Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 18-Ιαν-2020 08:25

    Χρηματιστήριο: Ανάγκη δομικής αναμόρφωσης της φιλοσοφίας λειτουργίας του

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ηρακλή Ρούπα

    Μετά από αρκετά χρόνια αδράνειας, κάποια σκάνδαλα (τύπου Folli Follie), αποχωρήσεις εταιριών από το ταμπλό του Χρηματιστηρίου και διαγραφές, προωθείται η διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου πλαισίου κανόνων Εταιρικής Διακυβέρνησης των εταιριών που είναι εισηγμένες σε οργανωμένη αφορά. Το Χρηματιστήριο δηλαδή. Κάλιο αργά παρά ποτέ θα έλεγε ο καλόπιστος αναλυτής των εξελίξεων.

    Παρά το γεγονός ότι οι καθυστερήσεις προέκυψαν ως αποτέλεσμα αδράνειας της προηγούμενης διοίκησης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς που είχε αναγάγει την καθυστέρηση και την αδυναμία λήψης αποφάσεων σε τέχνη, η σημερινή διοίκηση κινείται με στόχευση και ταχύτητα.  Ως  αποτέλεσμα αυτής της αλλαγής υπήρξε η μέσω της "Συμβουλευτικής Επιτροπής" προώθηση σημαντικών θεμάτων με στόχο την προστασία των επενδυτών και την διασφάλιση της ανάδειξη της αξιοπιστία των λειτουργιών του Χρηματιστηρίου. Όμως μήπως είναι καιρός να σταματήσουμε να εστιάζουμε την κριτική μας σε θέματα θεσμικής λειτουργία και μόνον και να αντιμετωπίσουμε με ρεαλισμό την πραγματική διάσταση του προβλήματος του Χρηματιστηρίου; Ας μην εθελοτυφλούμε. Πρόβλημα υπάρχει παρά τις θεαματικές αποδόσεις για το 2019, τις εξαιρετικά επιτυχημένες εκδόσεις χρέους με την υποστήριξη θετικών αναφορών των οίκων αξιολόγησης.

    Αν είναι να κάνουμε έναν απολογισμό για το 2019 όμως, και μία εκτίμηση για το 2020, θα πρέπει να επισημάνω πως δυστυχώς ο χρόνος τρέχει και αυτό που αντιμετωπιζόταν ως κανονικότητα κατά το πρόσφατο ακόμα παρελθόν, σήμερα κινδυνεύει να χαρακτηρισθεί ως αναχρονισμός.

    Κατά συνέπεια, η ουσία παραμένει πως αν επιθυμεί το οικονομικό επιτελείο να δημιουργήσει ένα γενικότερο κλίμα διεύρυνσης όσων συμμετέχουν στις αναπτυξιακές οικονομικές δραστηριότητες σύμφωνα με το δόγμα του Πρωθυπουργού "ανάπτυξη για όλους",  τότε πρέπει να αντιμετωπίσει την έννοια του επανασχεδιασμού του προϊόντος "χρηματιστήριο" (rebranding) με διαφορετική λογική από αυτή που επικοινωνιακά μόνον παρουσιάζεται μέχρι σήμερα. Άλλωστε, η αισιοδοξία του προέδρου του ΧΑ κ. Λαζαρίδη όπως αυτή εκφράσθηκε κατά την πρόσφατη κοπή της πίτας,  εμφανίζει μία μονότονη διαχρονικότητα που όμως μόνον ως λεκτική διατύπωση έχει παραμείνει.

    Ο κ. Λαζαρίδης επεσήμανε ότι ο στόχος για την επόμενη χρονιά είναι η "άντληση σημαντικών κεφαλαίων από την κεφαλαιαγορά για την ενίσχυση των επιχειρήσεων και της οικονομίας". Εύλογα όμως γεννάται το εξής ερώτημα: Αρκεί αυτή η απλουστευμένη και μονοδιάστατη προσέγγιση του προέδρου του ΧΑ για να σηματοδοτήσει την αναγκαία νέα αναπτυξιακή λογική; Πως αναμένεται να διαχειρισθεί το γεγονός πως το χρηματιστήριο σήμερα δεν αποτελεί πλέον μοντέλο αναπτυξιακού πλουραλισμού, αλλά εργαλείο στήριξης ελάχιστων μόνον επιχειρήσεων; Ποια είναι η νέα αναπτυξιακή λογική του Χρηματιστηρίου κάτω από συνθήκες χρηματοδοτικής απραξίας των τραπεζών και μηδενικών επιτοκίων;

    Με ποιο τρόπο εκτιμά ο κ. Λαζαρίδης πως θα συμβάλλει το χρηματιστήριο με την σημερινή του μορφή στην ανάπτυξη της οικονομίας όταν επί της ουσίας το 2019 απετέλεσε μία ακόμα χρονιά μείωσης των μετοχικών επενδυτικών επιλογών; Εκτός αν η διασύνδεση με οποιονδήποτε τρόπο με το Χρηματιστήριο του Ιράν για παράδειγμα εντάσσεται στην λογική αυτή. Όταν ο υπ Οικονομικών όμως αναφέρθηκε στο χρηματιστήριο ως παράγοντα ανάπτυξης ίσως δεν είχε την πλήρη εικόνα πως επί της ουσίας απέναντί σε μία φυγή εταιριών από το ΧΑ το 2019 δεν είχαμε ούτε μία νέα εισαγωγή; Ο αναγκαίος επανασχεδιασμός δεν θα πρέπει να βασίζεται στις όποιες εκτιμήσεις της διοίκησης του χρηματιστηρίου και του κυβερνητικού επιτελείου σε μία εύκολη βάση σύγκρισης της στατιστικής προσέγγιση της "άντλησης" κεφαλαίων από λίγες εταιρίες.  Αυτή είναι η εύκολη επικοινωνιακή οδός.

    Ο πραγματικός στόχος της επαναχάραξης της στρατηγικής ανάπτυξης του χρηματιστηρίου θα έπρεπε να είναι η σημαντική διεύρυνση των εισαγωγών εταιριών στο ΧΑ σε ένα πλαίσιο πλουραλισμού και προοδευτικότητας. Η παραγωγή εφικτής καινοτομίας, όπως για παράδειγμα η προώθηση "πράσινων" εταιριών  καθώς και η ανάδειξη δυναμικών μεν πλην όμως κρυμμένων και "φοβισμένων" επενδυτικών δυνατοτήτων σε όλη την Ελλάδα σε συνεργασία με τα επιμελητήρια και άλλους φορείς.

    Εκτός αν κάποιοι αρκούνται στην δημιουργία της πλατφόρμας ενός εμβρυακού "χρηματιστήριου ενέργειας".  Ή επί της ουσίας επιθυμούν μέσω της διατήρησης μικρού αριθμού εταιριών την έμμεση χειραγώγηση της αγοράς αυτής και την ενίσχυση μόνον λίγων "εκλεκτών" εταιριών και των μετόχων τους. Θα γίνει άλλωστε πολύ γρήγορα αντιληπτό πως ελλείψει επιλογών τα κεφάλαια προς επένδυση –εγχώρια και διεθνή- αναγκαστικά θα στρέφονται προς τις περιορισμένες υφιστάμενες επιλογές συνθέτοντας μία νέα στρεβλότητα.

    H ανάπτυξη της οικονομίας απαιτεί συνολικές και καινοτόμες προσεγγίσεις. Αν δε συνδυάσουμε την κρατούσα πεπατημένη λειτουργίας του χρηματιστηρίου ως απλά μία επιχείρηση που υποστήριζε κάποιους εισηγμένους εν μέσω κρίσης, με τις εξαγγελίες του Υπ. Οικονομικών για μία "γενικότερη αναδιανομή και αναδιάταξη της βάσης παραγωγής εισοδήματος σε συνδυασμό με την ενίσχυση των αγορών χρήματος και κεφαλαίου", θα διαπιστώσουμε πως υπάρχει ένα σημαντικό χάσμα ως προς τον ρόλο του χρηματιστηρίου με την σημερινή του μορφή. Χάσμα μεταξύ πρόθεσης της Κυβέρνησης και της αναγκαίας κουλτούρας δυναμικής επανεκκίνησης του θεσμικού αυτού παράγοντα από πλευράς λειτουργών της "επιχείρησης χρηματιστήριο". Μπορεί η Κυβέρνηση να εντάσσει το Χρηματιστήριο σε ένα πιθανό αναπτυξιακό αφήγημα, αδυνατεί όμως να αντιληφθεί πως το προϊόν πάσχει και δεν θα είναι δυνατόν να συμμετάσχει ουσιαστικά σε μία συνολική ανάταξη της οικονομίας.

    Με δεδομένο ότι οι τράπεζες θα μπορέσουν να υποστηρίξουν χρηματοδοτικά την ανάπτυξη μετά την πάροδο διετίας, εύλογα γεννάται το ερώτημα – με δόση υπερβολής- μήπως υπάρχουν σκέψεις για την διατήρηση ενός "ρηχού" χρηματιστηρίου μειωμένων δυνατοτήτων προκειμένου ή πιθανή άντληση κεφαλαίων μέσω αυτής της επενδυτικής οδού να μην λειτουργήσει ανταγωνιστικά στην επόμενη φάση λειτουργίας των τραπεζών. Μία τέτοια σκέψη βέβαια αποτελεί από μόνη της βάση μίας κουλτούρας προσέγγισης που ελπίζω να μην υφίσταται.

    Οι κουλτούρες όμως, που είτε δεν υπάρχουν είτε έχουν διαμορφωθεί σε περιβάλλον αγκύλωσης τα τελευταία χρόνια δύσκολα αλλάζουν χωρίς ρίξεις και τομές. Ούτε βέβαια η θεσμοθέτηση κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης μετά από χρόνια είναι αρκετή για να επιδειχθεί η αναγκαία αυτή αλλαγή. Άλλωστε, οι αλλαγές πρέπει να είναι μόνιμου και όχι επικοινωνιακού χαρακτήρα. Εκτός αν το αφήγημα της ανάπτυξης προβλέπεται να αφορά μόνον τους μεγάλους παίκτες ως μία μη προοδευτική, μη καινοτόμο και μη πραγματικά αναπτυξιακή προσέγγιση.

    * Ο κ. Ηρακλής Ρούπας είναι Οικονομολόγος

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων