Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 27-Δεκ-2019 00:03

    Η σκλαβιά της  κρατικής εκπαίδευσης

    Η σκλαβιά της  κρατικής εκπαίδευσης
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Φώτη Παπαδόπουλου - Γιάννη ΝικολήΓιάννης Νικολής

    Στόχος της εκπαιδευτικής πολιτικής, όπως δηλώνεται, μεταξύ άλλων, είναι η διάπλαση "ευαισθητοποιημένων" πολιτών, κριτικά σκεπτόμενων. Ωστόσο, ποια είναι τα μηνύματα που "στέλνονται" και προσλαμβάνουν τα παιδιά πίσω από την φαινομενικά αντικειμενική, αθώα και με καλή πρόθεση διαπαιδαγώγηση. 

    Αρχικά, μόνο και μόνο από τη δομή, την υποχρεωτικότητα και το ίδιο περιεχόμενο για όλους, δημιουργείται για το σχολείο η ιδέα της αυθεντίας που δύσκολα αμφισβητείται αργότερα. Άλλωστε, πρόκειται ξεκάθαρα για μία υποταγή του ατόμου σε συλλογικότητες, στο όνομα της κοινωνικοποίησης, αντί για την ελευθερία επιλογής, είτε εκπαίδευσης είτε, έστω, σχολείου. Σε αυτό το σημείο να γίνει ένας διαχωρισμός ανάμεσα στην ομαδικότητα, που βασίζεται στην ελεύθερη επιλογή, και στον κολεκτιβισμό που είναι επιβολή. Όταν δεν είναι δική σου επιλογή με ποιους θα συνεργαστείς και σε ποια ομάδα θα ανήκεις, μιλάμε για "καταναγκαστικό" κολεκτιβισμό. 

    Παράλληλα έχουμε δαιμονοποίηση του προσωπικού οφέλους-κέρδους μέσω μιας ακατάσχετης ηθικολογίας περί κοινού καλού, που κατακλύζει βιβλία και διδάσκοντες.  Αμφισβητείται η a priori έμφυτη "καλοσύνη" των παιδιών και άρα πρέπει να παρέμβουμε για να τα "ευαισθητοποιήσουμε”. Τι μήνυμα περνάμε υποσυνείδητα; Δεν εμπιστεύομαι τη φύση σου. Αντιμετωπίζεσαι ως κάτι ανάλγητο και αναίσθητο, συνεπώς πρέπει να σε διαπλάσω με πάσης φύσεως ηθικολογία και κούνημα δακτύλου, καταλήγοντας πολλές φορές σε ενοχικά σύνδρομα. Αποτέλεσμα; "Μην εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου και την διαίσθησή σου, είμαι εγώ εδώ για να σου πω τι είναι σωστό και τι όχι. Τι πρέπει και τι δεν πρέπει". Η καλλιέργεια αυτής της νοοτροπίας στην παιδική ηλικία δημιουργεί ανελεύθερα και άβουλα άτομα, έρμαια σε προπαγάνδες ολοκληρωτικών καθεστώτων και συστημάτων. 

    Κατά την έννοια αυτή καταρρίπτεται το αρχαίο ελληνικό πρόταγμα "Τόλμησον Φρονείν" ή και το λατινικό "Sapere Aude” (τόλμησε να είσαι σοφός) που αποτελούν και τα δυο μεγάλα Φιλελεύθερα ζητούμενα.

    Ούτε λόγος φυσικά για την ελεύθερη αγορά και τα οφέλη που έχει προσφέρει στην ανθρωπότητα, αντίθετα, δεν χάνεται ευκαιρία να υπονοηθεί ότι οι Ελεύθερες Αγορές είναι κάτι κακό. Αυτό γίνεται αντιληπτό από πλήθος κειμένων που κατακρίνουν την ανθρώπινη πρόοδο και από εικόνες με αρνητικές συνέπειες της εξέλιξης, παρουσιάζοντάς τα ως "δεινά της ανάπτυξης". Έτσι λοιπόν, το κράτος δεν έχει παρά να εκπαιδεύσει άτομα "σωτήρες" που θα εστιάσουν στα αρνητικά αυτού του "άσχημου" κόσμου ώστε να διορθωθούν. 

    Ποιο είναι το υπόρρητο μήνυμα; Η έλλειψη εμπιστοσύνης (πίστης) στην θετική εξέλιξη των πραγμάτων και του ανθρώπου διαμέσου της εργασίας, της επιστήμης και των επιχειρήσεων. Οι κοινωνίες και οι άνθρωποι αλλάζουν μέσω των εμπειριών τους, όχι της εκπαίδευσης. Ακόμα κι αν σκεφτούμε ότι στόχος είναι να έχουμε συνειδητοποιημένους και υπεύθυνους πολίτες, τότε αυτό σίγουρα δεν επιτυγχάνεται με την "οικολογική" τρομοκρατία για παράδειγμα, αλλά δια της πρόκλησης της ελεύθερης κριτικής σκέψης και δράσης. 

    Επιπρόσθετα  πλήθος παρανοήσεων και στρεβλώσεων υπάρχουν εντός του συστήματος. Μια πρώτη στρέβλωση είναι ότι το εκπαιδευτικό σύστημα προσπαθεί να πείσει ότι για να είμαστε "σωστοί" θα πρέπει να υποτάξουμε τα ατομικά συμφέροντα στο συλλογικό, το οποίο υπηρετεί ένα αόριστο "γενικό καλό όλων". Αυτό το καταλαβαίνει κανείς εύκολα παρατηρώντας την παντελή έλλειψη αναφοράς για την πηγή χρηματοδότησης όλων αυτών των δομών πρόνοιας, ενώ αντίθετα η φιλοσοφία του άκρατου "δικαιωματισμού" που διδάσκεται δημιουργεί μεγάλες παρανοήσεις. Η αλήθεια είναι πως ατομικό και συλλογικό συμφέρον δεν είναι αντίπαλα και το συλλογικό δεν μπορεί να εξυπηρετείται δια της αφαίμαξης όσων εξακολουθούν να έχουν. 

    Μια δεύτερη στρέβλωση είναι η καλλιέργεια αρνητικών πεποιθήσεων για την εξέλιξη και την πρόοδο της ανθρωπότητας. Αναφέρονται ως επί το πλείστον τα αρνητικά αποτελέσματα της ανάπτυξης, ενώ στην πραγματικότητα όλοι οι δείκτες ανθρώπινης ευημερίας έχουν βελτιωθεί σε σχέση με το παρελθόν. Επιπλέον, εστιάζοντας σε "κακά παραδείγματα" και ανισορροπίες, δημιουργείται αρνητική εικόνα για την ίδια την ελευθερία, η οποία σε πολλές περιπτώσεις ταυτίζεται με την ασυδοσία. 

    Ένα τρίτο σημείο στρέβλωσης είναι ότι η ελεύθερη πρωτοβουλία των πολιτών σε πολλές περιπτώσεις, ακόμα και μέσα στα ίδια τα βιβλία, αντιμετωπίζεται ως ύποπτη, ενώ αντίθετα το κράτος πρόνοιας ως κάτι καθαγιασμένο που εγγυάται την ευζωία όλων, και στην χειρότερη απλά αναγκαίο. Φυσικά πουθενά δεν αναφέρεται ότι η κρατική οικονομία αποδιοργανώνει και ευνουχίζει τους πολίτες και την κοινωνία ενώ η ελεύθερη αγορά στηρίζει και προάγει την κοινωνική συνεργασία. 
    Συνεπακόλουθα,  δημιουργείται η εικόνα ότι η οικονομική δραστηριότητα και ο πλούτος είναι κάτι κακό ενώ η φτώχεια και η ολιγάρκεια είναι κάτι συμπαθητικό. Έτσι για μεγάλο μέρος των αυριανών πολιτών αναπτύσσεται η αντίληψη ότι η δημιουργία πλούτου είναι ανήθικη και απορριπτέα.

    Οι λίβελοι εναντίον του χρήματος θεωρούνται δεδομένοι και αυταπόδεικτοι. Φυσικά δεν αναφέρεται πουθενά η τεράστια συνεισφορά του χρήματος στην εξέλιξη των κοινωνιών. Έτσι η έννοια του χρήματος είτε απουσιάζει είτε, όσες φορές αυτό γίνεται, περιγράφεται ως κάτι κακό. Στην ουσία η αντίληψη που καλλιεργείται για τα χρήματα κυμαίνεται από το "είναι πηγή όλων των κακών" έως το "αναγκαίο κακό" στην καλύτερη περίπτωση. Πώς, λοιπόν, θα αντιμετωπιστεί ένα παιδί που θα δηλώσει με αυθόρμητη ειλικρίνεια "θέλω να έχω πολλά χρήματα για να είμαι ελεύθερος"; Προφανώς ως το αιμοσταγές αυριανό αφεντικό της εκμετάλλευσης.

    Φυσικά δεν γίνεται καμιά αναφορά στην τεράστια συνεισφορά των ανθρώπων των επιχειρήσεων στην συνολική ανάπτυξη και ευημερία της ανθρωπότητας.

    Καθίσταται κατανοητό, αν και παραλήφθηκαν αρκετά βήματα της αποδεικτικής συλλογιστικής, ότι η απελευθέρωση της εκπαίδευσης είναι αναγκαία. Είναι δικαίωμα κάθε ελεύθερου πολίτη η επιλογή της εκπαίδευσης που θα λάβει και όχι ένα αποκλειστικό προνόμιο του κράτους. Δεν είναι λογικό να έχουμε ένα σύστημα κεντρικού σχεδιασμού που εξομοιώνει και ισοπεδώνει στο όνομα της ισότητας. 

    Η ζωή είναι ένα πολυδιάστατο φαινόμενο και ως εκ τούτου οι ελεύθεροι πολίτες καλούνται να διεκδικήσουν μεταξύ των άλλων και ελευθερία στις επιλογές ως προς την εκπαίδευση των παιδιών τους. 

    *Ο κ. Φώτης Παπαδόπουλος είναι παιδαγωγός και ερευνητής προσωπικής ανάπτυξης. Απόφοιτος Παιδαγωγικού Δημοτικής εκπαίδευσης και Μεταπτυχιακού στις "Επιστήμες της Αγωγής", εργάστηκε ως δάσκαλος σε κρατικά σχολεία και σε σχολεία της Ελεύθερης  Αγοράς.

    ** O κ. Γιάννης Νικολής είναι Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδρυτής της Λέσχης Φιλελεύθερου Προβληματισμού στη Θεσσαλονίκη. Πρόσφατα (2018) ίδρυσε το "ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ" και εξέδωσε το νέο του βιβλίο υπό τον τίτλο "ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ στην ΕΛΛΑΔΑ της ΚΡΙΣΗΣ" από τις εκδόσεις "Θερμαϊκός"

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων