Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 02-Μαρ-2019 08:54

    Παράλληλα νομίσματα και τραπεζικά συστήματα: Βάση κοινωνικού ακτιβισμού ή αριστερής κοινωνικής χειραγώγησης;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ηρακλή Ρούπα

    Τα χρόνια της κρίσης περνάνε γρήγορα. Της εξόδου από την κρίση όμως αργά και χωρίς κάποια συγκεκριμένη κατεύθυνση.  Βέβαια, καθένας μπορεί να κάνει αναφορές σε προγράμματα και κατευθύνσεις, η υλοποίηση των οποίων όμως στη χώρα μας σταματά σχεδόν πάντα στην αδυναμία προγραμματισμού αλλά κυρίως βούλησης. Για να είμαι δίκαιος όμως δεν μπορώ να μην κάνω αναφορά σε κάποιες εξειδικευμένες προσεγγίσεις αναφορικά με τον τρόπο διαχείρισης της κρίσης όπως για παράδειγμα το plan x του κου Βαρουφάκη – του νέου οικονομικού σύμπαντος του "παράλληλου" νομίσματος. Συνδυαστικά δε της "παράλληλης ασάφειας". Ούτε βέβαια μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός πως το καθεστώς Μαδούρο επεδίωξε την οικονομική του επιβίωση μέσω της ανάδειξης εγχώριου πράλληλου ηλεκτρονικού νομίσματος.

    Τώρα που η τύχη του τραπεζικού συστήματος, κυρίως όμως της μελλοντικής δυνατότητάς του να στηρίξει την αναπτυξιακή πορεία της χώρας, μπαίνει στο τραπέζι των συζητήσεων, τέτοιες θεωρίες εμφανίζονται να μας στοιχειώνουν. Ας μην ξεχνάμε πως ακόμα βιώνουμε καθεστώς capital controls με όλη τη σημειολογία αυτού του δεδομένου. Τα πάντα βέβαια ξεκίνησαν από τη μεθοδευμένη διαδικασία κλεισίματος του τραπεζικού συστήματος μετά το "ιστορικό" πλέον δημοψήφισμα.  Τυχαία; Ίσως.

    Μήπως όμως δεν ήταν τόσο αθώα η στιγμή κατά την οποία εξοικειωθήκαμε βίαια με τα capital controls, τη χρήση του πλαστικού χρήματος, το παράλληλο νόμισμα και το bitcoin; Ας μην ξεχνάμε πως για χρόνια η χρήση επιταγών στο εγχώριο συναλλακτικό γίγνεσθαι επείχε θέση παράλληλης αγοράς. Ούτε χειραγωγούμενης, βέβαια, ούτε ηλεκτρονικής. Αυτή όμως διαλύθηκε μετά την κρίση και τα capital controls, οδηγώντας σε μια "νέου" τύπου μεθόδευση. Μήπως τελικά η όλη προσέγγιση της κυβέρνησης, συνεπικουρούμενη και από τη θέση του κυρίου Δραγασάκη περί "παράλληλου" τραπεζικού συστήματος,  πήγαζε από τη διάθεση ενσωμάτωσης της ιδεολογίας της στα νέα "ακτιβιστικά πρότυπα και εργαλεία" με οικονομικές προεκτάσεις;

    Μπορεί σε μια πρώτη ανάγνωση να μην είναι δυνατός ο συσχετισμός μεταξύ του "παράλληλου νομίσματος" του κ. Βαρουφάκη, του bitcoin και των ακτιβιστικών κινημάτων. Όμως, αν αναλύσουμε την πορεία κινημάτων όπως το "Οccupy Wall Street", που μετεξελίσσεται σε "Occupy" και των υποστηρικτών της παράλληλης αυτής αγοράς, θα εντοπίσουμε μια συνεχώς εντεινόμενη απεικόνιση κοινών επιδιώξεων και πορείας. Από τη στιγμή, δε, που το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγνώρισε το bitcoin ως πραγματικό νόμισμα και αρκετές οργανώσεις, όπως η αντιπολεμική καμπάνια "Antiwar" μεταξύ άλλων, καθώς και αρκετοί επαγγελματίες αποδέχθηκαν τη λειτουργικότητα αυτού του "συστήματος", το πεδίο για την ανάπτυξη αυτής της "εναλλακτικής καπιταλιστικής οικονομίας" κατά πολλούς είναι ανοικτό.

    Το ύψος των διαδικτυακών συναλλαγών αυτής της μορφής, που σήμερα ανέρχεται σε περίπου 1 δισ. ευρώ, δημιουργεί βάσεις παράκαμψης πολλών στοιχείων του τραπεζικού συστήματος. Η ανάδειξη συνθηκών "αντίδρασης" στις χρεώσεις ή ακόμα και στη μη δυνατότητα διατήρησης του απορρήτου των συναλλαγών από το υπάρχον σύστημα –θέσεις που υποστηρίζονται από οργανώσεις κοινωνικής αντίστασης– μπορεί να είναι ορατή. Όμως, ορατός δεν είναι και ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσεται η αγορά αυτή και ο τρόπος με τον οποίο θα αποκτήσει βάθος και αξιοπιστία. Εκτός αν χρηματοδοτικά υποστηρίζεται από "παράλληλες" πηγές ή "παράλληλα" τραπεζικά συστήματα. Να θυμηθούμε πάλι το γεγονός πως ο Μαδούρο στη Βενεζουέλα, για να παρακάμψει τον υπερπληθωρισμό, στην ουσία οδήγησε μέρος της οικονομίας σε ένα νέο ηλεκτρονικό νόμισμα.

    Θα ήταν εύκολο να υποστηρίξουμε την παράμετρο της ανιδιοτελούς ακτιβιστικής προσέγγισης μιας έμμεσης προώθησης "της οικονομικής πολιτικής ανυπακοής" μέσα από παράλληλα οικονομικά συστήματα. Όμως, σε κάθε σύστημα –όσο ιδεατό κι αν είναι– πάντα κάποιοι κερδίζουν. Ειδικά αν η βάση είναι συναλλακτική. Όσοι δε κερδίζουν είναι αυτοί που διαμορφώνουν το βάθος των συναλλαγών και κατ' επέκταση την "εναλλακτική" ρευστότητα. Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει ακόμα μία "παράλληλη" πραγματικότητα: Μήπως τελικά τα συστήματα των παράλληλων νομισμάτων μέσα από την καλυμμένη προσέγγιση ενός δικτύου κοινωνικής αντίστασης διαμορφώνουν συνθήκες χειραγώγησης; Συνθήκες εγκλωβισμού τόσο της συναλλακτικής συμπεριφοράς όσων το χρησιμοποιούν, όσο και αυτών που ανιδιοτελώς προάγουν την "αριστερίστικη" προοπτική ενός "εναλλακτικού καπιταλισμού";

    Αναλύοντας κατ' επέκταση ορισμένα από τα ορόσημα της κρίσης που διαμόρφωσε η "διαπραγμάτευση" της μνημονιακής περιόδου της παρούσας κυβέρνησης, σε συνδυασμό με άλλης μορφής μεθοδεύσεις –όπως τις παρουσίαζε ο τότε υπουργός Οικονομικών– εύλογα τίθενται τα ερωτήματα: Μήπως η διαπραγμάτευση και η προσπάθεια ανάδειξής της ως η "αριστερή αντίδραση" στον "νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό" μέσα από ένα παράλληλο νόμισμα δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μια προσχηματική αντίσταση;

    Μήπως η ανάδειξη της στόχευσης για παράλληλο νόμισμα ή για παράλληλο τραπεζικό σύστημα είχε στόχο τόσο την ηθική όσο και οικονομική χειραγώγηση της κατ' επίφαση αριστερής πορείας της κυβέρνησης; Αν η απάντηση σε κάθε ερώτημα είναι καταφατική, τότε θα είχε ενδιαφέρον να "μαντέψουμε" ποιος τυχόν θα στήριζε τη χειραγωγούμενη αυτή πορεία. Σε μια ευρύτερη διάσταση. Ποιοι οι πραγματικοί μοχλοί κινητοποίησης των νέων αριστερών κινημάτων;

    *Ο Ηρακλής Ρούπας είναι Οικονομολόγος - Αν. Γραμματέας Ανάπτυξης και Οικονομίας ΚΙΝΑΛ

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων