίκον ασθενούντων, των φερόντων ασυμπτωματικώς τον ιό και άλλων κατηγοριών. Κάθε μέρα οι αριθμοί ανακοινώνονται ανά χώρα και όταν τα νούμερα γίνονται δυσβάσταχτα μεγάλα τα λέμε και ανά πόλη όπως για την κραταιά πλην όμως δεινοπαθούσα Νέα Υόρκη.

    Τι οδυνηρά περίεργο… Οι αριθμοί των βασάνων της ανθρωπότητας από την επέλαση του ιού ομοιάζουν όλο και πιο πολύ με τους αριθμούς που γκρεμίζονται όταν επελαύνει μια παγκόσμια οικονομική ύφεση και καταβυθίζει όλες τις αγορές ταυτόχρονα. Θα μπορούσε να θυμίζει, όταν μετράμε τα θύματα της νύχτας και μας ανακοινώνονται οι αριθμοί το πρωί, την περίφημη στιχομυθία του χρηματιστή με τον διαχειριστή. Ο χρηματιστής κάλεσε το πρωί στο τηλέφωνο τον διαχειριστή και του είπε "Οι αγορές είναι άγριες όταν κοιμάσαι" και ο διαχειριστής του απάντησε "Οι αγορές γίνονται πιο άγριες όταν ξαγρυπνώ"

    Ναι κάπως έτσι ζήσαμε τα γεγονότα της προηγούμενης Δευτέρας μέχρι να ξημερώσει η Τρίτη. Στις ΗΠΑ ανακοινώνονταν ταυτόχρονα βαρύτατοι αριθμοί ανθρώπινων απωλειών ενώ στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης η τιμή του πετρελαίου κατρακυλούσε στα τάρταρα, λαμβάνοντας, ακόμη και για κάποιο ικανό χρονικό διάστημα, αδιανόητα αρνητικές τιμές, για να ακολουθήσει όλη την Τρίτη σε όλες τις παγκόσμιες αγορές να κοκκινίζουν, σκορπώντας τον φόβο ότι μπορούμε και πάλι να βρεθούμε στις αποτρόπαια κρημνώδεις περιοχές των τιμών του Μαρτίου που μας πέρασε.

    Τον δίσεκτο χρόνο ο λαός μας τον λέει γρουσούζικο αλλά το 2020 εκτός αυτού, είναι και διπλό εικοσάρι που σημαίνει δυστυχία εις διπλούν ή και στο τετράγωνο. Όμως αυτά είναι προλήψεις και δεισιδαιμονίες και πολλές φορές η κακή τύχη βρίσκει και τα κάνει όταν οι άνθρωποι τις καλές μέρες, των ευδόκιμων επτά ετών κατά τον Ιωσήφ, δεν μεριμνούν για τις αδυναμίες τους που καλύπτει η ευημερία και κυρίως δεν προνοούν πως θα αντιμετωπίσουν το απρόοπτο και αναπάντεχο κακό που ξαφνικά μπορεί να εμφανιστεί και να σαρώσει τις καλές μέρες μέσα σε ένα διάστημα δύο ή τριών μηνών. Την θεωρία του χάους την ξέρουμε εδώ και δεκαετίες αλλά ότι ένα τόσο δα μικρό πραγματάκι που λέγεται ιός, θα έφθανε να απειλήσει τόσο τρομακτικά την παγκόσμια δημόσια υγεία και οικονομία ταυτόχρονα, ήταν, φευ, κάτι το απροσδόκητο και τραγικά αναπάντεχο. Μολονότι λίγα φωτεινά μυαλά το είχαν επισημάνει, η ανθρωπότητα αδιαφόρησε διότι μαλθακώνει εύκολα στους καιρούς της ευημερίας και δεν δίνει σημασία στην ενοχλητική Κασσάνδρα ενώ εύκολα ξεχνά παρόμοιες άλλες τέτοιες του παρελθόντος παγκόσμιες περιπέτειες και παραδίδεται σε έναν αδολέσχη οίστρο μακαριότητας.

    Όμως οι αγορές με την αέναη κίνηση τους αφυπνίζουν την ανθρωπότητα διότι ενσωματώνουν στα αποτελέσματα τους όλες τις πράξεις των ανθρώπων. Οι αγορές είναι προορατικές διότι προβλέπουν και προεξοφλούν τα μελλούμενα ενώ οι κυβερνήσεις με βάση την αρχή του Αριστοτέλη, το διοικείν σημαίνει προβλέπειν, πρέπει να είναι διορατικές. Πως λοιπόν θα ήταν δυνατόν να μην κατακρημνιστεί το πετρέλαιο; Οι χώροι αποθήκευσης εξαντλούνται, η παραγωγή αύξανε μέχρι και τις αρχές Απριλίου ενώ η ζήτηση πετρελαίου από το κλείδωμα της παγκόσμιας οικονομίας καθηλώθηκε στο ναδίρ. 

    Πολλά θα ειπωθούν, πολλά θα γραφούν και πολλοί θα χάσουν πολλά λεφτά. Μπορεί αυτό να ξαφνιάζει και ίσως να τρομάζει αλλά όμως για τους πιο ψύχραιμους δείχνει ότι τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα το ξεκλείδωμα της παγκόσμιας οικονομίας θα γίνει με σχετικά φθηνή ενέργεια. Θα πάρει χρόνο για να βγουν μαζικά οι καταναλωτές για ψώνια και για τουρισμό και θα αργήσουν τα καράβια να βγουν για τις μακρές πλόες τους ενώ τα αεροπλάνα θα γεμίζουν περισσότερο τα αεροδρόμια παρά τους αιθέρες. Όλα αυτά σημαίνουν φθηνό πετρέλαιο, το οποίο θα βοηθήσει τα μάλα στο ξεκλείδωμα της οικονομίας και θα αντισταθμίσει πολλούς κινδύνους και αβεβαιότητες χωρίς όμως ποτέ να αποτελεί την ικανή και αναγκαία συνθήκη για να πετύχει το ξεκλείδωμα.

    Σε αυτό ακριβώς το σημείο η κυβέρνηση μας πρέπει να δράσει διορατικά. Η Ελληνική οικονομία διψάει για φθηνή ενέργεια αλλά οι φόροι μας βαρύτατοι, επαχθείς και απεχθείς. Το μέγεθος της αγοράς μας μικρό ενώ το σύστημα των τιμών μας ανελαστικό. Ο ανταγωνισμός μας εξόχως ρηχός με αποτέλεσμα οι τιμές να κολλάνε στην κίνηση τους προς τα κάτω, sticky prices, τα δε ήδη υπάρχοντα αποθέματα αποκτημένα σε ακριβές τιμές και η γραφειοκρατία μας σιδερόφρακτη και αντιπαραγωγική από το διυλιστήριο μέχρι την άδεια λειτουργίας του πρατηρίου. Όλα αυτά πρέπει να αλλάξουν για να μειωθεί η τιμή του diesel και της βενζίνης δραστικά προς τα κάτω.

    Θα πρέπει λοιπόν να γίνει ένα ουσιαστικό ξεκλείδωμα της οικονομίας πάντα όμως με σύνεση και φρόνηση. Να βοηθηθούν όλοι όσοι υπέφεραν αλλά και όλοι όσοι μπορούν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στην ανάκαμψη. Θα είναι συνδυασμός πολλών μέτρων υποστήριξης, διευκόλυνσης αλλά και κινήτρων. Πάνω όμως από όλα θα μετρήσει εάν τώρα αυτή την κρίσιμη στιγμή του ξεκλειδώματος της οικονομίας μας, η κυβέρνηση μας να τολμήσει να υλοποιήσει τις αναγκαίες όσο ποτέ άλλοτε στο παρελθόν, φιλελεύθερες τομές που χρειάζεται ο τόπος μας.  Όλα τότε θα ξεδιπλωθούν με οδηγό τις αρετές και τα ταλέντα μας και θα πιάσουν τόπο όλες οι θυσίες που κάναμε δέκα χρόνια τώρα και το υψηλό ήθος που επιδείξαμε κατά την διάρκεια της υγειονομικής κρίσης και της επέλασης του ιού στην Πατρίδα μας.

    * Ο κ. Πάνος Ευαγγελόπουλος είναι Επίκουρος Καθηγητής - Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας - Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

    panosevans@uop.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ