Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 12-Ιουλ-2019 00:03

    Τεχνοκράτες: "μπαμπούλες" ή συνταγή επιτυχίας;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Νίκου Κασκαβέλη 

    Η νέα Κυβέρνηση ανέλαβε καθήκοντα και έχουμε ήδη τις πρώτες παρατηρήσεις. Κάποιοι δε, που δεν έχουν συνηθίσει ακόμα το νέο ρόλο τους, άρχισαν και την (οξύτατη) κριτική. Ίσως έχουν την ψευδαίσθηση πως θα επιστρέψουν γρήγορα στα σαλόνια της εξουσίας, αυτά που συνήθισαν επί 4,5 χρόνια. Τις ανέσεις και τα προνόμιά της, τα ακριβά ταξίδια και τους στρατούς των ακολούθων. Έτσι αντιλαμβάνονταν αυτοί την εξουσία. Ως προνομία. Και τα προβλήματα; Η άσκηση διακυβέρνησης; Αυτή είχε αφεθεί στον αυτόματο του Μνημονίου. Στη δημόσια διοίκηση και στην επικοινωνιακή διαχείριση όλων των θεμάτων. Συνήθως των ναυαγίων. Η γενική στόχευση ήταν απλή. Είχαν επιλεγεί τα στρώματα που δεν θα θίγονταν από τις πολιτικές και όλοι οι υπόλοιποι πλήρωναν την όποια "στραβή". Τις τρύπες του προϋπολογισμού. 

    Αποδείχθηκε πολύ αποτελεσματική η τακτική αυτή. Όχι μόνο κράτησε την Κυβέρνηση αταλάντευτη στην εξουσία, αλλά και την ώρα της αποδρομής της, όσο και σαφής να ήταν η εντολή διακυβέρνησης στη νέα κατάσταση, οι απερχόμενοι κράτησαν σημαντικές δυνάμεις. Τα στρώματα που τους ανέδειξαν, αυτά που λίγο μόνο πειράχτηκαν άμεσα (άλλο το έμμεσα, αυτό θα το δουν στην πορεία, μια και η χώρα υπονομεύτηκε για χρόνια), δεν τους εγκατέλειψαν. Σε κείνη την Κυβέρνηση, που έφυγε, οι Υπουργοί και τα εν γένει στελέχη της, εμφάνισαν μια νέα αντίληψη για την εξουσία. Για τη ζωή γενικά και την πρόοδο σε αυτήν. 

    Μάθαμε πως η αριστεία είναι ρετσινιά και η καριέρα χολέρα. Τότε μάθαμε, πολλοί μάλιστα το εμπέδωσαν, πως τα βιογραφικά, αυτά για τα οποία κάποιος μοχθεί για σειρά ετών, είναι κατακριτέα και ηθικώς επιλήψιμα. Άσε που και επί της ουσίας δεν προσφέρουν τίποτα το ιδιαίτερο. Τι Χάρβαρντ, τι ΤΕΙ ελληνικής επαρχίας... Καμία ουσιαστική διαφορά. Μάθαμε τέλος πως για να αποκτήσει κάποιος ένα αξίωμα, σημαντικό διαχρονικά, δεν χρειάζονται προσόντα. Ούτε γνώσεις. Αρκούσαν οι "κοινωνικοί αγώνες". Τα παράσημα του πεζοδρομίου. Και αυτά κρινόμενα με αυθαίρετο τρόπο, χωρίς σταθερές. Όποιος επικαλούνταν αορίστως "αγώνες", ακόμα και αν αυτό ήταν η συμμετοχή σε 2-3 πορείες (χωρίς κανένα άλλο ρίσκο προσωπικό) ήταν άξιος για ανάληψη σοβαρού ρόλου.

    Η νέα Κυβέρνηση έρχεται και εμφανίζει μια νέα αντίληψη. Στη θέση όλων αυτών των "κοινωνικών αγωνιστών" (καμία υποτίμηση στους αυθεντικούς, αναφέρομαι σε κείνους που τα εξαργύρωσαν ως διοικητικό προσόν), τοποθετεί ανθρώπους με βαριά βιογραφικά. Με σπουδές, με δουλειές σε μεγάλες εταιρείες, με πορεία κοινωνική. Πολλοί τους ονομάζουν, μάλλον υποτιμητικά, "τεχνοκράτες". Και τους κοιτούν με μισό μάτι, με επιφύλαξη, ίσως ακόμα κι εχθρότητα. "Οι τεχνοκράτες δεν θα μας καταλαβαίνουν, δεν είναι από εμάς και θα μας επιβάλουν δύσκολα μέτρα. Στερούνται δε νομιμοποίησης. Νάτος ο νεοφιλελευθερισμός ήρθε φουριόζος". Ας δούμε το θέμα θεσμικά και ουσιαστικά. 

    Το πολίτευμά μας είναι κοινοβουλευτικό. Άμεση νομιμοποίηση έχει η εκλεγμένη Βουλή. Η Κυβέρνηση, η εκτελεστική εξουσία, αντλεί την νομιμοποίησή της από τη Βουλή. Κύριος φορέας της εξουσίας της είναι ο Πρωθυπουργός, ο οποίος και (εφόσον συνήθως ηγείται του 1ου κόμματος) έχει τη λαϊκή εντολή. Η λοιπή Κυβέρνηση, καθόλου λοιπόν δεν χρειάζεται να είναι αιρετή. Αρκεί η κοινοβουλευτική νομιμοποίηση αλλά και η εμπιστοσύνη του Πρωθυπουργού. Η δική μας "συνήθεια", οι Υπουργοί να είναι και βουλευτές, από τη μία ενισχύει την εμπιστοσύνη, αφού είναι αμέσως αιρετοί, από την άλλη όμως φαλκιδεύει τη διάκριση των εξουσιών. Γι’ αυτό και προτείνεται συχνά η μη σύμπτωση των δύο αξιωμάτων. Κυρίως όμως πρόκειται για "συνήθεια", για πρακτική και όχι για επιταγή του Συντάγματος. 

    Ο Πρωθυπουργός μπορεί να διαμορφώνει την Κυβέρνησή του όπως εκείνος θέλει. Κι εφόσον αυτή απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής, νομίμως ασκεί τα καθήκοντά της. Από εκεί και μετά, έρχεται το επόμενο σημαντικό θέμα. Αυτό είναι η αποτελεσματικότητα του όποιου σχήματος. Με βάση αυτήν, κάθε Κυβέρνηση απολαμβάνει και εμπιστοσύνη εκ του αποτελέσματος. Αυξημένη ή όχι. Για πολλά χρόνια είχαμε ξεχάσει τι σημαίνει διακυβέρνηση. Με την τεχνική έννοια. Είχαμε τη μονομερή πεποίθηση πως ο Υπουργός-πολιτικός, κάνει απλώς κοινωνικούς συμβιβασμούς και διευθετεί συμφέροντα, ως μεσολαβητής ή διαιτητής. Πως αρκούν ενδεχομένως οι αρετές του λόγου και της πειθούς για να είναι κάποιος επιτυχημένος. 

    Ναι, αυτά όλα είναι προσόντα ενός πολιτικού, δεν αρκούν όμως. Αν λείπουν τα υπόλοιπα, της τεχνικής επάρκειας και της διάστασης του μάνατζερ, τα αποτελέσματα είναι η χρεοκοπία του φορέα που διοικεί ή του κράτους, αν είναι γενικό το φαινόμενο. Στη σύγχρονη εποχή της πολυπλοκότητας, καλώς ή κακώς, η πολιτική είναι και τέχνη και επιστήμη. Και απαιτεί πολυσχιδή γνώση και δεξιότητες. Για να κατανοήσει κανείς τους δαιδαλώδεις διαδρόμους της οικονομίας, της διεθνούς νομιμότητας, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, πρέπει να είναι άνετος κάτοχος των σχετικών κωδίκων επικοινωνίας. 

    Η νέα Κυβέρνηση παρέλαβε πολλά και ανοιχτά θέματα. Η αγωνία για τη διαχείρισή τους έχει φανεί τις πρώτες ημέρες του Χρηματιστηρίου, μετά την αρχική ευδαιμονία. Η οικονομία δεν έχει κανένα περιθώριο χαλάρωσης. Το ίδιο και η κοινωνία που έχει υψηλές προσδοκίες. Η νέα Κυβέρνηση παρουσιάζει τα πρώτα της δείγματα, τα οποία διαφέρουν αισθητικά και ουσιαστικά και είναι απολύτως στα πλαίσια της νομιμότητας και κοντά σε διεθνή πρότυπα. Θα κριθεί δίκαια και αυστηρά, όχι με βάση την αναχρονιστική ιδεοληψία ορισμένων αδημονούντων, αλλά με βάση τα αποτελέσματα που θα επιτύχει. Και η πρώτη κρίση δεν θα αργήσει. 

    * Ο κ. Νίκος Κασκαβέλης είναι δικηγόρος (ΜΔΕ, MSc)

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων