Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 10-Απρ-2020 00:03

    Η συνοχή της ΕΕ είναι το κλειδί της επόμενης μέρας

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κωνσταντίνου Κόλλια 

    Η υγειονομική κρίση που ξέσπασε με την εξάπλωση της πανδημίας στο σύνολο των χωρών, δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Αρχικά, οι κυβερνήσεις έπρεπε να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την αναστολή της περαιτέρω διάδοσης της νόσου (περιορισμός κινήσεων, κλείσιμο επιχειρήσεων και σχολείων) αλλά και της τόνωσης της οικονομίας με αύξηση των δημοσιών δαπανών, παροχή ρευστότητας στις επιχειρήσεις και επιδόματα για τους εργαζόμενους. Η σημερινή κρίση είναι εξωγενής, αφού έχει προκληθεί από εξωτερικούς παράγοντες, και συμμετρική, αφού έχει επεκταθεί στο σύνολο των χωρών. Όμως, από την άλλη πλευρά μπορεί να χαρακτηριστεί ταυτόχρονα και ασύμμετρη αφού βρίσκει τις οικονομίες των χωρών σε διαφορετική φάση, ενώ και οι παθογένειες στο εσωτερικό τους θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο την επόμενη μέρα.

    Αυτό το κενό και τις αποκλίσεις είναι υποχρεωμένη να το καλύψει η Ευρωπαϊκή Ένωση με άμεσες και καίριες παρεμβάσεις. Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια των μεσοβέζικων λύσεων, αφού οι πολίτες της έχουν αρχίσει ήδη και είναι επιφυλακτικοί με τη λειτουργία της. Η αποφυγή δραστικών μέτρων, όπως το ομόλογο για τον κορονοϊό, οξύνει τις αντιδράσεις και επαναφέρει στην επικαιρότητα τη συζήτηση για ένωση δύο ταχυτήτων. Μετά την πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση, οι χώρες του ευρώ έχουν στη διάθεσή τους όλα τα απαραίτητα εργαλεία, δημοσιονομικά και νομισματικά, για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η επιλογή των κατάλληλων εργαλείων θα είναι η κατευθυντήρια δύναμη για το μέλλον της ευρωζώνης. Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να δράσουν συντεταγμένα και με αλληλεγγύη. Αφού η έκδοση ενός ομολόγου για την πανδημία φαίνεται ότι δεν είναι δυνατή και αρεστή για τις χώρες του Βορρά, θα πρέπει να αποδεχθούν τουλάχιστον τη μερική αμοιβαιοποίηση και κούρεμα χρεών. Η αρχιτεκτονική του ευρώ βοήθησε τις χώρες του Βορρά να συσσωρεύσουν μεγάλα εξωτερικά πλεονάσματα τα προηγούμενα χρόνια, με αποτέλεσμα να είναι καλύτερα οχυρωμένες σε περιόδους κρίσεως. Όμως, αν θέλουν να υφίσταται η Ένωση, θα πρέπει να δείξουν αλληλεγγύη και να συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση της πανδημίας. 

    Τα αποτελέσματα της σημερινή υγειονομικής κρίσης θα είναι η ραγδαία αύξηση του δημοσίου χρέους, του ιδιωτικού χρέους, η αύξηση της ανεργίας και τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Δυστυχώς, η πατρίδα μας μετά από δέκα δύσκολα χρόνια έρχεται αντιμέτωπη με μια νέα ύφεση. Το δημόσιο χρέος της, που είναι συνδεδεμένο και με τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, θα αυξηθεί ταχύτατα. Υπάρχει βέβαια η δυνατότητα –και κάποια στιγμή θα γίνει και αυτό– να χρησιμοποιηθεί ένα μέρος από το ταμειακό "μαξιλάρι", αλλά το μήνυμα που θα δοθεί στις αγορές θα είναι αρνητικό. Επίσης, η αύξηση του ιδιωτικού χρέους είναι αναμενόμενη ενώ και η ανεργία θα αυξηθεί με ταχύτατους ρυθμούς. Κλάδοι, όπως η ναυτιλία και ο τουρισμός, που ήταν οι ατμομηχανές της ελληνικής οικονομία, θα έχουν τις μεγαλύτερες επιπτώσεις.

    Η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να αρχίσει ήδη, χωρίς καθυστέρηση, να σχεδιάζει την επόμενη μέρα. Αντιμέτωπη με την υψηλή ανεργία, έλλειμμα στα δημόσια οικονομικά αλλά και υψηλό χρέος. Το κατά πόσο τα τονωτικά μέτρα θα μπορέσουν να αναχαιτίσουν τη βαθιά ύφεση θα φανεί από τη μορφή της ανάκαμψης που θα ακολουθήσει η οικονομία:

    - Οι περισσότερες προβλέψεις ελπίζουν ότι η οικονομία θα ακολουθήσει την ταχεία ανάκαμψη του σχήματος V, βραχυχρόνια κρίση με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

    - Η ανάκαμψη σχήματος U (δηλαδή μια συρρίκνωση που διαρκεί για ένα χρονικό διάστημα του ενός έτους) είναι δυστυχώς ιδιαιτέρως πιθανή για τη χώρα μας που τώρα άρχιζε να παρουσιάζει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και υγιή δημόσια οικονομικά.

    - Ο πιθανός κίνδυνος μιας πολύ αργής ανάκαμψης, σχήματος L, όπου η ύφεση θα είναι μακροχρόνια και παρατεταμένη, ευελπιστούμε ότι δεν μπορεί να συμβεί στη χώρα μας και ότι είναι καλά οχυρωμένη.

    Συνοψίζοντας, η αβεβαιότητα για το μέλλον είναι ορατή. Οι αποφάσεις τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ένωσης θα καθορίσουν την πορεία της καμπύλης της οικονομίας. Η Κυβέρνηση της χώρας μας έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την οχύρωση της οικονομίας. Όμως, θα πρέπει να συμπληρωθούν από τα νομισματικά και χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρώπης. Δραστικές αποφάσεις, συλλογικές, με πνεύμα αλληλεγγύης, θα δώσουν τη δυνατότητα στις χώρες του ενιαίου νομίσματος να ξεπεράσουν ταχύτατα την κρίση και να επιτύχουν σύντομα υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Οποιαδήποτε αργοπορία στη λήψη αποφάσεων ή αποφυγή επιμερισμού των επιπτώσεων της κρίσης στα δημόσια οικονομικά θα οδηγήσει αυτόματα σε κρίση με μεσοπρόθεσμα (U) ή και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα (L). 

    Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι ενέργειες και οι αποφάσεις τους, θα διαδραματίσουν σημαίνοντα ρόλο για το ύψος της ύφεσης, για τη χρονική διάρκειά της αλλά και για το μέλλον της ευρωζώνης. 

    * Ο κ. Κωνσταντίνος Β. Κόλλιας είναι Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ