Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 12-Σεπ-2019 00:03

    Η χαμένη τιμή και περηφάνια της επιχειρηματικότητας

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γιάννη Νικολή 

    Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα γίνεται εκτενής λόγος για την επιχειρηματικότητα. Ακόμη και οι κολεκτιβιστές μιλούν για την επιχειρηματικότητα θετικά. Αυτοί (οι κολεκτιβιστές) που από την πρώτη εμφάνισή τους μιλούσαν όχι για επιχειρηματικότητα αλλά γενικώς για την "ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων".

    Όμως τι είναι η επιχειρηματικότητα; Όπως κι αν έχει απαιτείται ένας ορισμός.

    Ως επιχειρηματικότητα, λοιπόν, μπορεί να θεωρηθεί η ανθρώπινη δραστηριότητα δια της οποίας δημιουργούνται επιχειρήσεις. Που σημαίνει ότι κάποιοι ικανοί άνθρωποι παίρνουν μια ιδέα και τη μετασχηματίζουν (δια μέσου μιας σειράς μηχανισμών και συστημάτων, που είναι η επιχείρηση) σε ένα χρήσιμο προϊόν ή μια υπηρεσία που άλλοι άνθρωποι θα ήθελαν να πληρώσουν για να αποκτήσουν. Εξυπακούεται ότι για να μπουν στον σχετικό κόπο έχουν ως κίνητρο να βελτιώσουν τη δική τους ζωή δηλαδή σκοπεύουν στο προσωπικό συμφέρον-όφελος δηλαδή στο κέρδος.

    Φυσικά η ιδέα μπορεί να είναι καινούργια αλλά πιθανόν και παλιά αλλά η αξιοποίησή της είναι στοιχείο της επιχειρηματικότητας. Η δύναμη του ατμού ήταν γνωστή στην αρχαιότητα αλλά πολύ αργότερα αξιοποιήθηκε από τον μεγάλο J. Watt επιχειρηματικά. Τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες επίσης μπορεί να μην είναι νέα αλλά να παράγονται πολύ φθηνότερα.

    Εύκολα ο καθένας καταλαβαίνει τον αγώνα και τον κόπο που απαιτεί η επιχειρηματικότητα ειδικά όταν αρχίζει από το μηδέν. Φυσικά δεν ξεκινούν όλοι από το μηδέν. Αλλά απ’ όπου και να ξεκινήσει κανένας ο κόπος, ο χρόνος και η προσπάθεια που απαιτείται για να κτισθεί μια επιτυχημένη επιχείρηση είναι τεράστιος.

    Να αναφερθεί ακόμη ότι η έννοια της επιχείρησης  είναι κάτι πολύ καινούργιο στην ανθρώπινη ιστορία. Αν και φαίνεται να υπήρχαν κάποιου είδους επιχειρήσεις στην κλασσική αρχαιότητα εν τούτοις η έκρηξη της εμφάνισης πάμπολλων επιχειρήσεων είναι φαινόμενο των νεωτερικών κοινωνιών.  Αυτών που καταχρηστικά και μάλλον δυσφημιστικά οι κολεκτιβιστές ονόμασαν Καπιταλισμό. Είναι αναντίρρητο μάλιστα ότι επέβαλλαν τον όρο αντί του δόκιμου Κοινωνία της Ελεύθερης Αγοράς.

    Ας αναλογισθούμε για λίγο τι πρόσφεραν και τι προσφέρουν οι επιχειρήσεις στον κόσμο. Μια ματιά στα προϊόντα και τις υπηρεσίες  γύρω μας θα μας πείσουν για την απόλυτη αξία των επιχειρήσεων. Το γεγονός ότι στα σπίτια μας υπάρχει τρεχούμενο νερό και ηλεκτρισμός, τηλέφωνα, έπιπλα, υπολογιστές και τόσα άλλα είναι αποτέλεσμα της ύπαρξης επιχειρήσεων.

    Ήδη από τις προηγούμενες παραγράφους γίνεται εμφανής η αξία της Επιχειρηματικότητας. Πώς θα μπορούσαμε να είμαστε σήμερα: Στο σημείο που βρισκόμαστε ως ανθρωπότητα αν δεν υπήρχαν άνθρωποι όπως ο Tesla, o Ford, o Edison, o Steve Jobs και τόσοι άλλοι; Και όλοι αυτοί, μαζί με τόσους άλλους, είναι που άλλαξαν και αλλάζουν την καθημερινότητα των ανθρώπων προσφέροντας νέα προϊόντα και υπηρεσίες ή καθιστώντας τα παλαιότερα πολύ φθηνότερα.  

    Η αξία και η τιμή που δικαιούνται όλοι αυτοί οι μεγάλοι ευεργέτες της Ανθρωπότητας είναι τεράστια και αναντίρρητη.  Αλλά δεν υπάρχουν μόνο αυτοί οι μεγάλοι που κυριολεκτικά άλλαξαν τον κόσμο και την ανθρωπότητα. Υπάρχουν και οι πολυπληθείς άλλοι μικροί ή μεγαλύτεροι που εξακολουθούν να αγωνίζονται και να αλλάζουν τον κόσμο. 

    Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε μικρούς ή μεγαλύτερους επιχειρηματίες από πολλές χώρες. Είναι όμως σημαντικό να ειπωθούν και λίγες λέξεις για την Ελληνική Επιχειρηματικότητα, της τελευταίας περιόδου, που μετά τη φιλελεύθερη μεταρρύθμιση 1952 άλλαξε κυριολεκτικά την καθημαγμένη Ελλάδα.

    Αφήνοντας τα μεγάλα ονόματα όπως των Αγγελοπουλαίων, του Ωνάση ή αυτά των Στράτου και Κατσάμπα (Πειραϊκή-Πατραϊκή), ας αναλογισθούμε μικρότερα μεγέθη επιχειρηματικότητας. Για παράδειγμα τα Ναυπηγεία Μοσχάτου στην Καβάλα που μέχρι κάποιες δεκαετίες  πριν  κατασκεύαζαν εξαιρετικής ποιότητας Ψακοκάϊκα. Ας αποτίσουμε και τον δίκαιο φόρο τιμής στους "μεγάλους", "εξαγωγικότατους"  και τόσο επιτυχημένους γουναράδες της Καστοριάς. Αλλά και σε βιομηχανίες όπως η KIM ή οι πολλές επιτυχημένες βιομηχανίες και βιοτεχνίες ρούχων στην Ελλάδα.  Να αναφέρουμε ακόμη τις πάμπολλες τουριστικές-ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που περισώνουν την Ελλάδα από την κατάρρευση. 

    Η προσφορά όλων αυτών είναι χωρίς αμφιβολία τεράστια. Πώς όμως αντιμετωπίσθηκαν αλλά και πως αντιμετωπίζονται ακόμη και σήμερα οι ελάχιστοι εναπομένοντες ενεργοί επιχειρηματίες στην Ελλάδα;  Αυτοί που επιμένουν να δραστηριοποιούνται σε μια χώρα εχθρική στο επιχειρείν.  Σε μια χώρα που σχεδόν καθολικά τους αντιμετωπίζει ως εκμεταλλευτές και συχνά τους ονομάζει αιμοδιψή καπιταλιστικά γουρούνια. Είναι ακριβώς η ορολογία που κατάφεραν και επέβαλλαν οι κολεκτιβιστές και αποδέχτηκαν ασμένως οι κρατιστές.

    Πώς αισθάνονται όλοι αυτοί οι Άτλαντες της Κοινωνίας; Αισθάνονται ότι τιμώνται και αναγνωρίζονται; Αισθάνονται ότι αποτελούν πρότυπα για τους νέους ανθρώπους; Ώστε κι’ αυτοί να τολμήσουν τη δημιουργία των δικών τους επιχειρήσεων. Αισθάνονται περήφανοι για ό,τι παράγουν και προσφέρουν στην Αγορά;

    Σίγουρα όχι. Ακόμη και μια ελάχιστη συνομιλία με ενεργούς επιχειρηματίες σήμερα εύκολα σε πείθει ότι στον βαθμό που πετυχαίνουν και αποκομίζουν κάποια κέρδη, στις τόσο αντίξοες, ελληνικές συνθήκες το συναίσθημά τους είναι σχεδόν ενοχή. Αυτοί πετυχαίνουν ενώ οι άλλοι δυστυχούν... άρα προφανώς είναι ανήθικοι. Άρα πρέπει να απολογηθούν για την επιτυχία τους και να πληρώσουν στο κράτος δια της φορολογίας πολλές φορές περισσότερα κι’ απ’ όσα "έβγαλαν".  

    Συνήθως οι ίδιοι (οι μικροί και μεσαίου  μεγέθους επιχειρηματίες)  βλέπουν όλους αυτούς που τους "κατηγορούν" (συνήθως διάφορες εκδοχές κολεκτιβιστών και κρατιστών) ως ανθρώπους που δεν έχουν πρακτική σκέψη. Ταυτόχρονα ουσιαστικά αποδέχονται ότι αποτελούν τους εκμεταλλευτές όσων εργάζονται σ’ αυτούς. Φορτώνονται δηλαδή μια ενοχή την οποία αποτελεσματικά φορτώνουν οι κολεκτιβιστές και αποδέχονται οι ίδιοι.

    Το σημείο αυτό είναι όμως μέγιστης σημασίας και βαρύτητας. Αν οι άνθρωποι των επιχειρήσεων δεν "νοιώσουν" και δεν στηρίξουν στην "ψυχή" τους την ΤΙΜΗ, την ΑΞΙΑ και την ΠΕΡΗΦΑΝΙΑ, για την επιχειρηματική τους δράση,  ελάχιστα πράγματα θα μπορέσουν να αντιτάξουν ιδεολογικά στους αντιπάλους τους. Θα βρίσκονται σε μια συνεχή άμυνα ως προς την ΗΘΙΚΗ τους ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ που αναπόδραστα θα τους οδηγεί σε μειωτικές γι’ αυτούς "απολογίες".

    Όσο θα βρίσκουν τη δύναμη για να πουν ότι είμαι περήφανος για τον αγώνα που έδωσα για να σταθεί η επιχείρησή μου (ακόμη κι’ όταν αποτυγχάνει) τότε θα κάνουν ένα βήμα. Που όμως για να είναι ολοκληρωμένο είναι απαραίτητο να ακολουθηθεί και από την εσωτερική βεβαιότητα ότι η επιχειρηματική μου δράση είναι μια καθ’ όλα ΥΨΗΛΟΥ ΗΘΟΥΣ και  ΑΞΙΑ ΤΙΜΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ.

    Εξυπακούεται που στον βαθμό που έχουμε μια τέτοια μεταβολή του ΠΡΩΤΥΠΟΥ η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ των Κολεκτιβιστών καταρρέει….   

    *O κ. Γιάννης Νικολής είναι Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδρυτής της Λέσχης Φιλελεύθερου Προβληματισμού στη Θεσσαλονίκη. Πρόσφατα (2018) ίδρυσε το "ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ" και εξέδωσε το νέο του βιβλίο υπό τον τίτλο "ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ στην ΕΛΛΑΔΑ της ΚΡΙΣΗΣ" από τις εκδόσεις "Θερμαϊκός".

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων