Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 10-Απρ-2020 00:57

    Εσείς θα δεχόσασταν να νοσήσετε από κορονοϊό;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γεώργιου Μάτσου 

    Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Συνδέεται άμεσα με τη διαχείριση της επόμενης ημέρας: Με δεδομένη την ευκολία μετάδοσης του κορονοϊού, κάθε μέτρο χαλάρωσης αυξάνει τις πιθανότητες να νοσήσει όχι κάποιος "απομακρυσμένος ηλικιωμένος" όπως νομίζαμε αρχικά, αλλά ο εαυτός μας. Θα το δεχόμασταν;

    Η προσωποποίηση του ερωτήματος στον εαυτό μας είναι η κρίσιμη παράμετρος για τις αντιλήψεις μας περί λειτουργίας της οικονομίας, περί συνταγματικότητας των μέτρων, ακόμη και περί των πολιτικών τους επιπτώσεων. Τραγική μορφή ο γεμάτος αυτοπεποίθηση πρωθυπουργός της Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον, που φέρεται να ακολούθησε αρχικά το σενάριο σκόπιμης δημιουργίας "ανοσίας αγέλης". Να αφεθεί δηλαδή να νοσήσει ελεύθερα ο πληθυσμός, ώστε να ξεπεραστεί "μια κι έξω" το πρόβλημα, αφού πρώτα πεθάνουν πολλοί. Ακόμη κι αν δεν εξετάστηκε πράγματι η υλοποίηση τέτοιου σεναρίου, η Βρετανία καθυστέρησε πάντως τη λήψη μέτρων. Ο ίδιος λοιπόν άνθρωπος που φέρεται να φλέρταρε κυνικά με την "ανοσία αγέλης" για 66 εκατομμύρια Βρετανών, βρέθηκε στην εντατική.

    Επαληθεύεται έτσι η ρήση του καθηγητή Τσιόδρα ότι "ο ιός δεν σέβεται όσους δεν τον υπολογίζουν". Ο ίδιος άνθρωπος προέβλεπε στις 5 Μαρτίου ότι ενδέχεται να νοσήσει φέτος το 5 με 10% του πληθυσμού στην Ελλάδα. Η δυσοίωνη αυτή αρχική πρόβλεψη που ήδη διαψεύδεται χάρη στις άοκνες προσπάθειες του ίδιου ανθρώπου, δείχνει πόσο σημαντικό ήταν ότι δεν υποτιμήσαμε τον ιό και τον αντιμετωπίσαμε με τη δέουσα σοβαρότητα.

     Έναντι της δικής μας αντιμετώπισης που θέτει πάνω από όλα την υγεία, οι ΗΠΑ του Τραμπ ανυπομονούν να ξαναλειτουργήσει η οικονομία. Αντί όμως η ανυπομονησία αυτή να επιτύχει το στόχο της, βλέπουμε εκατόμβες νεκρών και απόγνωση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού.

    Αντίστοιχα και στη Γερμανία της Μέρκελ, που ενώ διατηρεί μέχρι σήμερα τα κρούσματα σε διαχειρίσιμο επίπεδο, εντούτοις φέρεται να θέλει να ξαναλειτουργήσει τη χώρα στις 19 Απριλίου. Ανακύπτει όμως το ερώτημα: Αν χαλαρώσουν έστω και για μερικές ημέρες τα μέτρα, δεν θα διασπαρεί παντού ο ιός από τους ασυμπτωματικούς φορείς; Εδώ η Κίνα που με σιδερένια πυγμή έχει σχεδόν εξαλείψει το πρόβλημα, δείχνει να κινδυνεύει από νέα έξαρση εξαιτίας των υπολειπόμενων αφανών ασυμπτωματικών φορέων. Πώς θα ξαναλειτουργήσουν την οικονομία τους χώρες με δεκάδες χιλιάδες ενεργά κρούσματα και άρα πολλαπλάσιους ασυμπτωματικούς φορείς;

    Η αμερικανική και η γερμανική ανυπομονησία στο θέμα της οικονομίας αναδεικνύουν προϋπάρχουσες πολιτισμικές διαφορές μεταξύ των λαών. Αρχαίοι λαοί όπως εμείς και οι Κινέζοι έχουμε την ιστορική εμπειρία να θέτουμε την υγεία πάνω από όλα. Όχι τυχαία, ο δικός μας συνήθης κοινωνικός χαιρετισμός είναι το "γεια", προερχόμενο από το "υγεία". Ευχόμαστε δηλαδή υγεία στον χαιρετούμενο. Αυτή είναι η πρώτη προτεραιότητα της κοινωνίας μας. Αντιθέτως, λαοί με προτεσταντικό υπόβαθρο θέτουν σε υψηλότερο αξιολογικό επίπεδο τον πλουτισμό τους. Η δε έξαρση κρουσμάτων ειδικά στις καθολικές χώρες (Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Βέλγιο) υποδεικνύει κοινωνίες παραδομένες σε λανθάνουσα μοιρολατρία, όπως έχουν μάθει να παραδίδονται σε ένα παπικό αλάθητο.

    Παραβλέποντας το πώς οι πολιτισμικές αυτές διαφορές θα επιδράσουν στις αποφάσεις της (ακόμη) Ενωμένης Ευρώπης στη διαχείριση της οικονομικής κρίσης του κορονοϊού, παραμένει τόσο σε εμάς, όσο και στις υπόλοιπες χώρες το αρχικό ερώτημα για την διαχείριση της επόμενης ημέρας: Ο καθένας ατομικά για τον εαυτό του, δέχεται να νοσήσει από τον κορονοϊό;

    Η αρνητική απάντηση που δίδεται κατά τεκμήριο από όλους, πρέπει να αποτελέσει οδηγό των κοινωνιών και των κυβερνήσεων για το μέλλον.

    Οι κοινωνίες δεν μπορούν να δεχθούν αναζωπύρωση της επιδημίας για να βιώσουν νέο lockdown το Σεπτέμβριο ή νωρίτερα. Συνεπώς, το ξερίζωμα (eradication) του κορονοϊού από το ενεστώς ιατρικό και κοινωνικό λεξιλόγιο της ανθρωπότητας είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή, για να ξαναλειτουργήσει φυσιολογικά η διεθνής οικονομία, χωρίς να χρειαστεί να την ξανακλείσουμε σε μερικές εβδομάδες.

    Διότι ένα μοναδικό κρούσμα στον πλανήτη μπορεί να γίνει δεκάδες την επόμενη ημέρα, εκατοντάδες σε λίγες ημέρες και χιλιάδες εντός εβδομάδων.

    Ο καθηγητής Τσιόδρας μίλησε για εφαρμογή στο άμεσο μέλλον του κορεατικού μοντέλου αντιμετώπισης της επιδημίας, όταν προφανώς θα υπάρχουν τα μέσα (επάρκεια τεστ και καταλλήλων μασκών) και θα έχει αναπτυχθεί η αντίστοιχη κοινωνική κουλτούρα.

    Μακάρι να είναι εφικτή η εφαρμογή του μοντέλου αυτού με τρόπο ώστε να μην νοσήσουν παρά ελάχιστοι. Μέχρις ότου όμως αυτή καταστεί εφικτή, ισχύει αυτό που επεσήμανε ο Κώστας Στούπας: Ότι σε μία κοινωνία χωρίς περιοριστικά μέτρα, "ο καθένας πανικόβλητος θα προσπαθούσε να λάβει μέτρα προστασίας για τον ίδιο και την οικογένειά του, αδιαφορώντας για τις κοινωνικές και εργασιακές του υποχρεώσεις", δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερο χάος στην οικονομία.

    Τούτο πολύ απλά σημαίνει ότι, θέλοντας και μη, η κοινωνία θα οδηγηθεί στη λήψη τόσων περιοριστικών μέτρων, όσων είναι αναγκαία για να διαβεβαιωθεί ότι έχει περιοριστεί στο μέγιστο βαθμό η πιθανότητα για τον καθένα μας να νοσήσει.

    Όσοι λοιπόν στοχεύουν, ελπίζουν ή προετοιμάζουν άρση των μέτρων πριν από το κρίσιμο αυτό χρονικό σημείο, θα πρέπει να έχουν επίγνωση ότι πολιτικά δεν θα είναι διαχειρίσιμη μια τέτοια κατάσταση στην Ελλάδα όπου θέτουμε την υγεία πάνω από όλα. Μπορεί να είναι αρχικώς διαχειρίσιμη στη Γερμανία ή στις ΗΠΑ, αλλά και εκεί δεν θα χρειαστούν παρά μερικές ημέρες ή εβδομάδες νέου κύματος κρουσμάτων για να καταστεί μη διαχειρίσιμη. Με τις παλινωδίες τελικά απλώς να καθυστερούν την εξάλειψη της νόσου δια της φυσικής μεθόδου της παύσης της μετάδοσής της, στην οποία κατατείνει η καραντίνα του πλανήτη, το δε σενάριο της "ανοσίας αγέλης" να τίθεται εκποδών από το φυσικό ένστικτο αυτοσυντήρησης των κοινωνιών.

    Στο μεταξύ και όσο η οικονομία θα μαθαίνει να δουλεύει από απόσταση, οι οικονομικές επιπτώσεις θα περιορίζονται, η επόμενη ημέρα θα γίνεται ευκολότερη και η μετάβαση σε αυτήν ομαλότερη.

    Όπως είπε και ο πρωθυπουργός, τα δισεκατομμύρια θα τα ξαναφτιάξουμε, οι ζωές όμως δεν γυρίζουν πίσω. Αυτή η πανάρχαια αλήθεια αποτελεί τον οδηγό όχι μόνον του ελληνικού πολιτικού συστήματος, αλλά και της ελληνικής κοινωνίας και του καθενός μας προσωπικά. 

    Ας ελπίσουμε, παρά τις περί του αντιθέτου σημερινές ενδείξεις, να αποτελέσει τον οδηγό και της διεθνούς κοινωνίας.

    * Ο κ. Γεώργιος Ι. Μάτσος είναι Δ.Ν. Δικηγόρος

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ