Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 12-Δεκ-2019 00:03

    Tρίπτυχο

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γιάννη Πανούση     

    Ακούω τη θάλασσα.
    Ή, μάλλον, προσπαθώ
    Ωραία που είναι, αληθινή
    Σαν ψέμα

    Αντώνης Φωστιέρης, Ακούω τη θάλασσα

    Αν δεν πιστεύουμε σε "εγκόσμιες οιονεί-θρησκείες", όπως προβάλλονται οι πολιτικοί σχηματισμοί, με τις δεισιδαιμονίες και τις προκαταλήψεις τους για προαιώνιους εχθρούς, με τα τελετουργικά των συνεδρίων και της ανάδειξης των Αρχηγών, με τις προεπιλεγμένες ιδέες (χωρίς ταυτόχρονη ελευθερία διερεύνησης της αλήθειας), τότε ίσως μπορούμε να δούμε με ψυχραιμία τρία σύγχρονα πολιτικά θέματα.

    1. Μορφή των κομμάτων

    Στη χώρα μας τα κόμματα με ποιό άραγε κριτήριο κατατάσσονται; Είναι ιδεολογικά (πολιτική είναι ο χώρος των ιδεών); είναι προσωπικά/αρχηγικά (κληρονομηθέντα ή εν γένει οικογενειακά); είναι ιστορικά (κι από πότε αρχίζει να μετράει η ιστορικότητά τους; οι μεταμορφώσεις λαμβάνονται υπόψη;); είναι κόμματα τάσεων (επιτρεπόμενων, ανεκτών, καταστατικών); είναι κόμματα συμφερόντων (ποιών ομάδων; με τέτοιο πρόσημο εμφανίζονται στο λαό και ζητούν την ψήφο του;);

    Κι αν έτσι έχουν τα πράγματα ποιοί είναι οι κρίσιμοι ρόλοι των κομμάτων; Ο οργανωτικός, ο διαπαιδαγωγικός, ο θεσμικός, ή μήπως ο ηθικός; Προφανώς δεν θ' απαντήσω εγώ.

    Επειδή όμως σε κάθε πολιτικό σχηματισμό έχει επικρατήσει μία εσωτερική πολιτική λογική (ισορροπιών;), η οποία συχνά υπερβαίνει τη συστημική ιδεολογική συνοχή, ίσως γι΄αυτό "όλοι οι καλόκακοι χωρούν", όπως συμβαίνει τον τελευταίο καιρό.

    2. Κομματάνθρωποι

    Σε κάθε κόμμα συν-υπάρχουν (άλλοτε ειρηνικά κι άλλοτε όχι) διαφορετικοί τύποι:σταθερά (επαγγελματικά;) στελέχη, οπαδοί ενεργοί/μαχητικοί, εγγεγραμμένοι, συμπαθούντες και απλοί ψηφοφόροι. Επειδή κρίσιμο στοιχείο για την πορεία του κόμματος αποτελούν οι σχέσεις ανάμεσα σε αυτές τις μη-ισότιμες αλλά αναγκαίες κατηγορίες κι επειδή οι κομματάνθρωποι δεν έχουν τις ίδιες ηθικές και διανοητικές αξίες νομίζω ότι τα πολυσυλλεκτικά κόμματα πολύ συχνά βρίσκονται προ εκπλήξεων (ως προς την πολιτική συμπεριφορά ορισμένων δικών τους).

    3. Κόμματα εξουσίας

    Πρέπει αρχικά να λύσουμε μία παρεξήγηση. Δεν φτάνει ο πλούτος (όπως ισχυρίζονται μερικοί) για να μετατρέψει μία κοινωνική κατηγορία σε τάξη και μάλιστα σε κρατούσα τάξη.Το επίπεδο κι ο τρόπος ζωής των ανθρώπων αποτελούν περισσότερο αξιόπιστα κριτήρια, όμως μία τέτοια αξιολόγηση θα απομυθοποιούσε πολλά και πολλούς γι' αυτό και αποφεύγεται. Στις ανώτερες τάξεις ανήκουν βέβαια και οι "εξομοιούμενοι" με τους πλούσιους, δηλαδή οι έχοντες εξουσία, οι διαθέτοντες ιστορικό όνομα, οι ακαδημαϊκοί, οι ευρισκόμενοι σε θέσεις-κλειδιά κλπ. Οι κοινωνικές τάξεις δεν ταυτίζονται με τις πολιτικές κι όλες οι πολιτικές δεν είναι "διευθύνουσες".

    Κατά συνέπεια όλα τα κόμματα συναποτελούνται από διάφορες ταξικές ομάδες, όσο κι αν μερικά θέλουν να εμφανίζονται ως ταξικά ομοιογενή ή γνήσια λαϊκά. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιός έχει και ασκεί την πραγματική εξουσία εντός των κομμάτων εξουσίας. Και συνακόλουθα, αυτός ή αυτοί που έχουν και την εξουσία και την ισχύ (δηλαδή και την potentia και την potestas), την αντλούν από τον λαό και την ασκούν υπέρ αυτού ή μήπως έχουν άλλες δεσμεύσεις και "δουλείες";

    Ο ευρών (και καταγγέλων) αμειφθήσεται με ισόβιο αποκλεισμό από τον δημόσιο χώρο.

    ΥΓ. Καθώς οι τάσεις ,οι προεκτάσεις, οι διαστάσεις και οι αποστάσεις εντός των κομμάτων είναι αμέτρητες, όπως άλλωστε και οι εντάσεις, επειδή η ευνοιοκρατία και ο σεχταρισμός δίνουν και παίρνουν μέσα στα κόμματα θέλω να θυμίσω (χωρίς να το εισηγούμαι) ότι υπάρχει ιδεολογία , όπως και ιδεολόγοι, δίχως κόμμα.

    ΥΓ2. Είχαμε Ανεξάρτητες Αρχές, ημιανεξάρτητες αρχές, σκέτες αρχές τώρα αποκτήσαμε και Επιτροπές ελέγχου της συμμόρφωσης/υπακοής στις αποφάσεις των Αρχών. Τόση εμπιστοσύνη στους θεσμούς και στους ανθρώπους δεν έχω ξαναδεί. Εκτός αν όλα είναι για ξεκάρφωμα...

    * Ο κ. Γιάννης Πανούσης είναι Καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός Προστασίας του Πολίτη

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων