Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 13-Μαρ-2020 00:03

    Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας το δεύτερο εξάμηνο του 2019 ήταν φαινομενική

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Νίκου Ζόνζηλου 

    Στις 6 Μαρτίου 2020 η ΕΛΣΤΑΤ κοινοποίησε τα στοιχεία εθνικών λογαριασμών για το έτος 2019 σε μηνιαία και τριμηνιαία βάση.

    Η επίδοση της ελληνικής οικονομίας που για ολόκληρο το 2019 σημείωσε ρυθμό ανόδου 1,9% ασφαλώς απογοήτευσε και διέψευσε τις προβλέψεις της κυβέρνησης και των διεθνών οργανισμών που βλέπανε άνοδο τουλάχιστον 2% ή και υψηλότερη. Ιδιαιτέρως απογοητευτικό ήταν το τέταρτο τρίμηνο του 2019 που σε ετήσια βάση σημείωσε άνοδο 1% και μείωση κατά 0,7% αν συγκριθεί με το προηγούμενο τρίμηνο στις εποχικά διορθωμένες εκτιμήσεις.

    Όπως ήταν φυσικό τα συγκεκριμένα αποτελέσματα έγιναν αντικείμενο αντιπαράθεσης στο πολιτικό σύστημα και ιδιαιτέρως μεταξύ του τέως και του νυν υπουργού οικονομικών. Ο τέως υπουργός ακολουθώντας την πάγια τακτική του, των χιουμοριστικών ευφυολογημάτων, θυμήθηκε πάλι τον Πιραντέλλο, ενώ το στενό του περιβάλλον με αισθητή μια υπορρέουσα ικανοποίηση από την επιβράδυνση έκανε κάποια ειρωνικά σχόλια. Ο νυν υπουργός ανέπτυξε κάποια γενικότερα επιχειρήματα για να δικαιολογήσει και να αμβλύνει την εντύπωση από την επιβράδυνση της δραστηριότητας στο τέλος του έτους.

    Χωρίς αμφιβολία το πρώτο εξάμηνο του 2019 κρινόμενο σε όρους ρυθμών ανόδου του ΑΕΠ ήταν καλύτερο από το δεύτερο (2,2% το πρώτο εξάμηνο έναντι 1,6% το δεύτερο). Ωστόσο το ΑΕΠ είναι ένας συνοπτικός δείκτης στην επιφάνεια, αν σκάψει κανείς λίγο πιο κάτω στα επιμέρους στοιχεία που διαμορφώνουν την εξέλιξή του, διαπιστώνει ότι η εικόνα είναι αρκετά διαφορετική. Η επιβράδυνση του δευτέρου εξαμήνου ήταν στην πραγματικότητα φαινομενική, το δεύτερο εξάμηνο ήταν καλύτερο από το πρώτο σε όρους οικονομικής δραστηριότητας.   

    Για να αναδείξω το ζήτημα, αλλάζω λίγο την οπτική εξετάζοντας την άνοδο του ΑΕΠ από την πλευρά των συμβολών στην άνοδο των διαφόρων στοιχείων της ζήτησης. Για τη διαμόρφωση του ρυθμού ανόδου του ΑΕΠ συμβάλουν η εγχώρια ζήτηση, ο εξωτερικός τομέας και η μεταβολή των αποθεμάτων που περιλαμβάνουν και τις στατιστικές διαφορές του συστήματος των εθνικών λογαριασμών. Στην άνοδο κατά 2,2% του πρώτου εξαμήνου η εγχώρια ζήτηση συνέβαλε κατά 1,04%, η μεταβολή των αποθεμάτων κατά 1,8% και ο εξωτερικός τομέας αφαίρεσε 0,7% (2,2%=1,04%+1,8%-0,7%). Το δεύτερο εξάμηνο τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά η εγχώρια ζήτηση συνέβαλε κατά 1,8% ο εξωτερικός τομέας κατά 2,3% και τα αποθέματα είχαν μια έντονη αρνητική συμβολή 2,5%. Συνοπτικά (1,6% = 1,8% +2,3%-2,5%). Επομένως ο ρυθμός ανόδου του ΑΕΠ του δευτέρου εξαμήνου (1,6% ) είναι σαφώς υγιέστερος από αυτόν του πρώτου διότι βασίζεται σε θεμελιακές οικονομικές δυνάμεις της οικονομικής δραστηριότητας που διαμορφώνονται από την ακολουθούμενη πολιτική: την εγχώρια ζήτηση και τον εξωτερικό τομέα.

    Η άνοδος του πρώτου εξαμήνου ήταν ιδιαίτερα αναιμική στις βασικές οικονομικές συνιστώσες. Ενισχύθηκε σχεδόν αποκλειστικά από τη μεταβολή των αποθεμάτων με αποτέλεσμα την καλή επίδοση στο συνολικό ΑΕΠ του εξαμήνου. Όμως αυτό είναι περισσότερο ένας στατιστικός χειρισμός παρά το αποτέλεσμα οικονομικής ανάκαμψης και ευεξίας. Στο δεύτερο εξάμηνο συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Η έντονη αρνητική συμβολή των αποθεμάτων ήταν ο καθοριστικός παράγων για την επιβράδυνση του ρυθμού ανόδου του ΑΕΠ. 

    Τα ετήσια και τριμηνιαία εθνικολογιστικά στοιχεία για το 2019 έδειξαν ότι η ελληνική οικονομία παραμένει αδύναμη. Οι βασικές ανισορροπίες έχουν αποκατασταθεί αλλά η οικονομία δεν έχει μπει ακόμη σε μια νέα τροχιά ισχυρής ανάπτυξης όπως απαιτούν οι περιστάσεις. Ωστόσο, τα στοιχεία που παρατέθηκαν δείχνουν ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2019 ήταν τελικά αισθητά καλύτερο από το πρώτο. Η οικειοποίηση του τίτλου του έργου του Πιραντέλλο "Έτσι είναι αν έτσι νομίζεται" από τον τέως υπουργό οικονομικών κύριο Τσακαλώτο για να αντιπαρατεθεί στον νυν ομόλογό του είναι ατυχής ως μη στηριζόμενη στα δεδομένα, δεν απαντά και δεν βοηθά. 

    * Ο κ. Νίκος Ζόνζηλος είναι πρώην στέλεχος της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών της Τράπεζας της Ελλάδος και πρώην επιστημονικός συνεργάτης του ΙΟΒΕ. 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ